نمونه سوالات درس فارسی 3
این جزوه نمونه سوالهای امتحان نهاییِ فارسی 3 پایهٔ دوازدهم رشتهٔ علوم ریاضی را همراه با پاسخنامهٔ تشریحی جمع کرده است. همینجا آنلاین بخوان یا رایگان دانلود کن — بدون ثبتنام. نمرهٔ امتحان نهایی در سوابق تحصیلی ثبت میشود و در نتیجهٔ کنکور اثر دارد، پس تمرین با سؤالهای سالهای گذشته یکی از مطمئنترین راههای آمادگی است.
متن کامل سوالات نمونه سوالات درس فارسی 3
بارم
ردیف فارسی ) 3فصل اول( 1
36سوال
با توجه به ابیات زیر به پرسشها پاسخ دهید. گفت» :تا داروغه را گوییم در مسجد بخواب« /گفت» :مسجد خوابگاه مردم بدکار نیست« گفت» :از بهر غرامت جامهات بیرون کنم« /گفت» :پوسیده است ،جز نقشی ز پود و تار نیست« ب( مرجع ضمیر را در بیت دوم مشخص کنید. الف( در بیت نخست ،مفعول مصراع اول را بیابید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه1404
مفهوم مشترک ابیات زیر را بنویسید.
2
یک دم غریق بحر خدا شو گمان مبر /کز آب هفت بحر به یک موی تر شوی بنیاد هستی تو چو زیر و زبر شود /در دل مدار هیچ که زیر و زبر شویسوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
3
مشخص شده در بیت »گر کسی وصف او ز من پرسد /بیدل از بینشان چه گوید باز؟« با فعل کدام عبارت زمان فعل ّ متفاوت است؟ تضرع و زاری بخواند. الف( بار دیگرش به ّ
ب( خانهای کاو شود از دست اجانب آباد سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
4
»عصاره تا کی به قدرت او شهد فایق شده« کدام کلمه در متن زیر است؟ واژه »فایق« در عبارت مترادف ٔ ٔ تتم ٔه دور زمان ،محمد مصطفی )ص( «... و آدمیان صفوت و عالمیان رحمت و موجودات »مفخر ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
5
بیت »گفت :باید حد زند هشیار مردم ،مست را /گفت :هشیاری بیار ،اینجا کسی هشیار نیست« بیانگر چه مفهومی است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
6
َ ک« ارتباط مفهومی دارد؟ عرفناک َح َّق تحیر منسوب که ما حلیه جمالش به کدام بیت با عبارت »واصفان ٔ معرفتِ َ َ ّ الف( نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی /نتوان شبه تو گفتن که تو در وهم نیایی کمی تو فزایی ب( همه عیبی تو بپوشی ،همه غیبی تو بدانی /همه بیشی تو بکاهی ،همه ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
1
7
کدام مصراع ،بیت زیر را کامل میکند؟ ای بیخبر بکوش که صاحب خبر شوی ................................. / ب) تا کیمیای عشق بیابی و زر شوی الف) تا راهرو نباشی ،کی راهبر شوی سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
8
در اصطلاح ادبی ،شیؤه گفتوگوی بیت زیر چه نام دارد؟ گفت« :مستی زان سبب افتان و خیزان میروی» /گفت« :جرم راه رفتن نیست ،ره هموار نیست» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
9
موارد خواسته شده را در عبارت زیر بیابید. یکی از یاران به طریق انبساط گفت« :از این بوستان که بودی ما را چه تحفه کرامت کردی؟» ب) ترکیب اضافی: الف) ترکیب وصفی: سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
10
واژٔه «فاحش» در جملٔه «پردٔه ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد» با کدام واژه در عبارت زیر ،مترادف است؟ «با همان ادا و اطوارهای معمولی خودش که در تمام مّد ت ناهار اثری ازآن هویدا نبود ،گفت »... سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
11
مصراع دوم بیت زیر ،بر چه موضوعی تٔاکید دارد؟ گفت« :می بسیار خوردی ،زان چنین بیخود شدی /گفت« :ای بیهودهگو ،حرف کم و بسیار نیست» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
جملٔه «پردٔه ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد» با کدام بخش از بیت زیر ارتباط مفهومی دارد؟
12 سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
13
مفهوم مشترک بیتهای زیر را بنویسید. الف) عاشقان کشتگان معشوقاند /برنیاید ز کشتگانآواز ب) این مدعیان در طلبش بیخبراناند /کان را که خبر شد ،خبری باز نیامد سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
14
قالب شعری کدام بیت «قطعه» است؟ الف) ای دیو سپید پای دربند /ای گنبد گیتی ای دماوند ب) محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت /مست گفت« :ای دوست ،این پیراهن است افسار نیست» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
15
جملٔه «با خرد و دانش خودآنچه خواهد ،تواند .سنجش نیروی او در توان ما نیست» با کدام گزینه تناسب مفهومی دارد؟ الف) همه غیبی تو بدانی ،همه عیبی تو بپوشی /همه بیشی تو بکاهی ،همه کّم ی تو فزایی ب) نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی /نتوان شبه تو گفتن که تو در وهم نیایی سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
16
آیا مصراع دوم بیت زیر به درستی ذکر شده است؟ «در مکتب حقایق پیش ادیب عشق /آنگه رسی به خویش که بیخواب و خور شوی» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
2
17
نوع وابستٔه وابستٔه را در بیت مقابل بنویسید« .ای مرغ سحر ،عشق ز پروانه بیاموز /کان سوخته را جان شد وآواز نیامد» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
18
در کدامیک از گزینههای زیر غلط املایی وجود دارد؟ درستآن را بنویسید. الف) عاکفان کعبٔه جاللش به تقصیر عبادت معترف و واصفان حلیٔه جمالش به تحّی ر منسوب. ب) سرور کاینات و َم فخِر موجودات و رحمت عالمیان و َس فَو تآدمیان و َت ِت ّم ٔه َد وِر زمان. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
19
مفهوم کّلی مصراع مشّخ ص شده ،چیست؟ «چه غم دیوار اّم ت را ،که دارد چون تو پشتیبان؟ /چه باک از موج بحرآن را که باشد نوح کشتیبان؟» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
20
با توّج ه به مصراعهای داده شده ،ابیات زیر را کامل کنید. الف) در مکتب حقایق پیش ادیب عشق ....... ب) وجه خدا اگر شودت منظر نظر ....... ۱) زین پس شکی نماند که صاحبنظر شوی ۲) تا کیمیای عشق بیابی و زر شوی ۳) هان ای پسر ،بکوش که روزی پدر شوی سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
21
در عبارت زیر ،واژگان «سجع» را بنویسید. «عصارٔه تا کی به قدرت او شهد فایق شده و تخم خرمایی به تربیتش نخل باسق گشته». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
22
واژٔه «همآوا» را در عبارت زیر بیابید و مترادفآن را بنویسید. «مّن ت خدای را عّز وجَّل که طاعتش موجب قربت است». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
23
واژگان پدیدآورندٔه آرایٔه لفظی «سجع» در عبارت زیر ،کداماند؟
«هر نفسی که فرو میرود ممّد حیات است و چون برمیآید ُم فَّر ح ذات». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
24
در عبارت «چون برسیدم بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت»: الف) جملٔه «پایه» یا «هسته» را مشّخ ص کنید. ب) نقش دستوری واژههای مشّخ ص شده را ،به ترتیب ،بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
25
در بیت زیر ،چند «مفعول» وجود دارد؟ «بگفت:آنجا به صنعت در چه کوشند؟ /بگفت :انُد ه خرند و جان فروشند»
26
در بیت زیر ،معنای مجازی واژٔه «خاک» چیست؟ «بگفتا :دل ز مهرش کی کنی پاک؟ /بگفت:آنگه که باشم خفته در خاک»
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
3
27
کدام بیت دربردارندٔه نام یکی از سرایندگان «غزل اجتماعی» در عصر مشروطه است؟ الف) پروین ،شراب معرفت از جام ِع لم نوش /ترسم که دیر گردد و خالی کنند جام ب) پیش ازآنی که زند سبزه سر از خاکش کاش /دل عارف هوس سبزه و صحرا میکرد سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
عبارت «حرکت به سوی مقصدی برای به دستآوردن و جستوجوی چیزی» در توضیح کدام واژهآمده است؟
28
1
اتراق
2پوییدن
4وصول
3مشایعت
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
29
«دست انابت به امید اجابت به درگاه حق -جّل و عال -برداشتن» و بیت زیر ،بر کدام مفهوم مشترک تٔاکید دارند؟ «بنده همان ِب ه که ز تقصیر خویش ُ /ع ذر به درگاه خدایآورد» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
30
آرایٔه بارز بیت «همه غیبی تو بدانی ،همه عیبی تو بپوشی /همه بیشی تو بکاهی ،همه کّم ی تو فزایی»« ،تضمین» است یا «تلمیح»؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
31
کدامیک از واژگان مشّخ ص شده در عبارت زیر« ،مشّب ٌهبه» است؟ «فّر اش باد صبا را گفته تا فرش زمّر دین بگسترد و دایٔه ابر بهاری را فرموده تا بنات نبات در مهد زمین بپرورد». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
شعر زیر ،بر پایٔه «گفتوگو» یا «سٔوال و جواب» سروده شده است
32
این نوع گفتوگو در اصطلاح ادبی ،چه نام دارد؟
«نخستین بار گفتنش کز کجایی؟ /بگفت :از دار ملکآشنایی بگفت:آنجا به صنعت در چه کوشند؟ /بگفت :انده خرند و جان فروشند» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
در هریک از مصراعهای زیر ،فعلهای مشّخ ص شده را از دیدگاه معنایی بررسی کنید.
33
الف) گفت« :نزدیک است والی را سرای آنجا شویم» ب) گفت« :می بسیار خوردی
زان ،چنین بیخود شدی» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
34
در بیت زیر ،واژگانی را که در زبان فارسی «همآوا» دارند ،مشّخ ص کنید. «از بهر تو صد بار مالمت بکشم /گر بشکنم این عهد غرامت بکشم» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
35
با توّج ه به بیتهای زیر به پرسشها پاسخ دهید. ۱) گر در سرت هوای وصال است ،حافظا /باید که خاک درگه اهل هنر شوی ۲) بگفتا دل ز مهرش کی کنی پاک؟ /بگفتآنگه که باشم خفته در خاک الف) در کدام واژٔه بیت نخستآرایٔه «مجاز» وجود دارد؟ ب) در بیت دوم ،کدام واژههاآرایٔه «جناس» را پدیدآوردهاند؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
36
در بیت زیر ،یک برابر معنایی مناسب برای واژٔه «شادی» بیابید. «همه عّز ی و جاللی ،همه علمی و یقینی /همه نوری و سروری ،همه جودی و جزایی» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
4
1
الف) تا داروغه را گوییم در مسجد بخواب
2
در امان بودن عاشق و مفاهیم مشابه
3
گزینه الف
4
صفوت /مصطفی
5
فراگیری فساد در جامعه
6
گزینه الف
7
گزینه الف
8
مناظره
9
الف) این بوستان یا چه تحفه
ب) مست
ب) طریق انبساط
10هویدا 11مالک نفس عمل حرام است نه میزان انجام و ارتکاب کم یا زیادآن ۲ 12 یا همه عیبی تو بپوشی 13سکوت یا بیادعایی عاشقان حقیقی (رازداری عارفان و فنایافتگان) 14گزینه ب 15گزینه ب 16خیر 17صفت مضافالیه 18گزینه ب َ -ص فَو ت 19کسیکه تو نگهدار و نگهبانش باشی غم ندارد( .ص ۶۱) 20الف) هان ای پسر بکوش که روزی پدر شوی (ص ۲۲) ب) زین پس شکی نماند که صاحبنظر شوی (ص ۲۲) 21فایق ،باسق (ص ۲۱) 22قربت /نزدیکی 23حیات ،ذات (ص ۲۱)
1
24الف) بوی گلم چنان مست کرد. ب) َ -م :مفعول /مست :مسند (ص ۴۱) 25چهار مفعول (ص ۰۲) 26قبر (ص ۰۲) 27گزینٔه ب .پیش ازآنی که زند سبزه سر از خاکش کاش /دل عارف هوس سبزه و صحرا میکرد (ص ۹۲) 28گزینه ۲ پاسخ صحیح است( .ص ۰۱) 29توبه به درگاه خدا (ص ۳۱ ۲ -۱) 30تلمیح (ص ۰۱) 31فّر اش (ص ۲۱) 32مناظره (ص ۰۲) 33الف) شویم :برویم (فعل غیراسنادی)
ب) شدی :گشتی (فعل اسنادی) (ص ۹۱)
34بهر (بحر) /صد (سد) (ص ۰۲) 35الف) واژٔه سر (فکر و خیال) (ص ۳۲)
ب) خاک و پاک (ص ۰۲)
36سرور (ص ۰۱)
2
28
1
2
3
4
1
ردیف
1
بارم 21سوال
فارسی ) 3فصل دوم(
بیت» :با شیر سپهر بسته پیمان /با اختر سعد کرده پیوند« به کدام ویژگی دماوند اشاره میکند؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
2
شاعر در بیت »در دفتر زمانه فتد نامش از قلم /هر ملّ تی که مردم صاحب قلم نداشت« علّ ت فراموشی جوامع را چه میداند؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
3
مشخص کنید. نوع حرف ربط )پیوند( را در بیت زیر ّ فرخی ،موافق ثابت قدم نداشت انصاف و عدل داشت موافق بسی ولی /چون ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
4 5
منظور از »بیخردان سفله« در بیت »زین بیخردان سفله بستان /داد دل مردم خردمند« چه کسانی است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
در بیت »تا چشم بشر نبیندت روی /بنهفته به ابر چهر دلبند« زمان دقیق فعل مصراع دوم را بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
6
نقش دستوری واژههای مشخص شده را بنویسید. الف( گفت» :تا داروغه را گوییم ،در مسجد بخواب«
7
آرایه ادبی »حسن تعلیل« در بیت زیر چه دلیلی را بیان کرده است؟ شاعر برای آفرینش ٔ »تا چشم بشر نبیندت روی /بنهفته به ابر چهر دلبند«
ب( ما را فراغتی است که جمشید جم نداشت سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه1403
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1403
8
ساختار کدام مصراع ،طبق الگوی »نهاد +مفعول +مسند +فعل« است؟ »در پیشگاه اهل خرد نیست محترم /هرکس که فکر جامعه را محترم نداشت« سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1403
1
9
کدام واژه جزء معانی کلمٔه مشّخ ص شده نیست؟ بنشین به یکی کبود اورند (آونگ -سریر -اورنگ -تخت پادشاهی) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
10
با توّج ه به ابیات: «تا وارهی از دم ستوران /وین مردم نحس دیومانند با شیر سپهر بسته پیمان /با اختر سعد کرده پیوند» الف) «شیر سپهر» استعاره از چیست؟ ب) مفهوم کّلی دو بیت ،خلق کدامآرایه را به یاد میآورد؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
11
به غزلهایی که محتوایآنها بیشتر مسائل سیاسی و اجتماعی است ....... ،میگویند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
12
بیت «نشاط غربت از دل کی َب َر د ُح ّب وطن بیرون؟ /به تخت ِم صرم اّم ا جای در بیتالَح َز ن دارم» به کدام داستان اشاره دارد؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
13
شاعر در بیت زیر ،به بیدادگری کدام پادشاه اشاره دارد؟ «آن کسی را که در این ُم لک ،سلیمان کردیم /مّل ت امروز یقین کرد که او اهرمن است» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
14
در تشبیه موجود در بیت زیر« ،مشّب ه» کدام است؟ «بر کن ز ُب ن این بنا که باید /از ریشه بنای ظلم برکند» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
15
با توّج ه به بیتهای زیر ،درستی یا نادرستی هریک از موارد داده شده را تعیین کنید. «ای مادر سرسپید ،بشنو /این پند سیاهبخت فرزند بگرای چو اژدهای گرزه /بخروش چو شرزه شیر ارغند» الف) در گروه اسمی «شرزه شیر ارغند» واژٔه «شیر» هسته است. ب) ترکیب «مادر سرسپید» وصفی و ترکیب «سیاهبخت فرزند» اضافی است.
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
16
شاعر در بیت «در دفتر زمانه فتد نامش از قلم /هر مّل تی که مردم صاحبقلم نداشت» ،ادامٔه حیات مّل تها را در گرِو چه موضوعی میداند؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
17
کدامیک از واژه های بیت زیر ،مترادف واژٔه «سریر» است؟ «بدو گفت :بی تو نخواهم زمان /نه اورنگ و تاج و نه گرز و کمان»
18
سرودٔه زیر را میتوان نمایانگر کدام صفت برجستٔه گویندٔه آن دانست؟ «باآنکه جیب و جام من از مال و می تهیست /ما را فراغتیست که جمشید جم نداشت»
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
2
19
کدامیک از ابیات زیر را میتوان بیتی از یک «غزل اجتماعی» دانست؟ الف) فکری ای هموطنان در راهآزادی خویش /بنمایید که هرکس نکند مثل من است ب)آیین طریق از نفس پیرمغان یافت /آن خضر که فرخندهپیاش نام نهادند سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
20
شاعر ،در بیت زیر ،با بیان کدام واژه ،مفهومی غیرحقیقی (مجاز) اراده کرده است؟ «در پیشگاه اهل خرد نیست محترم /هرکس که فکر جامعه را محترم نداشت» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
21
با توّج ه به بیتهای زیر به پرسشها پاسخ دهید. ۱) از سیم به سر یکی ُک َل ه ُخ ود /زآهن به میان یکی کمربند ۲) ای مشت زمین برآسمان شو /بر وی بنواز ضربتی چند ۳) ای مادر سرسپید ،بشنو /این پند سیاهبخت فرزند الف) در بیت اّو ل ،نوع حذف ،قرینٔه لفظی است یا معنایی؟
ب) کاربرد معنایی فعل «شو» اسنادی است یا غیراسنادی؟ ج) یک ترکیب وصفی در بیت دوم بیابید. د) هستٔه گروه اسمی «این پند سیاهبخت فرزند» را تعیین کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
3
1
بلندی و ارتفاع کوه دماوند
2
نداشتن نویسندگان یا مؤر خان یا اندیشمندان
3
همپایهساز
4
حاکمان نادان ،پست یا ستمگر
5
ماضی نقلی
6
الف) متمم
7
شاعر عّل ت پنهان شدن دماوند در پشت ابر را دور ماندن از نظر مردم میداند یا مردمگریزی.
8
مصراع دوم یا «هرکس که فکر جامعه را محترم نداشت»
ب) نهاد
9آونگ 10الف) خورشید (آفتاب)
ب) حسنتعلیل (ص ۴۳)
11غزل اجتماعی (ص ۹۲) 12داستان یوسف (ع) (ص ۸۲) 13محّم دعلی شاه قاجار (ص ۶۲) 14ظلم (ص ۵۳) 15الف) درست
ب) نادرست (ص ۵۳)
16داشتن مردم صاحبقلم (ص ۷۲) 17اورنگ (ص ۶۳) 18بلندنظری یا مناعت طبع یا قناعت (ص ۷۲) 19الف) یا« :فکری ای هموطنان در راهآزادی خویش /بنمایید که هرکس نکند مثل من است» (ص ۶۲) 20جامعه (ص ۷۲) 21الف) معنایی (ص ۴۳)
ب) غیراسنادی (ص ۴۳) د) پند (ص ۵۳)
ج) ضربتی چند (ص ۴۳) (یادآوری :گروه اسمی فقط یک هسته دارد)
1
بارم
ردیف فارسی ) 3فصل سوم( 1
38سوال
پایه نردبان نسازد« محبت دو م عشق -که بالای همه است -نتوان رسیدن تا از معرفت و با ٔ توجه به متن »و به عالَ ِ ّ ّ سهروردی شرط رسیدن به عالم عشق را چه میداند؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
پایه تشبیه بین دو مصراع ،ارتباط معنایی برقرار کرده است؟ در کدام بیت شاعر بر ٔ
2
غنچه خاموش ،بلبل را به گفتار آورد الف( مستمع ،صاحب سخن را بر سر کار آورد / ٔ قصههای عشق مجنون میکند ب( نی حدیث راه پرخون میکند ّ / سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
3
جای خالی را با کلمات مناسب پر کنید. متمم + ....... +فعل است. جمله »مردم به او دهقان فداکار میگفتند« ،نهاد + الف( الگوی ٔ ّ
ب( نوع حذف در بیت »بنده همان به که ز تقصیر خویش /عذر به درگاه خدای آورد« .......است. مشخصشده ،نقش .......دارد. ج( در بیت »بعد از آن مرغان دیگر سر به سر /عذرها گفتند مشتی بیخبر« ،بخش ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
4
مفهوم مشترک عبارت »حیات از عشق میشناس و ممات از عشق مییاب« با بیت زیر چیست؟ »هر آن دل را که سوزی نیست دل نیست /دل افسرده غیر از آب و گل نیست« سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
5
مرتب کنید. مصراع دوم بیت زیر را ّ محبت بعد از من و تو ماند /باد -و -آواز -باران -زمانه -تا -باقیست -در نغمه وین ٔ ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
6
الگوی »نهاد +مفعول +مسند +فعل« در کدام بیت دیده میشود؟ الف( آن کسی را که در این ملک سلیمان کردیم /ملّ ت امروز یقین کرد که او اهرمن است ب( با آنکه جیب و جام من از مال و می تهی است /ما را فراغتی است که جمشید جم نداشت سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
7
کلمه مشخص شده در بیت زیر را ،از داخل کمانک انتخاب کنید. معنی ٔ نی حریف هر که از یاری برید /پردههایش پردههای ما درید )دشمن -همدم -رقیب( سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
1
8
مفهوم بیت زیر از کدام گزینه دریافت میشود؟ «در ره عشق نشد کس به یقین محرم راز /هر کسی برحسب فکر گمانی دارد» الف) هر کسی از ظّن خود شد یار من /از درون من نجست اسرار من ب) سّر من از نالٔه من دور نیست /لیک چشم و گوش راآن نور نیست سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
9
بیت زیر را کامل کنید. آیینٔه نگاهت ،پیوند صبح و ساحل .............................. / سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
الگوی «نهاد +مفعول +مسند +فعل» در کدام گزینه دیده نمیشود؟ 1
10
عشق جاودانی همواره معشوق را جوان میبیند.
2همواره عشق قدیم را موضوع صحیفٔه شعر خود میگرداند. 3گلآبی ،گل سرخ کشورم مرا میخواند. 4محبت چون به غایت رسدآن را عشق خوانند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
11
در بیت زیر «وابستٔه وابسته» را مشخص کنید و نمودار پیکانیآن را رسم نمایید. «هر کسی کاو دور ماند از اصل خویش /باز جوید روزگار وصل خویش» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
12
مصراع نخست بیت زیر را مرّت ب کنید. از -باران -برگ -در -مهربانتر -ای -بوستههای
بیداری ستاره در چشم جویباران سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
13
واژههای مشّخ ص شده ،در دو جملٔه زیر خلقکنندٔه کدامآرایٔه ادبی مشترک هستند؟ الف) بدان که از جمله نامهای ُح سن یکی «جمال» است و یکی «کمال». ب) بیآتش قرار ندارد و درآتش وجود ندارد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
14
معادل معنایی واژٔه مشّخ ص شده در بیت «چه نیکو گفت با جمشید دستور /که با نادان نه شیون باد و نه سور» ،در کدام گزینه نیامده است؟ الف) در تفسیر مرد و زن نالیدهاند. ب) فریاد و فغان مرحبا وآفرین بهآسمان بلند شد. ج) وین نغمٔه محّب ت بعد از من و تو ماند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
15
با توّج ه به عبارت زیر ،به پرسشها پاسخ دهید. «محّب ت چون به غایت رسد،آن را عشق خوانند .عشق خاصتر از محّب ت است و محّب ت خاصتر از معرفت است .به عالم عشق نتوان رسیدن تا از معرفت و محّب ت دو پایٔه نردبان نسازد». الف) سهروردی ،شرط دستیابی به عالم عشق را چه میداند؟ ب) از نظر نویسنده ،نهایت محّب ت چه نام دارد؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
16
معادل معنایی واژههای مشّخ ص شده را بنویسید. الف) دزد دانا میکشد اّو ل چراغ خانه را
ب) غنچٔه خاموش بلبل را به گفتارآورد
2
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
17
با توّج ه به بیت «هر که جز ماهی زآبش سیر شد /هر که بیروزی است روزش دیر شد»: الف) مفهوم واژٔه «سیر» را بنویسید. ب) در مصراع دوم ،مقصود از «روزی» .......است که با واژٔه .......در مصراع اّو ل ،مفهوم یکسان دارد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
در جدول زیر ،مشّخ ص کنید که هریک ازآثار گروه الف متعّل ق به کدام نویسنده در گروه ب است.
18 سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
19
آرایٔه مشترک ابیات زیر (تلمیح -اسلوب معادله) است. «عشق چونآید برد هوش دل فرزانه را /دزد دانا میکشد اّو ل ،چراغ خانه را محرم این هوش جز بیهوش نیست /مر زبان را مشتری جز گوش نیست» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
20
با توّج ه به بیت زیر به سٔواالت پاسخ دهید: «مکر او معکوس و او سر زیر شد /روزگارش برد و روزش دیر شد» الف) نهاد سومین جمله را مشّخ ص کنید. ب) «او» بهترتیب در نقشهای .......و نهاد به کار رفته است. ج) نقش ضمیر پیوسته «ش» در «روزگارش برد» ....... ،است( .مفعول -مضافالیه) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
21
ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید. الف) بنشین به یکی کبود اورند ب) گفت« :کار شرع ،کار درهم و دینار نیست» ج) هر نفسی که فرو میرود ُم ِم ّد حیات است. د) در عشق قدم نهادن کسی را مسّل م شود که با خود نباشد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
22
مفهوم مشترک ابیات زیر را بنویسید. الف) صبر بر داغ دل سوخته باید چون شمع /الیق صحبت بزم تو شدنآسان نیست ب) میتواند حلقه بر در زد حریم ُح سن را /در رگ جان ،هر که را چون زلف ،پیچ و تاب هست سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
23
در عبارت زیر ،نقش دستوری کلمات مشّخ ص شده را بنویسید. «آنگاه کهآتش عشق او را چنان گرداند که همه جهان،آتش بیند». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
24
در هریک از ابیات زیر ،نوع حذف فعل (قرینٔه لفظی /معنایی) را مشّخ ص کنید. الف) کرم بین و لطف خداوندگار /گنه بنده کرده است و او شرمسار ب) ای جویبار جاری! زین سایهبرگ مگریز /کاین گونه فرصت از کف دادند بیشماران سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
25
شاعر در بیت زیر ،شنونده را برای بهره بردن از سخنان گوینده ،به چه چیزی فراخوانده است؟ «مستمع صاحبسخن را بر سر کارآورد /غنچٔه خاموش بلبل را به گفتارآورد» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
3
26
مولانا در بیت زیر ،چه کسانی را سزاوار همراهی «عارف» دانسته است؟ «نی حریف هر که از یاری برید /پردههایش پردههای ما درید» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
27
جاهای خالی عبارات زیر را ،به درستی ،پر کنید. الف) کاربرد واژگان قافله در بیت زیر ،سبب خلقآرایٔه ادبی « ».......شده است. «آتش است این بانگ نای و نیست باد /هر که اینآتش ندارد نیست باد» ب) در مصراع نخست بیت زیر ،کاربردآرایههای .......و .......مشهود است. «دل چه بندی در این سرای مجاز؟ /هّم ت پست کی رسد به فراز؟» پ) در بیت زیر ،کاربردآرایههای «تشبیه»« ،مراعات نظیر»« ،تلمیح» و « ».......مشهود است. «چه غم دیوار اّم ت را که دارد چون تو پشتیبان؟ /چه باک از موج بحرآن را که باشد نوح کشتیبان؟» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
نامآفرینندگانآثاری را که نویسندٔه آنها نادرست ذکر شده ،بنویسید.
28
«بخارای من ،ایل من :محّم د بهمنبیگی /تذکرة االولیا :عّط ار /تمهیدات :شهابالّد ین سهروردی /قّص ٔه شیرین فرهاد :نظامی» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
کدام معنی از واژٔه «سامان» در مصراع «با جان بودن به عشق در سامان نیست» برنمیآید؟
29
1
امکان
3مصلحت
2درخور
4میّس ر سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
با توّج ه به متن زیر ،چرا عینالقضات همدانی ،عشقورزی را در عرفان واجب دانسته است؟ «ای عزیز ،به خدا رسیدن فرض است و البد هرچه به واسطٔه آن به خدا رسند ،فرض باشد به نزدیک طالبان .عشق،
30
بنده را به خدا برساند
31
نوع حذف در مصراع نخست بیت زیر ،به قرینٔه لفظی است یا معنایی؟ «آیینٔه نگاهت ،پیوند صبح و ساحل /لبخند گاهگاهت ،صبح ستارهباران»
پس عشق از بهر این معنی ،فرِض راهآمد». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
32
در متن «چون حق تعالی بندهای را ُگ زید و مستغرق خود گردانید ،هرکه دامن او را بگیرد و از او حاجت طلبد ،بیآنکه آن بزرگ یاد کند و عرضه دهد ،حق،آنرا برآرد»: الف) فعل «بگیرد» ماضی التزامی است یا مضارع التزامی؟ ب) نقش دستوری واژههای مشّخ ص شده را ،بهترتیب ،بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
33
مولانا در مصراع نخست بیت زیر ،چه کسانی را سزاوار همنشینی عارف (نی) دانسته است؟ «نی حریف هر که از یاری برید /پردههایش پردههای ما درید» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
34
نقش دستوری واژههای مشّخ ص شده را در جملٔه زیر بنویسید. «او بندٔه خود را عاشق خود کند،آنگاه بر بنده عاشق باشد و بنده را گوید :تو عاشق و محّب مایی». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
4
اّال به واسطٔه عشق و عشق هر کس را به خود راه ندهد»،
مفهوم کدام بیت با عبارت «وصول به ُح سن ممکن نشود یکسان است؟ 1
35
بیمآن است کز غم عشقت /سر برآرد دلم به شیدایی
2من که هرآنچه داشتم اّو ل ره گذاشتم /حال برای چون تویی اگر که الیقم بگو 3بیعشق زیستن را جز نیستی ،چه نام است؟ /یعنی اگر نباشی کار دلم تمام است 4میتواند حلقه بر در زد حریم ُح سن را /در رگ جان ،هر که را چون زلف پیچ و تاب هست سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
36
آرایٔه بارز در بیت «محرم این هوش جز بیهوش نیست /مر زبان را مشتری جز گوش نیست»« ،اسلوب معادله» است یا «اغراق»؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
در همٔه گزینهها بهجز .......جملهای با الگوی «نهاد +مفعول +مسند +فعل» دیده میشود. 1
37
محّب ت چون به غایت رسد،آنرا عشق خوانند.
2به عشق نتوان رسیدن تا از معرفت و محبت دو پایٔه نردبان نسازد. 3همواره عشق قدیم را موضوع صحیفٔه شعر خود میگرداند. 4آتش عشق او را چنان گرداند که همٔه جهان،آتش بیند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
معنی واژٔه «دستور» ،در بیت زیر با معنیآن در کدام گزینه یکسان است؟ «چه نیکو گفت با جمشید دستور /که با نادان نه شیون باد و نه سور» 1
38
گر ایدونک دستور باشد کنون /بگوید سخن پیش تو رهنمون
2تن ز جان و جان ز تن مستور نیست /لیک کس را دید جان دستور نیست 3به دستور فرمود تا ساروان /هیونآرد از دشت ،صد کاروان 4بر مصطفی بهر رخصت دوید /از او خواست دستوری اما ندید سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
5
1
گذشتن از دو پایٔه معرفت و محّب ت
2
گزینه الف
3
الف) مسند
4
زندگی بیعشق برابر با مرگ است
5
تا در زمانه باقیستآواز باد و باران
6
گزینه الف
7
همدم
8
گزینه الف
9
لبخند گاه گاهت ،صبح ستاره باران
ب) معنوی
ج) بدل
10گزینه ۳ پاسخ صحیح است.
11 12ای مهربانتر از برگ در بوسههای باران 13سجع 14گزینه ج 15الف) ساختن دو نردبان از معرفت و محبت 16الف) خاموش کردن
ب) عشق (ص ۲۵) ب) ساکت (ص ۹۴)
17الف) سیر :بیزار ،خسته
ب) عشق -آب (ص ۷۴)
18قّص ٔه شیرین فرهاد :احمد عربلو (ص ۳۴) تمهیدات :عینالقضات همدانی (ص ۳۵) 19اسلوب معادله (ص ۴۹) 20الف) او
ب) مضافالیه
ج) مضافالیه (ص ۸۴)
1
21الف) بر تخت حکمرانی بنشین( .قدرت را به دست بگیر) (ص ۵۳) ب) گفت :کار شرع با رشوهخواری سازگار نیست /کاری که در شرع حرام است با دادن رشوه حلال نمیشود( .نکوهش رشوهخواری) (ص ۹۱) ج) هر نفسی که میکشیم یاریدهندٔه زندگی است( .ص ۲۱) د) کسی میتواند در راه عشق قدم بگذارد که به تعّل قات ظاهری بیتوّج ه باشد( .ترک تعّل قات دنیوی) (ص ۳۵) 22تحّم ل سختیها و دشواریهای راه عشق /شایستٔه عشق بودن عاشقان دلسوخته /فقط عاشقان واقعی به حریم حسن معشوق راه مییابند( .ص ۶۵) 23چنان :مسند /جهان :مفعول (ص ۳۵) 24الف) لفظی (ص ۳۱)
ب) معنایی (ص ۷۵)
25سکوت (ص ۸۴) 26هجران کشیدهها یا کسانیکه از معشوق دور ماندهاند( .ص ۷۴) 27الف) جناس همسان (جناس تام) (ص ۷۴) ب) کنایه ،استعاره (ص ۷۲۱) پ) اسلوب معادله (ص ۳۱) 28تمهیدات :عینالقضات همدانی (ص ۳۵)
قّص ٔه شیرین فرهان :احمد عربلو (ص ۳۴)
29گزینه ۳ پاسخ صحیح است( .ص ۳۵) 30زیرا عشق را واسطٔه رسیدن به خدا میداند( .ص ۳۵) 31معنایی (ص ۷۵) 32الف) مضارع التزامی
ب) مسند /نهاد (ص ۱۵)
33هجران کشیدهها یا کسانیکه از محبوب خود دور شدهاند( .ص ۷۴) 34عاشق :مسند
بنده :متّم م (ص ۳۵)
35گزینه ۴ پاسخ صحیح است( .ص ۶۵) 36اسلوب معادله (ص ۷۴) 37گزینه ۲ پاسخ صحیح است( .ص ۴۵) 38گزینه ۳ پاسخ صحیح است( .ص ۸۴)
2
10
1
2
3
4
29
1
2
3
4
35
1
2
3
4
37
1
2
3
4
38
1
2
3
4
1
بارم
ردیف فارسی ) 3فصل چهارم( 1
37سوال
شده اشعار و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. مشخص معنی و مفهوم قسمتهای ّ ٔ »سرپری« زدیم. (۱به قول بیرجندیها ،در این دو شهر تنها یک َ
مفرح ذات (۲هر نفسی که فرو میرود ّ ممد حیات است و چون برمیآید ّ (۳شو منفجر ای دل زمانه /وان آتش خود نهفته مپسند (۴کز نیستان تا مرا ببریدهاند /در نفیرم مرد و زن نالیدهاند
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
2
آرایه ادبی میآفرینند؟ مشخص شده در عبارتهای زیر ،چه بخشهای ّ ٔ متوجه شدم که قدرت قلم این نویسنده تا چه حد بوده است. الف( ّ
ب( آن شب نیز ماه با تلألؤ پرشکوهش از راه رسید و گلهای الماس شکفتند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
مشخص شده را بنویسید. در عبارت زیر نوع »و« ّ
3
شایسته وی بود، حوزه حکمت را او گرم و چراغ علم و فلسفه و کلام را او که جانشین همه چشمها به او بود که ٔ ٔ ٔ روشن نگاه دارد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
4
وابسته وابسته را در بیت زیر رسم کنید. نمودار پیکانی ٔ سینه خواهم شرحه شرحه از فراق /تا بگویم شرح درد اشتیاق
5
در گروه اسمی زیر: ّ وابسته وابسته را بنویسید. به هرگز ندیده و نشنیده« نوع دومین محبت و دلبستگی »این بروز ٔ غیرمترق ٔ ّ
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
1
در کدام گزینه «ممّی ز» وجود ندارد؟ 1
6
نهادند بر دشت هیزم دو کوه /جهانی نظاره شده همگروه
2اینجا ...میتوان چند حلقه چاه عمیق زد. 3هر که داند گفت با خورشید راز /کی تواند ماند با یک ذّر ه باز؟ 4بردن سیصد تومان پول تا تهران همراه یک محّص ل ،خطرناک است! سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
7
در گروه کلمات زیر دو نادرستی املایی به کار رفته است ،درستآنها را بنویسید. طیلسان و ردا -محظور و مانع -تبق و سینی -شیهه وآواز اسب -منقلب و دگرگون -سنا و ستایش سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
8
کدام واژه ،جزِء معانی کلمٔه مشّخ ص شده نیست؟ چرا در ایل ماندهای و عمر را به بطالت میگذرانی؟ (بیهودگی -سرگردانی -بیکاری -کاهلی) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
9
آرایٔه ادبی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) در دفتر زمانه فتد نامش از قلم /هر مّل تی که مردم صاحبقلم نداشت (تشبیه -استعاره) ب)آیین طریق از نفس پیر مغان یافت /آن خضر که فرخنده پیاش نام نهادند (تضمین -تلمیح) ج) عشق به همه جایی مٔاوا نکند و به هر دیده روی ننماید (مجاز -جناس) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
10
در کدام گزینه وابستٔه وابسته به کار رفته است؟ نوعآن را بنویسید. ب) اّم ا زیبایی محبوب تو چند روزی بیش نیست. الف) دمش چونان حدیثآشنایش گرم. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
11
نمودار وابستٔه وابسته را در مصراع زیر رسم کنید. گفت« :مسجد ،خوابگاه مردم بدکار نیست» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
12
قسمت مشخص شده در هر عبارت بیانگر کدامآرایٔه ادبی است؟ الف) به خاطر داشتم که چون به درخت گل رسم ،دامنی پر کنم هدیٔه اصحاب را. ب) از بیم عقرب جّر ارٔه دموکراسی قرن بیستم ،ناچار شده به مار غاشیٔه حکومت سرهنگها پناه ببرد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
13
14
کتاب «کویر» اثر دکتر علی شریعتی ،سفرنامه است یا حسبحال؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
در عبارت «رم پایتخت ایتالیا شهری است قدیمی ،دیوارهای قطور و باروهای دودخوردهآن به زبان حال بازگو میکند که روزگاری از فراز همین برجها ،فرمان به سواحل دریای سیاه داده میشده» موارد خواسته شده را بیابید. ب) معطوف: الف) بدل: سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
2
15
در کدامیک از گزینههای زیر «صفت مضافالیه» دیده میشود؟ الف) جلد دوم کتاب بینوایان ب) غرفٔه بلندآسمانش ج) چشمٔه آبی سرد سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
16
در کدام عبارت غلط املایی وجود دارد؟ درستآن را بنویسید. الف) بساط تحویه به تهران نرسیده بود. ب) هر چه به واسطٔه آن به خدا رسند فرض باشد به نزدیک طالبان. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
17
با توّج ه به متن درس «بوی جوی مولیان» ،مفهوم مشترک «آب جیحون فرونشست و ریگآموی پرنیان شد» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
با توّج ه به ستون الف ،مفهوم مناسب هر بیت در ستون ب را مشّخ ص کنید( .در ستون ب یک مورد اضافی است).
18
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
19
جای خالی را با واژههای مناسب پر کنید. الف) واژههای مشّخ ص شده در بیت «نی حریف هر که از یاری برید /پردههایش ،پردههای ما درید،آرایٔه ادبی ....... دارند. ب) در جملٔه «با راهآهن به بروکسل ،پایتخت بلژیک میرفتیم» ،واژٔه مشّخ ص شدهآرایٔه .......دارد. ج) در عبارت «درآن هنگام که بهار حیات علمی و اجتماعیاش فرا رسیده بود ،ناگهان منقلب شد» واژٔه .......مشبٌهبه است. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
20
از بین چهار بخش مشّخ ص شده در متن زیر ،نقشهای تبعی «معطوف» و «بدل» را بیابید. تابستان وصال ،نوازشکر میآمد و ما را از غربت زندان شهر به میهنآزاد و دامنگسترمان ،کویر میبرد ...در کویر گویی به مرز عالم دیگر نزدیکیم.آسمان ،تفّر جگاه مردم کویر است. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
21
کدام نوع «وابستٔه وابسته» در عبارت زیر ،دیده میشود ،بنویسید. «بر باالیآن با خط بسیار روشن نوشته شده بود».
3
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
22
با توّج ه به نوشته زیر ،به پرسشها پاسخ دهید: «برف کوه هنوزآب نشده است .گل و گیاه ،پشم گوسفندان را رنگین کرده است .نامٔه برادر با من همان کرد که شعر و چنگ رودکی با امیر سامانی!» الف) ساختار دستوری کدام جمله مطابق با الگوی «نهاد +مفعول +مسند +فعل» است؟ ب) نوع «واو» بین واژههای «شعر و چنگ» ربط است یا عطف؟ ج) زمان فعل «نشده است» ماضی نقلی است یا ماضی التزامی؟ د) در این عبارت حذف فعل ،به قرینه لفظی است یا معنوی؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
23
درستی و نادرستی موارد زیر را مشّخ ص کنید. الف) بیت «نی حدیث راه پرخون میکند /قّص ههای عشق مجنون میکند» ،به مفهوم «دشواری و پرخون بودن راه عشق» اشاره دارد. ب) مفهوم عبارت «آن باغ پر از گلهای رنگین و معّط ر شعر و احساس در سموم سرد این عقل بیدرد پژمرد و صفای اهوراییآن همه زیباییها ،به این علم عددبین مصلحتاندیشآلود ».به برتری عقل بر عشق و احساس تٔاکید دارد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
24
عبارت «شاهین تیزبال افقها بودم .زنبور طفیلی شدم و به کنجی پناه بردم ».یادآور کدام «ضربالمثل» فارسی است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
25
در جملٔه زیر ،نوِع «وابستٔه وابسته» را بنویسید و نمودار پیکانیآن را رسم کنید. «نگاههای مردمآسفالتنشین،آن را کهکشان میبیند». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
26
در متن «نالههای گریهآلودآن روح دردمند و تنها را میشنوم .نالههای گریهآلودآن امام راستین و بزرگم را که همچون این شیعٔه گمنام و غریبش ،در کنارآن مدینٔه پلید و در قلبآن کویر بیفریاد ،سر در حلقوم چاه میُب رد و میگریست ».منظور از «امام راستین و بزرگ» و «شیعٔه گمنام و غریب» ،به ترتیب ،چه کسانی است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
27
«ضرورت توّس ل به مرشد و مراد» از مفهوم کدام بیت برمیآید؟ الف) در عالم پیر ،هر کجا برنایی است /عاشق بادا که عشق خوش سودایی است ب)آیین طریق از نفس پیر مغان یافت /آن خضر که فرخندهپیاش نام نهادند سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
28
عبارت «نالههای گریهآلودآن روح دردمند و تنها را میشنوم ،نالههایآن امام راستین و بزرگم را که همچون این شیعٔه گمنام و غریبش ،در کنارآن مدینٔه پلید و در قلبآن کویر بیفریاد ،سر در حلقوم چاه میبرد و میگریست» یادآور کدام موضوع مشهور است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
29
در نوشتٔه زیر ،مفهوم کنایی قسمتهای مشّخ ص شده را ،بهترتیب ،بنویسید. «بعد از حکیم اسرار ،همٔه چشمها به او بود که حوزٔه حکمت را او گرم نگاه دارد».
30
نویسنده در عبارت زیر ،به فرمانبرداری ساکنان «کرانههای فرات» از کدام حکومت اشاره میکند؟ «کرانههای فرات ،خط از کرانٔه رود تیبر میخواندند».
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
4
31
در عبارت «بعد از خواندن این مطلب ،متوّج ه شدم که دنیا عجیب فراموشکار است! بیست سی سال پیش چه کارها کرده!»: الف) نوع وابستٔه وابسته را بنویسید. ب) نمودار گروه اسمی را که درآن وابستٔه وابستهآمده ،رسم کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
در هریک از موارد زیر ،امالی درست را از داخل کمانک برگزینید. الف) چه نیکو گفت با جمشید دستور /که با نادان نه شیون باد و نه (صور /سور)
32
ب) تو حکیمی
تو عظیمی
تو کریمی
تو رحیمی /تو نمایندٔه فضلی
تو سزاوار (ثنایی /سنایی)
پ) چه خوش گفتهاند که (امپراتوریها /امپراطوریها)ی بزرگ هم مانندآدمهای ثروتمند ،از سوءهاضمه میمیرند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.
33
الف) از شنیدن اسم شهر ،قند در دلمآب میشد. ب) هر که بیروزی است روزش دیر شد پ) تخم خرمایی به تربیتش نخل باسق گشته. ت) وصول به ُح سن ممکن نشود اّال به واسطٔه عشق. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
34
35
مراد از «َس ر پر زدن» در عبارت «به قول بیرجندیها در این دو شهر ،تنها ،یک سرَپ ری زدیم» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
در بیت «محرم این هوش جز بیهوش نیست /مر زبان را مشتری جز گوش نیست»: الف) وابستٔه وابسته را مشّخ ص کنید. ب) نوع وابستٔه وابسته را بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
36
نمودار گروه اسمی «دو تخته فرش» را رسم کنید و نوع وابستٔه وابسته را درآن تعیین نمایید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
در هریک از موارد زیر ،امالی یک واژه نادرست است آن را بیابید و درستآنرا بنویسید.
37
الف) پیرمرد از داخل کاذیٔه روی میز ،یک پاکت کهنه را برداشت و حوالٔه مخارج قریب شش ماه من را نوشت. ب) پس از عزیمت رضاشاه ،همٔه تبعیدیها رها شدند و به ایل و اشیره بازگشتند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
5
1
۱) در این دو شهر فقط توقف کوتاهی کردیم. ۲) وقتی که نفس بیرون میآید (بازدم) شادیبخش وجود است. ۳) ای قلب روزگار (دماوند) فوران کن( .خشم خود راآشکار کن) ۴) از فریاد و زاری من تمامآفریدهها گریان و ناالن شدند.
2
الف) مجاز
3
ربط یا پیوند
ب) استعاره
4 5
قید صفت
6
گزینه ۳ پاسخ صحیح است.
7
طبق -ثنا
8
سرگردانی
9
الف) تشبیه
ج) مجاز
ب) تلمیح
10گزینه ب یا «تو» -مضافالیه مضافالیه
11
12الف) استعاره
ب) تشبیه (اضافه تشبیهی)
13حسبحال 14الف) بدل :پایتخت ایتالیا
ب) معطوف :باروهای دودخوردهآن
15گزینه ج 16الف) تهویه 17برطرف شدن مشکلات یاآسان شدن کارها 18الف) ۴
ب) ۵
19الف) جناس همسان (تام)
د) ۲
ج) ۱
ج) بهار
ب) مجاز
20معطوف :دامنگسترمان -بدل :کویر
1
21قید صفت :بسیار (ص ۵۷) 22الف) گل و گیاه ،پشم گوسفندان را رنگین کرده است. ب) عطف ج) نقلی د) لفظی (ص ۱۸) 23الف) درست (ص ۷۴)
ب) نادرست (ص ۳۷)
24از عرش به فرشآمدن (یا هر ضربالمثل درست دیگر) (ص ۰۸) 25صفت مضافالیه
26حضرت علی (ع) /دکتر شریعتی (ص ۳۷) 27گزینه ب (ص ۲۶) 28اشاره به گریستن حضرت علی (ع) در حالیکه سر درون چاه میبرد( .ص ۳۷) 29امید /توّج ه داشتن رونق بخشیدن (ص ۰۷) 30روم (ص ۲۶) 31الف) صفت مضاٌف الیه ب) 32الف) سور (ص ۸۴) ب) ثنایی (ص ۰۱) پ) امپراتوریها (ص ۲۶) 33الف) از شنیدن اسم شهر ،لّذ ت میبردم (خوشحال میشدم)( .ص ۷۷) ب) هرکس از عشق بیبهره باشد ،روزگارش تباه میشود( .ص ۷۴) پ) هستٔه خرمایی با پروررش و توّج ه او ،نخلی بلند گردیده است( .ص ۲۱) ت) رسیدن به زیبایی ،تنها به وسیلٔه عشق ،امکانپذیر است( .ص ۲۵) 34توّق ف کوتاه (ص ۱۶) 35الف) این
ب) صفت مضاٌف الیه (ص ۷۴)
2
36رسم نمودار: نوع وابسته وابسته :ممّی ز (ص ۵۶) 37الف) کازیه (ص ۱۶)
ب) عشیره (ص ۹۷)
3
6
1
2
3
4
1
بارم
ردیف فارسی ) 3فصل پنجم( 1
37سوال
بیت زیر را کامل کنید. خورشید ،بیحفاظ نشسته به روی خاک؟ ....... / سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
2
نام پدیدآورندگان هر یک از آثار زیر را بنویسید. الف( فیه ما فیه:
خانه خورشید ب( دری به ٔ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
در متن زیر ،واژهای نادرست به کار رفته است ،درست آن را بنویسید.
3
»بیآنکه بدانید تعقیبتان کردم
چون شما معلّ مم بودید و از آموختن هیچ چیز به شاگردانتان دریغ نداشتید ،تنها
و تنها برای تعلیم گرفتن ،شبه شما را در میان تاریکی تعقیب میکردم«. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
4
معنی و مفهوم ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف( در باغ میماند ای دوست ،گل یادگار من و تو ب( در غم ما روزها بیگاه شد /روزها با سوزها همراه شد ج( مسلک مرغ گرفتار قفس همچو من است سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
5
درستی یا نادرستی عبارات زیر را مشخص کنید. نوشته »احمد عربلو« است. الف( کتاب »بخارای من ایل من« ٔ سروده »سلمان هراتی« است. خورشید« خانه مجموعه »دری به ب( ٔ ٔ ٔ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
در گروه کلمات زیر ،سه مورد نادرستی املایی وجود دارد
6
درست هر یک را بنویسید.
تجلّی و قرب -مینگزاری منطقه -ثمرت تجربت -ایل و اشیره -اطراف و اکناف -شهد فایق -خستهگان راه -بذله و لطیفه سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
1
7
معنای ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) بچهها هم از دستآن ذّل ه شده بودند. ب) پر اندیشه شد جان کاووس کی ج) خوان نعمت بیدریغش همهجا کشیده. د) بفکن ز پی این اساس تزویر سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
8
کدام مصراع ،تکمیلکنندٔه بیت زیر است؟ ماهآمده به دیدن خورشید ،صبح زود .............................. / ب) خورشید رفته است سر شب سراغ ماه الف) یا ماه بیمالحظه افتاده بین راه؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
9
آرایٔه درست را از داخل کمانک برگزینید. الف) تو قلب فسردٔه زمینی /از درد ورم نموده یک چند (ایهام -جناس)
ب) خانهای کاو شود از دست اجانبآباد /ز اشک ویران ُک َن شآن خانه که بیتالَح َز ن است (متناقضنما -تضاد) ج) دیروز در غربت باغ من بودم و یک چمن داغ /امروز خورشید در دشت،آیینهدار من و تو (تشخیص -حسآمیزی) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
10
زمان دقیق فعل جملٔه دوم را بنویسید. «عشق کردم از اینکه فهمیدهاید که انهدامآن تیربار کار من بوده است». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
11
با توّج ه به ابیات زیر ،به پرسشها پاسخ دهید. دیروز اگر سوخت ای دوست ،غم برگ و بار من و تو /امروز میآید از باغ ،بوی بهار من و تو دیروز در غربت باغ من بودم و یک چمن داغ /امروز خورشید در دشت،آینهدار من و تو الف) در ابیات بالا جملٔه وابسته (پیرو) را مشخص کنید. ب) در بیت دوم ،نوع «و» مشخص شده ،عطف است یا ربط؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
امالی درست را در جملههای زیر ،انتخاب نمایید.
12
الف) داشتم میگفتم،آن شب نیز (صورت /سورت) سرمای دی بیدادها میکرد. ب) سرتان را روی زمین (بگذارم /بگزارم) و بروم. ج) گاهی میایستد و علف و (خواری /خاری) را پوزه میزند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
13
معنی واژٔه مشخص شده ،در کدام گزینه به درستیآمده است؟ ۱) بگرای چو اژدهای گرزه (خشمگین) ۲) نی حریف هر که از یاری برید (رقیب) ۳) چه استبعادی دارد که عمری باشد و روزی خاطراتی از سفر ماه هم بنویسم! (دور دانستن) ۴) پاداش هر زخمٔه سنگی را دستهای کریم تو میوهای چند شیرین ایثار کند( .جراحت) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
14
معنای ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) از شاّم ٔه قوی شما تشخیص بوی حمله ،غریب نیست. ب) من میروم سوی دریا ،جای قرار من و تو. ج) دست انابت به امید اجابت به درگاه حق بردارد. د) پنهان مکنآتش درون را /زین سوخته جان شنو یکی پند سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
2
15
مصراع دوم بیت زیر را بنویسید. ترسم تو را ببیند و شرمندگی کشد ....... /
16
درستی یا نادرستی جملٔه زیر را مشّخ ص کنید. «سانتاماریا اثر رضا امیرخانی ،نویسندٔه معاصر ،دربارٔه دفاع مقّد س است»
17
دو مورد نادرستی املایی را در گروه کلمات زیر بیابید و درستآنها را بنویسید. «بیت االحزان -تزویر و دو رنگی -شیر ارقند -تریاق و پادزهر -سختی و تعب -شبه و سایه»
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
18
مقصود نهایی شاعر ،از بیت زیر چیست؟ «آنجا درآن برزخ سرد در کوچههای غم و درد /غیر از شبآیا چه میدید چشمان تار من و تو» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
19
مصراع اّو ل بیت زیر را بنویسید. / .......در دادگاه عشق ،رگ گردنت گواه سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
آرایههای ادبی به کار رفته در ستون ب به کدامیک از بیتهای ستون الف مربوط میشود؟ (در ستون ب یک مورد اضافی است).
20
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
21
در کدام بیت ،هر دو نوع «و» (عطف و ربط) به کار رفته است؟ الف) چون رود امیدوارم بیتابم و بیقرارم /من میروم سوی دریا ،جای قرار من و تو ب) ز نیرنگ هوا و از فریبآز خاقانی /دلت ُخ لد است خالی ساز از طاووس و شیطانش سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
22
مقصود ازآخرین جملٔه عبارت «باآخرین رمقهایتان داد زدید و به همه دستور دادید که بروند ...به یک نفر هم گفتید که به برادر محسن خبر بدهد که ادامٔه حمله را در دست بگیرد ».چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
23
از میان واژگان زیر ،امالی کدام واژه ،به هر دو شکل صحیح است؟ «اتراق /اطراق»« ،جناق /جناغ»« ،حّت اکی /هّت اکی»« ،حمایل /همایل». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
3
24
با توّج ه به رباعی زیر ،به پرسشهای داده شده ،پاسخ دهید. «کس چون تو طریق پاکبازی نگرفت /با زخم ،نشان سرفرازی نگرفت زین پیش دالورا ،کسی چون تو شگفت /حیثّی ت مرگ را به بازی نگرفت» الف) واژٔه «زخم» با کدام واژه ارتباطی مبتنی بر تشبیه دارد؟ ب)آرایههای ادبی «تشخیص» و «کنایه» را در مصراع پایانی مشّخ ص کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
25
نویسندٔه کتاب «سانتاماریا» کیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
در عبارت «عشقم به این بود که حرفتان را بشنوم .الان هم دوستتان دارم
26
بیشتر از همیشه»:
الف) جملٔه پیرو یا وابسته را مشّخ ص کنید. ب) نقش ضمیر مّت صل (پیوسته) را در جملٔه سوم بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
27
در بیت «غرق غباریم و غربت ،با من بیا سمت باران /صد جویبار است اینجا ،در انتظار من و تو»: الف) کاربرد کدام نقش تبعی در مصراع دوم مشهود است؟ ب) مصراع نخست را براساس ترتیب اجزای جمله در زبان فارسی ،مرّت ب کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
28
نامآفرینندگان هریک ازآثار زیر را بنویسید. الف) مثل درخت در شب باران
29
بیت «آنجا درآن برزخ سرد ،در کوچههای غم و درد /غیر از شبآیا چه میدید ،چشمان تار من و تو؟»،آرایٔه «جناس» دارد یا «تضاد»؟
ب) دری به خانٔه خورشید سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
30
مصراع نخست کدام بیت ،نادرست است؟ الف) ماهآمده به دیدن خورشید ،صبح زود /یا ماه بیمالحظه افتاده بین راه؟ ب) لبریِز زندگی است نفسهایآخرت /آورده مرگ ،گرم بهآغوش تو پناه سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
31
کدام گزینه ،مصراع دوِم بیت زیر ،است؟ «ترسم تو را ببیند و شرمندگی کشد »....................... / الف) ای محسن شهید من ،ای ُح سن بیگناه
ب) یوسف ،بگو که هیچ نیاید برون ز چاه سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
32
نوع «حذف» را در هریک از عبارات زیر ،مشّخ ص نمایید. الف) زندگی ،سختآلوده است و انسان ماندن ،سخت دشوار. ب) تو نیز تیرانا ،گشادهدستی و کرامت را از درختان میوهدار بیاموز. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
در هریک از موارد زیر ،امالی واژهای نادرست است
33
شکل درستآن را بنویسید.
الف) هنگام چریقآفتاب کنار قنات حسنی در شهر سیرجان اتراق میکردیم. ب) صدای مهیبآن ،صدای کودکانه اّم ا خشک کالش را در خود حزم میکرد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
4
34
برای هریک از واژههای مشّخ ص شده ،یک برابر معنایی مناسب بنویسید. الف) بخروش چو شرزه شیر ارغند ب) دستتان را بر چشمهای درشتتان ،حمایل کرده بودید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
35
در نوشتٔه «زمزمٔه لطیف و سبک و ملایم شما گمان مرا تٔایید کرد»،آرایٔه «سجع» دیده میشود یا «حسآمیزی»؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
36
در بیت «لبریز زندگی است نفسهایآخرت /آورده مرگ ،گرم بهآغوش تو پناه» ،مصراع اّو ل،آرایٔه «حسن تعلیل» دارد یا «تناقض»؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
37
مصراع دیگر هریک از بیتهای داده شده را انتخاب کنید. الف)آه این سر بریدٔه ماه است در پگاه؟ ............................... / ۲) یا نه سر بریدٔه خورشید شامگاه؟ ۱) یا ماه بیمالحظه افتاده بین راه؟ ب) / .........................................به هر حالت که بودم با تو بودم ۱) به هر مجلس به هر زندان به هر شادی به هر مات
میهن ای میهن ۲) اگر مستم اگر هشیار اگر خوابم اگر بیدار سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
5
1
یا ماه بیمالحظه افتاده بین راه؟
2
الف) مولوی
3
شبح
4
الف) اثرات انقلاب ما در ایران به جا میماند.
ب) سلمان هراتی
ب) عمر ما با غم و درد عاشقی سپری شد. ج) راه و روش پرندٔه زندانی در قفس مثل من است.
5
الف) نادرست
6
مینگذاری منطقه -ایل و عشیره -خستگان راه
7
الف) بچهها هم از دستآن خسته شده بودند.
ب) درست
ب) کیکاووس بسیار نگران شد. ج) سفرٔه نعمت بیمضایقهاش (بیچشمداشت) همهجا گسترده است. د) پایههای ریا و دورویی را نابود گردان.
8
گزینه ب
9
الف) ایهام
ب) تضاد
ج) تشخیص
10ماضی نقلی 11الف) دیروز اگر سوخت غم برگ و بار من و تو ب) ربط 12الف) سورت
ب) بگذارم
ج) خاری
13گزینه ۳ پاسخ صحیح است. 14الف) از حّس ب) من به جریان انقلاب میپیوندم ،جایی که وعدهگاه و محلآرامش ماست.
بویایی (احساس نیرومند شما) تشخیص زمان حمله دور از ذهن (عجیب) نیست.
ج) به امید برآورده شدن توبه به درگاه خداوند روی میآورد. د) خشم خودت را پنهان نکن و از این شاعرآزاردیده این نصیحت را گوش کن. 15یوسف بگو که هیچ نیاید برون ز چاه 16نادرست 17ارغند (ص ۵۳) /شبح (ص ۰۹) 18شکوه و شکایت از اوضاع نابسامان جامعٔه قبل از انقلاب اسلامی (یا هر پاسخ درست دیگر) (ص ۴۸)
1
19شاهد نیاز نیست که در محضرآورند (ص ۷۹) 20الف) ۲ (ص ۵۸)
ج) ۱ (ص ۵۹)
ب) ۴ (ص ۲۶)
21گزینه الف (ص ۵۸) 22به عهده گرفتن فرماندهی (ص ۳۹) « 23جناق /جناغ» (ص ۳۹) 24الف) نشان ب) تشخیص :مرگ /کنایه :به بازی نگرفت (ص ۵۹) 25سّی دمهدی شجاعی (ص ۳۹) 26الف) که حرفتان را بشنوم
ب) مفعول (ص ۸۸)
27الف) معطوف ب) غرق غبار و غربتیم /با من سمت باران بیا (ص ۴۸) 28الف) شفیعی کدکنی (ص ۷۵)
ب) سلمان هراتی (ص ۵۸)
29جناس (ص ۴۸) 30الف) «ماهآمده به دیدن خورشید ،صبح زود /یا ماه بیمالحظه افتاده بین راه؟» (ص ۶۹) 31ب) «یوسف ،بگو که هیچ نیاید برون ز چاه» (ص ۷۹) 32الف) حذف به قرینٔه لفظی (ص ۱۷) ب) حذف به قرینٔه معنایی (ص ۷۸) 33الف) چریغ (ص ۰۶) 34الف) خشمگین و قهرآلود (ص ۵۳)
ب) هضم (ص ۲۹) ب) نگهدارنده ،محافظ (ص ۸۸)
35حسآمیزی (ص ۰۹) 36تناقض (ص ۷۹) 37الف) ۲ (ص ۶۹)
ب) ۱ (ص ۷۱۱)
2
بارم
ردیف فارسی ) 3فصل ششم( 1
76سوال
براساس مضمون بیت »آتش ابراهیم را نبود زیان /هر که نمرودی است ،گو می ترس از آن« هر یک از موارد شخصیتها در داستان گذر سیاوش از آتش )موبد /سیاوش /کیکاووس /سودابه( خواسته شده ،معادل کدام ّ
است؟ الف( ابراهیم:
ب( نمرود: سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
مصراع ّاول بیت زیر را مرتب کنید.
2
بودم -پروردی -با -نابودی -تو -و -مهر -از -کردی /فدای نام تو بود و نبودم
میهن ای میهن! سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
کننده مصراع »اگر مستم اگر هشیار اگر خوابم اگر بیدار« است؟ کدام گزینه تکمیل ٔ
3
الف( به سوی تو بود روی سجودم ب( به هر حالت که بودم با تو بودم
میهن ای میهن! میهن ای میهن! سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
4
زمینه .......حماسه دیده میشود. در بیت» :بدان گاه سوگند پرمایه شاه /چنین بود آیین و این بود راه« ٔ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
1
هر یک ازآرایههای ستون ب مربوط به کدام مورد از ستون الف است؟
5
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
6
تفاوت معنایی فعل «ساخت» را در عبارتهای زیر بررسی کنید. الف) به مناسبت صحبت از سیزده عید بنا کرد به خواندن قصیدهای که میگفت همین دیروز ساخته است. ب) علاوه برآن ،یک «پانوراما» در اینجا ساخته شده که از شاهکارهای هنری است. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
7
نقش واژههای «قّص ه» و «سخت» در شعر «قّص ه میگوید / :این برایش سختآسان بود» با کدام واژههای بیت «مگر کٰا تش تیز پیدا کند /گنه کرده را زود رسوا کند» به ترتیب یکسان است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
8
درستی یا نادرستی عبارتهای زیر را مشّخ ص کنید. الف) نقش ضمیر پیوسته در عبارت «وقتی که تعّل ل کردند ،موّظ فشان کردید ».با عبارت «هم برانگارٔه عشقآبادش ساختهاند ».یکسان است. ب) در عبارت «و صدای شوم و نامردانهاش در چاهسار گوش میپیچید» یک ترکیب وصفی و دو ترکیب اضافی وجود دارد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
9
معنای واژٔه «اندیشه» در بیت «و زین دختر شاه هاماوران /پر اندیشه گشتی به دیگر کران» با کدام گزینه یکسان است؟ الف) چو شب تیره گردد شبیخون کنیم /ز دل ترس و اندیشه بیرون کنیم ب) چو بشنید خسرو ازآن شاد گشت /روانش ز اندیشهآزاد گشت ج) غالم عشق شو کاندیشه این است /همه صاحبدالن را پیشه این است سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
10
«قّص ٔه درد» در شعر «قّص ه است این ،قّص ه آری قّص ٔه درد است /شعر نیست» ،بیانگر کدام مفهوم است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
11
12
عّل ت خشم سودابه در بیت «همیکند سودابه از خشم موی /همیریختآب و همیخست روی» چه بود؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
بیت زیر را کامل کنید. / .......فدای نام تو بود و نبودم ،میهن ای میهن! سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
2
آرایٔه درست مربوط به هر بیت را از ستون مقابلآن انتخاب کنید( .یکآرایه در ستون ب اضافی است).
13
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
14
زمینٔه حماسی بیت زیر چیست؟
«ز هر در سخن چون بدین گونه گشت /برآتش یکی را بباید گذشت» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
15
نوع حذف فعل را در عبارات زیر مشخص نمایید. الف) همان به کزین زشت کردار دل /بشویم کنم چارٔه دل گسل ب) نشان تجارتخانه داشت ،نه کاغذ بزرگ بود ،نه ماشین تحریر و نه ماشیننویس. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
مفهوم مناسب هر بیت را از ستون ب مشخص کنید( .در ستون ب یک مورد اضافی است).
16
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
مصراع اول بیت زیر را مرتب کنید.
17
به هر زندان به هر مجلس به هر ماتم به هر شادی /به هر حالت که بودم با تو بودم
میهن ای میهن!
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
3
آرایٔه مناسب هر بیت را از ستون ب انتخاب نمایید( .در ستون ب یک مورد اضافی است).
18
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
19
زمینٔه حماسی بیت «پراگنده کافور بر خویشتن /چنان چون بود رسم و ساز کفن» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
20
در عبارت مقابل یک ترکیب اضافی پیدا کنید« .در تِگ تاریک چاِه ژرف پهناور» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
21
تفاوت معنایی فعل «ساخت» را در نمونههای زیر بررسی کنید. الف) بنا کرد به خواندن قصیدهای که میگفت همین دیروز ساخته است. ب) سیاوش سیه را به تندی بتاخت /نشد تنگدل جنگآتش بساخت سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
22
بیت «چنانآمد اسپ و قبای سوار /که گفتی سمن داشت اندر کنار» در توصیف کدام شخصّی ت است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
23
مفهوم بیت «بندٔه حلقه به گوش ار ننوازی برود /لطف کن ،لطف که بیگانه شود حلقه به گوش» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
24
کدام مورد با بیت «مشو در پیچ و تاب رنج و غم ،گم /به هر حالت تبّس م کن ،تبّس م» در تقابل معنایی است؟ الف) عشق من ،خندٔه تو در تاریکترین لحظهها میشکفد. ب) این نخستین بار شاید بود /کان کلید گنج مروارید او گم شد سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
25
26
زمینٔه حماسی بیت «چنین است سوگند چرخ بلند /که بر بیگناهان نیاید گزند» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
مضاُف الیه مضاُف الیه را در شعر زیر بیابید و نمودار پیکانیآن گروه اسمی را رسم کنید. «این گلیم تیرهبختیهاست /روکش تابوت تختیهاست / ...اندکی استاد و خامش ماند» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
4
27
با توّج ه به بیت زیر ،به پرسشها پاسخ دهید. «یکی تازیای برنشسته سیاه /همی خاک نعلش برآمد به ماه» ب) مفهوم مصراع دوم را بنویسید. الف) منظور از «تازی سیاه» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
28
مصراع دوم بیت زیر را بنویسید. «به دشت دل گیاهی جز گل رویت نمیروید »....................................... /
29
در بیت زیر ،کدام واژه کاربرد مجازی دارد؟ مفهومآن را بنویسید. «سراسر همه دشت بریان شدند /برآن چهر خندانش گریان شدند»
30
در تشبیه به کار رفته در سرودٔه زیر« ،مشّب ه» و «مشّب هبه» را مشّخ ص کنید. «آن خداوند و سوار رخش بیمانند /آنکه هرگز -چون کلید گنج مروارید -گم نمی شد از لبش لبخند»
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
31
با توّج ه به جملٔه زیر ،به پرسشها پاسخ دهید. «سیاوش ،فرزند کاووس ،شاه کیانی است که رستم به او رسم پهلوانی میآموزد». الف) کدام گروه اسمی ،نقش دستوری «مفعول» دارد؟ ب) یک «ترکیب وصفی» بیابید و بنویسید. ج) یک نمونه «نقش تبعی» بیابید و نوعآن را مشّخ ص کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
32
در عبارات زیر ،فعل «بسازند» را از نظر کاربرد معنایی بررسی کنید. «ساسانیان برای اینکه بتوانند دیوارههای مرزی استواری بسازند ،مجبور شدند مّد تی با دشمنان نواحی شمال شرقی ایران بسازند». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
در عبارتهای زیر امالی دو واژه ،نادرست است .درست هریک را بنویسید.
33
الف) سینه خواهم شرحهشرحه از فراق /تا بگویم شرح درد اشتیاق ب) پیرمرد از داخل کازیٔه روی میز یک پاکت کهنه را برداشت. ج) نالٔه مرغ اسیر این همه بحر وطن است. د) همچنان که میتوانست او ،اگر میخواست /کان کمنِد شست خّم خویش بگشاید سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
34
بیت زیر ،بیانگر کدام «زمینٔه حماسه» است؟ «چنین است سوگند چرخ بلند /که بر بیگناهان نیاید گزند» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
35
بیت «سرانجام گفت ایمن از هر دوان /نگردد مرا دل نه روشن روان» از زبان چه کسی بیان شده است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
5
با توّج ه به مصراع های داده شده ،ابیات زیر را کامل کنید. الف) به دشت دل گیاهی جز گل رویت نمیروید ....... / ب) تو بودم کردی از نابودی و با مهر پروردی ....... /
36
۱) فدای نام تو بود و نبودم
میهن ای میهن!
۲) من این زیبا زمین راآزمودم
میهن ای میهن!
۳) به هر حالت که بودم با تو بودم
میهن ای میهن! سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
37
در سرودٔه «خوان هشتم»« ،رستم» و «شغاد» ،هریک «نماد» چه کسانی هستند؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
38
در سرودٔه زیر نوع «نقش تبعی» را مشّخ ص کنید. «بر لبآن چاه /سایهای را دید /او شغاد،آن نابرادر بود /که درون َچ ه نگه میکرد و میخندید». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
کاربرد معنایی فعل «شد» در کدام بیت متفاوت است؟ 1
39
ُپ ر اندیشه شد جان کاووس کی /ز فرزند و سودابٔه نیکپی
2بدان گه که شد پیش کاووس باز /فرودآمد از باره ،بردش نماز 3سراسر همه دشت بریان شدند /برآن چهر خندانش گریان شدند 4نخستین دمیدن سیه شد ز دود /زبانه برآمدم پس از دود ،زود سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
40
امالی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) چون او را بدیدند (برخاست /برخواست) غو /کهآمد زآتش برون شاه نو ب) تو حکیمی ،تو عظیمی ،تو کریمی ،تو رحیمی /تو نمایندٔه فضلی تو سزاوار (ثنایی /سنایی) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
41
در بیتهای زیر« ،غلطهای املایی» را مشّخ ص کنید و شکل صحیحآنها را بنویسید. الف) صریر ملک ،عطا داد کردگان تو را /به جای خویش دهد هرچه کردگار دهد ب) چنانآمد اسپ و قبای سوار /که گفتی ثمن داشت اندر کنار سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
42
هریک از واژههای مشّخ ص شده را در عبارت زیر معنا کنید. الف) بگرای چو اژدهای گرزه ب) شیرمرد عرصٔه ناوردهای هول ج) یکی از صاحبدالن سر به جیب مراقبت فرو برده بود. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
واژٔه «سورت» در مصراع «سورت سرمای دی بیدادها میکرد ».در کدام معنا به کار نرفته است؟
43
1
تندی
3شّد ت
2سرعت
4حّد ت سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
6
44
بیت «چنانآمد اسپ و قبای سوار /که گفتی سمن داشت اندر کنار» را با مضمون بیت زیر مقایسه کنید. «آتش ابراهیم را نبَو د زیان /هر که نمرودی است گو میترس ازآن» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
45
مراد از «این سخن» در بیت زیر چیست؟ «سیاوش چنین گفت کای شهریار /که دوزخ مرا زین سخن گشت خوار» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
آرایٔه ادبی مناسب با هر سروده را در برابرآن بنویسید( .یکآرایه اضافه است).
46
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
47
آرایٔه ادبی مناسب هر بیت را برگزینید. الف) با اهل فنا دارد هرکس سر یکرنگی /باید که به رنگ شمع از رفتن سر خندد (تضاد /مجاز) ب) زمانه گر بزندآتشم به خرمن عمر /بگو بسوز که بر من به برگ کاهی نیست (تشخیص /متناقضنما) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
ابیات زیر را به شکلی درست کامل کنید.
48
الف) َ / .......ب ود لبریز از عشقت وجودم
میهن ای میهن
ب) دارد اسارت تو به زینب اشارتی ....... / سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
در سرودٔه «تهمتن ،گرد سجستانی /کوه کوهان ،مرد مردستان /رستم دستان /در تگ تاریک ژرف چاه پهناور / ِک شته هر سو بر کف و دیوارههایش نیزه و خنجر / ...در ُب ن این چاهآبش زهر شمشیر و ِس نان ،گم بود»:
49
الف) نوع نخستین نقش تبعی را بنویسید.
ب) «و» در جملٔه پایانی ،حرف عطف است یا ربط؟ پ) نشانٔه «ان» در واژٔه مشّخ ص شده ،مفهوم «شباهت» دارد یا «جمع»؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
50
در بیت «به دستور فرمود تا ساروان /هیونآرد از دشت صد کاروان»: الف) کدام واژه در جایگاه «ممّی ز» است؟ ب) جملٔه «پیرو» یا «وابسته» را مشّخ ص کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
51
ضمیر پیوسته ،در کدام مصراع« ،وابستٔه وابسته» است؟ «بعد چندی که گشودش چشم رخش خود را دید بس که خونش رفته بود از تن بس که زهر زخمها کاریش گویی از تن حّس و هوشش رفته بود و داشت میخوابید» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
7
در کدام گزینه «حذف به قرینٔه معنایی» صورت نپذیرفته است؟ 1
52
عشق من ،خنٔد تو /در تاریکترین لحظهها میشکفد.
2پادشه را کرم باید تا بر او گردآیند و رحمت تا در پناه دولتش ایمن نشینند. 3گرآتش دل نهفته داری /سوزد جانت ،به جاْن ت سوگند 4گفت« :نزدیک است والی را سرای آنجا شویم» گفت« :والی از کجا در خانٔه َخ ّم ار نیست؟» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
53
کدامیک از ابیات زیر ،فاقد غلط املایی است؟ الف) چو او را بدیدند برخاست غو /کهآمد زآتش برون شاه نو ب) نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی /نتوان شبح تو گفتن که تو در وهم نیایی سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
54
معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) وظیفٔه روزی به خطای ُم نَک رنُب َر د. ب) این عیار مهر و کین مرد و نامرد است پ) امروز خورشید در دشت،آیینهدار من و تو ت) عشق هرکسی را به خود راه ندهد و به همه جایی مٔاوا نکند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
55
با توجه به سرودٔه زیر ،مقصود از «خوان هشتم» چیست؟ «پهلوان هفت خوان ،اکنون طعمٔه دام و دهان خوان هشتم بود» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
گزینٔه درست را انتخاب کنید« .رستم» پس ازآنکه به نیرنگ «شغاد» پی ُب رد« ،با کمان و تیر»:
56
1
2بزد راست بر چشمآن نامدار
یکی تیر زد بر بِر اسپ اوی
4سر و گوش و پایش به پیکان بدوخت
3درخت و برادر به هم بر بدوخت
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
57
در بیت زیر ،پس ازآنکه «دوصد مردآتشفروز» درآتش میدمند ،چه اّت فاقی میافتد؟ «بیامد دوصد مردآتشفروز /دمیدند گفتی شبآمد به روز» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
آرایٔه ادبی مناسب با هر بیت را برگزیده ،در برابرآن بنویسید( .یکآرایه ،اضافه است).
58
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
59
بیت «بدان گاه سوگند ُپ رمایه شاه /چنین بودآیین و این بود راه» نمایانگر کدامیک از زمینههای حماسه است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
8
60
هریک از ابیات زیر را به درستی کامل کنید: الف) اگر مستم اگر هشیار ،اگر خوابم اگر بیدار ...................................... / ب) / ................................................آورده مرگ ،گرم بهآغوش تو پناه سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
61
تفاوت معنایی فعل «گرفت» را در مصراعهای زیر ،بررسی کنید. الف) ز کردار بد پوزش اندر گرفت ب) محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
62
با توّج ه به سرودٔه زیر ،مقصود نّق ال از «قّص ٔه درد» چیست؟ «همچنان میرفت و میآمد /همچنان میگفت و میگفت قدم میزد /قّص ه است این قّص ه آری قّص ٔه درد است» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
63
کدام بیت بیانگر داوری مردم دربارٔه «سیاوش» است؟ الف) سر ُپ ر ز شرم و بهایی مراست /اگر بیگناهم رهایی مراست. ب) همی داد مژده یکی را دگر /که بخشود بر بیگنه دادگر سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
64
جای خالی عبارت زیر را به درستی ُپ ر کنید. «خوان هشتم برگفته از کتاب .......اخوان ثالثی است». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
آرایٔه ادبی مناسب با هر بیت را برگزیده ،در برابرآن بنویسید( .یکآرایه ،اضافه است)
65
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
66
در سرودٔه «ناگهان انگار بر لبآن چاه سایهای را دید /او شغادآن نابرادر بود» کاربردآرایٔه ادبی «ایهام» مشهود است یا «اغراق»؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
67
ترکیب «کلید گنج مروارید» در سرودٔه زیر ،نمایانگر کاربرد کدامآرایٔه ادبی است؟ «این نخستین بار شاید بود /کان کلید گنج مروارید او گم شد» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
68
مصراع دوم بیت زیر را بنویسید. «تو بودم کردی از نابودی و با ِم هر پروردی »............................... /
69
در این بخش از سرودٔه «مهدی اخوان ثالث» ،کدام ویژگی دستوری زبان کهن به کار رفته است؟ «بر درختی که به زیرش ایستاده بود /و برآن بر تکیه داده بود»
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
9
70
امالی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) تنها برای تعلیم گرفتن( ،شبح /شبه) شما را در میان تاریکی تعقیب میکردم. ب) چو عاجز گشت خسرو در جوابش /نیامد بیش پرسیدن (ثوابش /صوابش) پ) سیاوش چنین گفت کای شهریار /که دوزخ مرا زین سخن گشت (خار /خوار) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
71
معنی هریک از ابیات و عبارات زیررا به نثر روان بنویسید. الف) گفت« :دیناری بده پنهان و خود را وارهان /گفت« :کار شرع کار درهم و دینار نیست» ب) چون رود امیدوارم بیتابم و بیقرارم /من میروم سوی دریا ،جای قرار من و تو ج) فکری ای هموطنان ،در رهآزادی خویش /بنمایید که هرکس نکند ،مثل من است د) سراسر همه دشت بریان شدند /برآن چهر خندانش گریان شدند سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
هریک ازآثار «قّص ههای دوشنبه ،در حیاط کوچک پاییز در زندان ،فی حقیقه العشق و قّص ٔه شیریِن فرهاد» ،با
72
کدامیک از توضیحات زیر متناسب است؟ الف) کتابی است عرفانی از شیخ شهابالدین سهروردی کتاب است. ج) این اثر از ترجمههای عبدالحسین ز ّر ینکوب است. موضوع دفاع مقّد س
ب) شعر خوان هشتم از سرودههای این د) داستانی است طنز ،از احمد عربلو با سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
در همٔه ابیات بهجز گزینٔه .......زمینٔه «مّلی» حماسهآشکار است. 1
73
پراگنده کافور بر خویشتن /چنان چون بود رسم و ساز کفن
2چنین است سوگند چرخ بلند /که بر بیگناهان نیاید گزند 3رخ شاه کاووس پرشرم دید /سخن گفتنش با پسر نرم دید 4بدان گاه سوگند پرمایه شاه /چنین بودآیین و این بود راه سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
74
مفهوم نمادین هریک از موارد مشّخ ص شده را بنویسید. الف) ای مرغ سحر! عشق ز پروانه بیاموز /کان سوخته را جان شد وآواز نیامد ب) ناگهان انگار /بر لبآن چاه /سایهای را دید /او ،شغاد،آن نابرادر بود سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
بیت زیر را با مصراع مناسب کامل کنید.
75
« / ......................................من این زیبا زمین راآزمودم
میهن ای میهن!» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
76
با توّج ه به سرودٔه زیر ،به پرسشها پاسخ دهید. «داشتم میگفتم،آن شب نیز /سورت سرمای دی بیدادها میکرد /و چه سرمایی ،چه سرمایی! /لیک ،خوشبختانه آخر ،سرپناهی یافتم جایی ... /قهوهخانه گرم و روشن بود ،هم چون شرم / ...همگنان را خوِن گرمی بود». ب) زمان کدام فعل «ماضی مستمر» است؟ الف) واژٔه «دی» کدامیک از انواع وابستٔه وابسته است؟ د) نوع واو مشّخ ص شده را تعیین کنید. ج) نقش دستوری واژٔه «خوشبختانه» را بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
10
1
الف) سیاوش
2
تو بودم کردی از نابودی و با مهر پروردی
3
گزینه الف
4
مّلی یا قومی
5
الف) ۲
6
الف) سروده است یا گفته است
ب) سودابه
ب) ۴
د) ۳
ج) ۱
ب) بنا شده است /ایجاد شده است
7آتش -زود
8
الف) درست
9
گزینه ب
ب) نادرست
10کشته شدن رستم /نخبهکشی /برادرکشی /خیانت خودیها 11اثبات بیگناهی سیاوش (رهایی سیاوش ازآتش) 12تو بودم کردی از نابودی و با مهر پروردی 13الف) ۳
ب) ۴
د) ۲
ج) ۱
14ملی 15الف) معنوی (معنایی) 16الف) ۵
ب) لفظی ب) ۱
د) ۳
ج) ۲
17به هر مجلس به هر زندان به هر شادی به هر ماتم 18الف) ۵
ب) ۱
د) ۲
ج) ۴
19ملی یا میهنی یا قومی 20تگ چاه 21الف) سروده است ،گفته است
ب)آماده شد ،مهیا شد
22سیاوش « 23رعّی تپروری» یا «مردمنوازی» یا «توّج ه به زیردستان» یا «مدارا»
1
24گزینه ب 25مّلی یا میهنی یا قومی
26 27الف) اسب سیاوش /اسب سیاه عربی 28من این زیبا زمین راآزمودم
ب) به سرعت تاختن و گرد و خاک زیاد (ص ۳۰۱)
میهن! ای میهن! (ص ۷۱۱)
29دشت :مردم (ص ۳۰۱) 30مشّب ه :لبخند /مشّب هبه :کلید گنج مروارید یا کلید (ص ۲۱۱) 31الف) رسم پهلوانی ب) ترکیب وصفی :شاه کیانی ج) فرزند کاووس :بدل (ص ۰۰۱) 32سازگاری کنند /مدارا کنند (ص ۵۰۱) 33ج) بهر (ص ۶۲)
د) شصت (ص ۲۶)
34زمینٔه مّلی (ص ۰۰۱) 35کیکاووس (ص ۱۰۱) 36الف) ۲ (من این زیبا زمین راآزمودم ب) ۱ (فدای نام تو بود و نبودم
میهن ای میهن!) (ص ۷۱۱)
میهن ای میهن!) (ص ۷۱۱)
37رستم:آزادگی ،اقتدار مّلی و جوانمردی /شغاد :فریب ،نیرنگ و ناجوانمردی (ص ۵۱۱) 38بدل (آن نابرادر) (ص ۳۱۱) 39گزینه ۲ پاسخ صحیح است( .ص ۳۰۱) 40الف) برخاست (ص ۴۰۱) 41الف) سریر (ص ۶۳)
ب) ثنایی (ص ۰۱) ب) سمن (ص ۴۰۱)
42الف) گرزه :ویژگی نوعی مار سمی و خطرناک (ص ۵۳) ب) هول :وحشتانگیز و ترسناک (ص ۰۱۱) ج) جیب :گریبان ،یقه (ص ۴۱)
2
43گزینه ۲ پاسخ صحیح است( .ص ۹۰۱) 44به انسان بیگناه یا درستکارآسیبی نمیرسد (یا هر مفهوم مشابه) (ص ۴۰۱ و ۶۰۱) 45تهمت (ص ۱۰۱) 46الف) ۳ -حسن تعلیل (ص ۷۴) ب) ۱ -ایهام (ص ۵۸) پ) ۴ -حسآمیزی (ص ۹۰۱) 47الف) مجاز (ص ۵۱۱)
ب) تشخیص (ص ۰۵)
48الف) تنیده یاد تو در تار و پودم میهن ای میهن (ص ۷۱۱) ب) از اشتیاق کیست که چشمت کشیده راه( .ص ۷۹) 49الف) بدل
پ) جمع
ب) عطف
(ص ۲۱۱)
50الف) کاروان ب) تا ساروان هیونآرد از دشت صد کاروان (ص ۱۰۱) 51بس که زهر زخمها کاریش (ص ۲۱۱) 52گزینه ۲ پاسخ صحیح است( .ص ۸۰۱) 53الف) یا «چو او را بدیدند برخاست غو /کهآمد زآتش برون شاه نو» (ص ۴۰۱) 54الف) روزی مقّر رآنها را با وجود خطاهای زشتشان قطع نمیکند( .ص ۲۱) ب) این شعر ،معیار سنجش دوستی مردان و دشمنی نامردان است( .ص ۰۱۱) پ) اکنون خورشیِد آزادی و امید /امام (ره) ،در فضای کشور ،روشنیبخش ماست( .ص ۴۸) ت) و عشق هر کسی را نمیپذیرد و در هر جایی اقامت نمیکند( .ص ۲۵) 55مرگ /چاه (ص ۲۱۱) 56گزینه ۳ پاسخ صحیح است( .ص ۴۱۱) 57روز مانند شب تاریک شد( .ص ۳۰۱) 58الف) ۲ -اغراق (ص ۳۰۱)
ب) ۴ -اسلوب معادله (ص ۹۴)
59مّلی (ص ۳۰۱) 60الف) به سوی تو بَو د روی سجودم میهن ای میهن( .ص ۷۱۱) ب) لبریِز زندگی است نفسهایآخرت( .ص ۹۷) 61الف)آغاز کرد (ص ۴۰۱)
ب) اخذ کردن (ص ۹۱)
3
پ) ۱ -ایهام (ص ۳۵)
62مرگ رستم (ص ۰۱۱) 63ب) یا «همی داد مژده یکی را دگر /که بخشود بر بیگنه دادگر» (ص ۴۰۱) 64در حیاط کوچک پاییز در زندان (ص ۴۱۱) 65الف) ۱ -حسآمیزی (ص ۳۰۱) ب) ۴ -اسلوب معادله (ص ۹۴) پ) ۲ -متناقضنما (ص ۳۲) 66ایهام (ص ۳۱۱) 67استعاره (ص ۳۱۱) 68فدای نام تو ،بود و نبودم
میهن ،ای میهن (ص ۷۱۱)
69کاربرد دو حرف اضافه برای یک متّم م (برآن بر)( .ص ۴۰۱) 70الف) شبح (ص ۰۹)
پ) خوار (ص ۱۰۱)
ب) صوابش (ص ۱۲)
71الف) محتسب :پولی بده و خود را نجات بده /مست :موضوعات دینی با پول (رشوه) حل نمیشود( .ص ۹۱) ب) مانند رود امیدوار اما ناآرام هستم ،به سوی دریای اّت حاد مردم میروم تا بهآرامش برسم( .ص ۵۸) ج) ای هممیهنان برایآزادی خویش چاره ای بیندیشید هرکس در پی چاره نباشد با من زندانی تفاوتی ندارد (ص ۶۲) د) همٔه مردم ناراحت شدند و با دیدن چهرٔه خندان سیاوش از شوق گریستند( .ص ۳۰۱) 72الف) فی حقیقه العشق (ص ۲۵) ج) قّص ههای دوشنبه (ص ۲۱۶)
ب) در حیاط کوچک پاییز در زندان (ص ۴۱۱) د) قّص ٔه شیریِن فرهاد (ص ۳۴)
73گزینه ۳ پاسخ صحیح است( .ص ۳۰۱) 74الف) پروانه نماد عاشق حقیقی است( .ص ۴۱) ب) شغاد ،نماد ناجوانمردی است( .ص ۳۱۱) (ریاکاری و تزویر نیز درست است) 75به دشت دل گیاهی جز گل رویت نمیروید( .ص ۷۱۱) 76الف) مضافالیه مضافالیه (ص ۹۰۱) ج) قید (ص ۹۰۱)
ب) داشتم میگفتم (ص ۹۰۱) د) ربط (ص ۹۰۱)
4
39
1
2
3
4
43
1
2
3
4
52
1
2
3
4
56
1
2
3
4
73
1
2
3
4
1
بارم
ردیف فارسی ) 3فصل هفتم( 1
70سوال
عطار» ،تنهایی گزیدن و خالی شدن قلب سالک از آنچه جز خداست« با کدام بیت از با توجه به مراحل عرفان از نظر ّ ّ موارد زیر در یک مرحله قرار میگیرد؟ الف( مال اینجا بایدت انداختن /ملک اینجا بایدت درباختن ب( رویها چون زین بیابان درکنند /جمله سر از یک گریبان برکنند جنت نیز اینجا مردهای است /هفت دوزخ همچو یخ افسردهای است ج( هشت ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
2
نام خالص چند اثر ،در مقابل آن به درستی نیامده است؟ قص ٔه شیرین فرهاد :احمد عربلو - کدکنی شفیعی درضا محم سید مهدی شجاعی -مثل درخت در شب باران: ّ ّ ارمیاّ : محمدرضا رحمانی سندبادنامه :ظهیری سمرقندی -کباب غاز: ّ
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
3
4
اده شعر و ادب میکشید« ،بنویسید. مفهوم کنایی »کباده کشیدن« را در عبارت »یکی از ّ کب ٔ حضار که ّ ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
در کدام گزینهها غلط املایی دیده میشود؟ الف( آن وقت من هر چه اصرار و تعارف میکنم ،تو بیشتر ابا و امتناع میورزی. نشعه خوب و پاک آن »اسرا« در بستر خویش به خواب رفتم. ب( بر روی بام خانه ،خسته از ٔ ج( صبح ،هنگام »چریغ آفتاب« کنار »قنات حسنی« در شهر سیرجان اتراق میکردیم. د( چه جای آن است که من دست شاهان بگزارم. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
5
مشخص شده را بنویسید. واژه معنی ّ ٔ جبهه شاعر را بوسیده گفت» :ای ّٰ واالله« چنان محظوظ گردیده بود که جلو رفته، ٔ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه1404
6
معنی و مفهوم ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف( بهانهها یک سو نهادند ب( آفتاب چشمهایتان را میزد ج( قندیل زیبای پروین سر زد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه1403
1
7
8
بیت «مال اینجا بایدت انداختن /ملک اینجا بایدت در باختن» به کدامیک از مراحل عرفانی اشاره میکند؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
در عبارت «هدهد به مهربانی به همه جرئت میداد ،اّم ا دشواریهای راه را پنهان نمیساخت»« ،هدهد» نماد چه کسی است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
9
مفهوم کنایٔه به کار رفته در هر عبارت را بنویسید. الف) هر طور شده یک غاز دیگر دست و پا کنیم.
ب) خواب را مزمزه کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
10
11
در شعر «او شغاد،آن نابرادر بود /که درون چه نگه میکرد و میخندید» نقش تبعی را بیابید و نوعآن را بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
در کدامیک از عبارات زیر غلط املایی وجود دارد؟ درستآن را بنویسید. الف) دیوارهای کهن روم که هنوز تاق ضربی دروازههایآن باقی است. ب) اشتری ،گرگی و روباهی از روی مصاحبت ،مسافرت کردند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
12
معنای ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) محرم این هوش جز بیهوش نیست ب) هنگام چریغآفتاب در کنار قنات حسنی در شهر سیرجان اتراق میکردیم. ج) محتاج به تذکار نیست که ایشان در خوراک هم سرسوزنی قصور را جایز نمیشمردند. د) چون بود کاقلیم ما را شاه نیست؟ /بیش از این بیشاه بودن راه نیست سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
13
هر بیت زیر ،یادآور کدام وادی از هفت وادی عرفان است؟ الف) رویها چون زین بیابان درکنند /جمله سر از یک گریبان برکنند. ب) هشت جّن ت نیز اینجا مردهای است /هفت دوزخ همچو یخ افسردهای است سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
14
نقش ضمیر پیوسته در مصراع «بعد از این وادّی توحیدآیدت» مشابه گزینٔه .......است؟ ب)آن خضر که فرخنده پیاش نام نهادند الف) در عشق کسی قدم نهد ِک ش جان نیست سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
15
درستآنها را بنویسید.
در گروه واژگان زیر ،دو نادرستی املایی به کار رفته است
«ضّج ه و شیون -بغوالت و حبوبات -سریر و اورنگ -طیلسان و ردا -متاع و فرمانروا -مشایعت و بدرقه» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
16
واژٔه «بادی» در جملٔه «این حرف که در بادی امر زیاد بیپا و بیمعنی به نظر میآمد ،معلوم شدآنقدرها هم نامعقول نیست ».با کدام واژه در متن زیر ،مترادف است؟ «یکی را از ملوک عجم حکایت کنند که دست تطاول به مال رعّی ت دراز کرده بود و جور و اذّی تآغاز کرده». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
2
17
معنای ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) شش دانگ حواسم پیش مصطفی است. ب) عشق ،هرکسی را به خود راه ندهد. ج) نی حدیث راه پرخون میکند. د) سیاووش را تنگ دربر گرفت. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
18
هر کدام از ابیات زیر به کدام وادی هفتگانٔه عرفانی اشاره دارد؟ الف) صد هزاران سایٔه جاوید ،تو /گم شده بینی ز یک خورشید ،تو ب) هریکی بینا شود بر قدر خویش /بازیابد در حقیقت صدر خویش سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
19
کدام گزینه بار معنایی منفی ندارد؟ الف) دیدم ،توطئٔه ما دارد میماسد.
ب) اندیشیدم که باز برای ما چه خوابی دیدهاند. ج) دیدم چشم بد دورآقا واترقیدهاند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
20
کدام دو اثر از یک نویسنده یا شاعر است؟ «فی حقیقة العشق -فیه ما فیه -کلیله و دمنه -تذکرة االولیا -سندبادنامه -منطقالّط یر -تمهیدات» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
21
کدامیک از ابیات زیرآرایٔه «متناقضنما» دارد؟ الف)آنجا درآن برزخ سرد ،در کوچههای غم و درد /غیر از شبآیا چه میدید چشمان تار من و تو؟ ب) هشت جّن ت نیز اینجا مردهای است /هفت دوزخ همچو یخ افسردهای است سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
22
آرایٔه ادبی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) عشق بر یک فرش بنشاند گدا و شاه را /سیل ،یکسان میکند پست و بلند راه را (اسلوب معادله -متناقضنما) ب) از سیم به سر یکی ُک َل هخود /زآهن به میان یکی کمربند (استعاره -حسآمیزی) ج) مرد نّق ال،آتشین پیغام /راستی کانون گرمی بود (ایهام -حسن تعلیل) د) ز نیرنگ هوا و از فریبآز خاقانی /دلت ُخ لد است ،خالی ساز از طاووس و شیطانش (تضمین -تلمیح) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
23
کدام گزینه واژهای «همآوا» در زبان فارسی ندارد؟ الف) دیگر اکنونآن عماد تکیه و امید ایرانشهر /شیرمرد عرصٔه ناوردهای هول / ...در بن این چاهآبش زهر شمشیر و سنان گم بود. ب) گویی جامهای بود که درزی ازل به قامت ایشان دوخته بود. ج) بیامد دو صد مردآتشفروز /دمیدند گفتی شبآمد به روز سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
24
واژٔه «چون» از لحاظ دستوری در کدام گزینه متفاوت است؟ الف) چون بود کاقلیم ما را شاه نیست. ب) چون بتابدآفتاب معرفت ج) چون فرودآیی به وادی طلب سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
3
با توّج ه به واژههای مشّخ ص شده ،کدام گزینه غلط املایی دارد؟ 1
25
ولی شستش خبردار شده بود و چشمش مثل مرغ سربریده ،مدام روی میز میدوید.
2کان کمند شست خّم خویش بگشاید /و بیندازد به بالا ،بر درختی ،گیرهای ،سنگی /و فرازآید 3چون تیری که از شست رفته ،باز نمیگردد ،یک بار دیگر به کلام بلندپایٔه «از ماست که بر ماست» ایمانآوردم. 4آنگاه باز شکاری که شاهان او را روی شست مینشاندند و با خویشتن به شکار میبرند ،چنین گفت... سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
26
امالی درست را در جملههای زیر انتخاب کنید. الف) مهمانها سخت در (محضور -محظور) گیر کرده و تکلیف خود را نمیدانند. ب) ازآن همه زیباییها و لّذ تها و (نشئه -نشعه)ها سرشار از شعر و خیال میشدم. ج) تو نمایندٔه فضلی ،تو سزاوار (ثنایی -سنایی) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
27
هریک از ابیات زیر ،یادآور کدامیک از هفت وادی در سرودٔه عّط ار است؟ (نام وادی را بنویسید). الف) وصلتآنکس یافت کز خود شد فنا /هر که فانی شد ز خود ،مردانهای است ب) رویها چون زین بیابان درکنند /جمله سر از یک گریبان برکنند سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
28
در عبارات زیر ،جاهای خالی را ،به درستی ،پر کنید. الف) کتاب «بخارای من ایل من» اثر .......است. ب) کتاب .......نوشتٔه «ظهیری سمرقندی» است. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
29
مفهوم هریک از کنایههای مشّخ ص شده را بنویسید. الف) میخواهم امروز نشان بدهی که چند َم رده حّال جی. ب) تا تو نانی به کفآری و به غفلت نخوری. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
30
با توّج ه به معنی ،واژٔه درست را انتخاب کنید. الف) در این اثنا صدای زنگ تلفن از سرسرای (عمارت -امارت) بلند شد. ب) روز و شب با فخر و (مباحات -مباهات) به تصدیقم مینگریست. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
31
هریک از ابیات زیر ،یادآور کدامیک از هفت وادی است؟ الف) مال اینجا بایدت انداختن /ملک اینجا بایدت در باختن ب) صد هزاران سایٔه جاوید تو /گم شده بینی ز یک خورشید تو سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
32 33
مفهوم عبارت «ستارٔه ضعیفی در شبستان تیره و تار درونم درخشیدن گرفت ».را بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
داستان «سی مرغ و سیمرغ» از کدام اثر ادبی برگرفته شده است؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
4
34
آرایٔه درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) هشت جّن ت نیز اینجا مردهای است /هفت دوزخ همچو یخ افسردهای است (حسآمیزی /پارادوکس) ب) محرم این هوش جز بیهوش نیست /مر زبان را مشتری جز گوش نیست (اسلوب معادله /تلمیح) ج) تو قلب فسردٔه زمینی /از درد ورم نموده یک چند (جناس /حسن تعلیل) د) سیاوش سیه را به تندی بتاخت /نشد تنگدل ،جنگآتش بساخت (مجاز /تشخیص) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
35
در بیت زیر ،یک ترکیب «وصفی» و یک ترکیب «اضافی» پیدا کنید. «چشم بگشا به گلستان و ببین /جلؤه آب صاف در گل و خار» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
در کدام گزینه ،جملٔه مرّک ب وجود ندارد؟ 1
36
تو که یک غاز بیشتر نیاوردهای و به همٔه دوستانت هم وعدٔه کباب غاز دادهای.
2گردنش مثل همان غاز مادر مردهای بود که در همان ساعت در دیگ مشغول کباب شدن بود. 3انسان حیوانی است گوشتخوار ولی این مخلوقات عجیب گویا استخوانخور خلق شدهاند. 4به قدری عصبانی شده بودم که چشمم جایی را نمیدید .از این بهانهتراشیهایش داشتم شاخ در میآوردم. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
37
در گروه کلمات زیر« ،غلطهای املایی» را بیابید و شکل صحیحآنها را بنویسید. «کازیه و جاکاغذی -بقوالت و حبوبات -انضمام و ضمیمه َ -ط َب ق و سینی -طاق و سقف ُم هّد ب -تطاول و تعّد ی ُ -خ رد رفتن و ساییده شدن َ -ق َل یان و جوشش» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
در کدام عبارت« ،غلط املایی» وجود دارد؟ 1
38
پادشاهی به درویشی گفت :که مراآن لحظه که تو را به درگاه حق ،تجّلی و قرب باشد ،یاد کن.
2یکی از حّض ار که کّب ادٔه شعر و ادب میکشید ،چنان محظوظ گردیده بود که جلو رفته جبهٔه شاعر را بوسید. 3اشتری و گرگی و روباهی از روی مصاحبت ،مسافرت کردند و با ایشان از وجح ذات و توشهِ ،گ ردهای بیش نبود. 4دلم میخواهد بر بالهای باد بنشینم وآنچه را که پروردگار جهان پدیدآورده ،زیر پا گذارم. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
39
معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) عصارٔه تاکی به قدرت او شهد فایق شده. ب) متکّل موحده و مجلسآرای بالمعارض شده است. پ) حیات از عشق میشناس و ممات بیعشق مییاب. ت) بعد از این وادّی استغنا بَو د /نه در او دعوّی و نه معنا بَو د سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
40
بیت «صدهزاران سایٔه جاوید تو /گم شده بینی ز یک خورشید تو» و بیت زیر ،بر کدام مفهوم مشترک تٔاکید دارند؟ «وصلتآنکس یافت کز خود شد فنا /هر که فانی شد ز خود ،مردانهای است» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
41
در عبارات زیر ،جاهای خالی را ،به درستی ،پر کنید. الف) کتاب «بینوایان» اثر .......است. ب) کتاب .......نوشتٔه «ظهیری سمرقندی» است.
5
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
42
در متن «کلمٔه استاد را به پیشنهاد ایشان اختیار کردم اّم ا خوش ندارم زیاد استعمال کنم .همٔه حّض ار یکصدا تصدیق کردند که تخّل صی بس بجاست و سزاوار ایشان است». ب) نمودار پیکانیآن را رسم نمایید. الف) نوع وابستٔه وابسته را بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
زمان و نوع فعل «نخستین جمله» در همٔه عبارات زیر ،بهجز عبارت .......یکسان است. 1
43
داشتم میگفتمآن شب نیز /سورت سرمای دی بیدادها میکرد.
2در بابآن مسئلٔه معهود ،خاطرم داشت کمکم به کّلیآسوده میشد. 3با تمام نیرویی که داشت میدوید .هر از گاهی صدای تیر یا انفجاری او را به خود میآورد. 4کار داشت به دلخواه انجام مییافت که ناگهان از دهنم در رفت کهآخرآقایان ،حیف نیست از چنین غازی گذشت؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
44
در هریک از جملههای زیر ،امالی درست را از داخل کمانک برگزینید. الف) پس از او عموی بزرگم برجستهترین شاگرد (حوزٔه /حوضٔه ) ادیب بزرگ بود. ب) از مکاید فعلش به جهان برفتند و از کربت جور راه (غربت /قربت) گرفتند. پ) قدری برای به جاآمدن احوال و تسکین (قلیان /غلیان) درونی در حیاط قدم زدم. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
در کدام گزینه امالی واژهای غلط است؟ شکل درستآن را بنویسید.
45
الف) نمیپذیرفتید
بهانه میآوردید و طفره میرفتید.
ب)آن وقت من هر چه اسرار و تعارف میکنم ،تو بیشتر ابا و امتناع میورزی. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
46
معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) پامان به ده باز نشده بود و در شهر دست و پا گیر نشده بودیم. ب) پشت دستم را داغ کردم که تا من باشم دیگر پیرامون ترفیع رتبه نگردم. پ) وا نیامد در جهان زین راه ،کس /نیست از فرسنِگ آن،آگاه کس ت) سیاوش چنین گفت کای شهریار /که دوزخ مرا زین سخن گشت خوار سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
در هریک از عبارات زیر ،بهجز .......به گونهای از «مصطفی» یاد شده است. 1
47
روا نیست بیش از این روی میزبان محترم را زمین انداخت.
2مشغول تماشا و ورانداز این مخلوق کمیاب وشیٌء عجاب بودم. 3پنج انگشت دعاگو به معّی ت مچ و کف و مایتعّل ق به ،بر روی صورت گلانداختٔه آقای استادی نقش بست. 4یک دست از بهترین لباسهای نودوز خود را به انضمام مایحتوی ،به دست چالقشدٔه خودم از خانه بیرون انداختهام. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
48
مقصود از «سرای پاک و پلید» در بیت زیر چیست؟ «در این مقام ،طرب بیتعب نخواهد دید /که جای نیک و بد است این سرای پاک و پلید» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
6
49
کدامیک از بیتهای زیر ،بیانگر وادی «استغنا» است؟ الف) مال اینجا بایدت انداختن /ملک اینجا بایدت درباختن ب) هشت جّن ت نیز اینجا مردهای است /هفت دوزخ همچو یخ افسردهای است سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
50
دربارٔه تلمیح به کار رفته در بیت زیر ،توضیح دهید. «ز نیرنگ هوا و از فریبآز خاقانی /دلت ُخ لد است خالی ساز از طاووس و شیطانش» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
در گروه کلمات زیر ،سه نادرستی املایی وجود دارد
51
شکل درست هریک را بنویسید.
«حزین و غمانگیز ،زیحیات و جاندار ،ضماد و مرحم ،غرس و نشاندن ،کازیه و جاکاغذیُ ،م ِص ر و پافشاریکننده، معلوف و انس گرفته ،هول و ترسناک» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
52
در متن زیر ،واژهای را که امالیآن غلط است ،بیابید و شکل درستآنرا بنویسید. «یکی از حّض ار که محظوظ گردیده بود ،گفت« :ای واهّٰلل ،حقیقتًا استادی!» مصطفی به رسم تحقیر ،چین به صورت انداخته ...همٔه حّض ار یکصدا تصدیق کردند .در این اثنا صدای زنگ تلفن از سراسری امارت بلند شد». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
53
با توّج ه به اشعار و عبارات زیر ،معنی واژههای مشّخ ص شده را بنویسید. الف) این حرف در بادی امر ،زیاد بیپا و بیمعنی به نظر میآمد. ب) نی حریف هر که از یاری برید /پردههایش پردههای ما درید سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
54
معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) ز خورشید و ازآب و از باد و خاک /نگردد تبه نام و گفتار پاک ب) وانیامد در جهان زین راه کس /نیست از فرسنگآنآگاه کس پ) به دستور فرمود تا ساروان /هیونآرد از دشت ،صد کاروان سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) مهمانها سخت در محظور گیر کرده ،تکلیف خود را نمیدانند.
55
ب) سعی کردم که پا جای پای شما بگذارم
مثل برق و باد خودم را به سنگر برسانم.
پ) برکش ز سر این سپیدمعجر /بنشین به یکی کبود اورند سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
56
بیت زیر نمایانگر کدامیک از وادیهای هفتگانٔه عرفان است؟ «صد هزاران سایٔه جاوید تو /گم شده بینی ز یک خورشید تو»
57
«صرف کردن صیغٔه بّلعُت » در عبارت زیر ،نمایانگر چه مفهومی است؟ «مهمانها بدون تخّل ف ،تمام و کمال دور میز حلقه زده ،در صرف کردن صیغٔه بّلعُت اهتمام تاّم ی داشتند».
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
7
58
با توّج ه به نوشتٔه زیر ،درستی یا نادرستی هریک از موارد داده شده را تعیین کنید. «دیدم چپ و راست مهمانها دراز کشیدهاند .گفتم« :آقای مصطفی خان خیلی معذرت خواستند که مجبور شدند بدون خداحافظی باآقایان بروند». الف) «و» در جملٔه «چپ و راست مهمانها دراز کشیدهاند» پیوند همپایهساز است .درست □ نادرست ب) «که» در جملٔه ماقبل پایانی ،پیوند وابستهساز است .درست □ نادرست
□
□
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
59
نوع «نقشهای تبعی» مشّخ ص شده را در متن «ما پرندگان را نیز پیشوا و شهریاری است .نامش سیمرغ است و در پس کوِه قاف ،بلندترین کوه روی زمین ،بر درختی بلندآشیان دارد ».بنویسید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
60
در کدام گزینه غلط املایی وجود دارد؟ الف) مرد نّق ال از صدایش ضّج ه میبارید.
ب) گفتمِ« :د بگیر که این ناز شصتت باشد». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
61
در کدام بیت ،واژهای هممعنِی واژٔه «جبهه» به کار رفته است؟ الف) دلم را داغ عشقی بر جبین ِن ه /زبانم را بیانیآتشین ده ب) الهی سینهای دهآتشافروز /درآن سینه دلی وان دل همه سوز سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
جملٔه «خالی شدن قلب سالک ازآنچه جز خداست» در توضیح کدام اصطلاح عرفانیآمده است؟
62
1
استغنا
3تجرید
2اشتیاق
4تفرید سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
63
بیت «مال اینجا بایدت انداختن /ملک ایجا بایدت درباختن» ،یادآور وادی .......از هفت وادی منطقالّط یر عطار است. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
هریک از موارد زیر ،با کدام مورد در جدول داده شده مفهوم مشترکی دارد؟ (یک مورد در جدل اضافی است) الف) کاووس کیانی که کیاش نام نهادند /کی بود؟ کجا بود؟ کیاش نام نهادند؟ ب) حّت ی درختش ،غارش ،کوهش ،هر صخرٔه سنگش و سنگریزهاشآیات وحی را بر لب دارد. ج) شیرمردی باید این ره را شگرف /زانکه ره دور است و دریا ژرف ژرف
64
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
65
با توّج ه به متن زیر ،منظور هدهد از «خورشید» و «ذّر ه» چیست؟ هدهد در پاسخ طاووس گفت« :بهشت جایگاهی خّر م و زیباست اما زیبایی بهشت نیز پرتوی از جمال سیمرغ است». هر که داند گفت با خورشید راز /کی تواند ماند با یک ذّر ه باز؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
8
66
معنی هریک از ابیات و عبارات زیررا به نثر روان بنویسید. الف) پردٔه ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفٔه روزی به خطای ُم نَک ر نُب رد. ب) در همان بحبوحٔه بخور بخور منظرٔه زوال غار خدابیامرز ،مرا به یاد بیثباتی فلک بوقلمون انداخت. ج) توپخانه شروع کرده بود و صدای مهیبآن ،صدای کودکانه اما خشک کالش را در خود هضم میکرد. د) چه استبعادی دارد که روزی خاطراتی از سفر ماه هم بنویسم! سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
67
مفهوم هریک از کنایههای مشّخ ص شده را بنویسید. الف) این سال نو به شما مبارک باشد و هزار سال به این سالها برسید. ب) دیدم ماشاءاهّٰلل چشم بد دور،آقا واترّق یدهاند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
68
در هریک از متنهای زیر ،واژهای بیابید که دارای «همآوا» باشد. الف) کشته هر سو بر کف و دیوارههایش نیزه و خنجر /چاه غدر ناجوان مردان /چاه پستان ،چاه بیدردان ب) هرکسی از ظّن خود شد یار من /از درون من نجست اسرار من ج) درآن اثنا صدای زنگ تلفن از سرسرای عمارت بلند شد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
69
امالی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) اّال وهّٰلل که امروز باید (ناهار /نهار) را با ما صرف کنی. ب) شاهان باز شکاری را روی (شصت /شست) مینشاندند و با خویشتن به شکار میبردند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
70
برای هریک از واژههای مشّخ ص شده یک برابر معنایی مناسب بنویسید. ب) به عنوان ولیمه کباب غاز صحیحی بدهد. الف) اگر کوهآتش بود ِب سَپ رم سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
9
1
گزینه ب
2
دو اثر نادرست «ارمیا» و «کباب غاز» است.
3
ادعای چیزی داشتن
4
ب یا نشعه -د یا بگزارم
5
بهرهور ،بهرهمند
6
الف) بهانهها را کنار گذاشتند. ب)آفتاب چشمهایتان را اذّی ت میکرد. ج) ستارگان پروین همچون چهلچراغی طلوع کرد( .روشن شد)
7
«مرحلٔه اول» یا «طلب»
8
پیر و راهبر (سایر مفاهیم مشابه)
9
الف)آماده کنیم /مهیا کنیم (هر مفهوم مشابه) ب) چرت کوتاهی بزنید /اندکی بخوابید (هر مفهوم مشابه)
« 10آن نابرادر» یا «نابرادر» -بدل 11الف یا «تاق» = طاق 12الف) تنها عاشق واقعی محرم حقیقت عشق است. ب) هنگام طلوعآفتاب در کنار قنات حسنی در شهر سیرجان اقامت کوتاه میکردیم. ج) نیاز به یادآوری نیست که ایشان در خوردن هم اندکی کوتاهی را جایز نمیشمردند. د) چگونه است که سرزمین ما شاه ندارد بیشاه بودن بیشتر از این درست نیست. 13الف) توحید (وادی پنجم)
ب) استغنا (وادی چهارم)
14گزینه الف 15بقوالت /مطاع 16آغاز 17الف) تمام حواسم پیش مصطفی است. ب) هر کسی لیاقت عاشق شدن را ندارد. ج) نی (انسان کامل /مولانا) داستان راه دشوار عشق را بیان میکند. د) سیاوش را صمیمانه (محکم) درآغوش گرفت. 18الف) فقر و فنا یا «وادی هفتم»
ب) معرفت یا «وادی سوم»
1
19گزینه الف 20تذکرة االولیا و منطقالطیر 21گزینه ب 22الف) اسلوب معادله (ص ۹۴)
ب) استعاره (ص ۴۳) د) تلمیح (ص ۷۲۱)
ج) ایهام (ص ۹۰۱) 23گزینه ب 24گزینه الف 25گزینه ۲ پاسخ صحیح است. 26الف) محظور
ب) نشئه
ج) ثنایی
27الف) فنا (وادی هفتم) (ص ۴۲۱)
ب) توحید (واحدی پنجم) (ص ۳۲۱)
28الف) محمد بهمنبیگی (ص ۱۸)
ب) سندبادنامه (ص ۸۲۱)
29الف) میزان قدرت و توانایی (ص ۲۴۱) 30الف) عمارت (ص ۷۳۱) 31الف) طلب (وادی اول) (ص ۲۲۱)
ب) روزی به دستآوری (ص ۲۱) ب) مباهات (ص ۱۷) ب) فقر و فنا (وادی هفت) (ص ۵۲۱)
32ناامیدیام به امیدواری تبدیل شد ،از ناامیدی به امیدواری رسیدن (ص ۴۳۱ و ۶۳۱) 33منطقالطیر عطار (ص ۵۲۱) 34الف) پارادوکس (ص ۳۲۱)
ب) اسلوب معادله (ص ۷۴) د) مجاز (ص ۴۰۱)
ج) حسن تعلیل (ص ۴۳)
35جلوهآب :ترکیب اضافی /آب صاف :ترکیب وصفی (ص ۷۲۱) 36گزینه ۳ پاسخ صحیح است( .ص ۹۳۱) 37طاق و سقف محّد ب (ص ۹۶۱) -خورد رفتن و ساییده شدن (ص ۳۳۱) -غلیان و جوشش (ص ۰۴۱) 38گزینه ۳ پاسخ صحیح است( .ص ۸۲۱)
2
39الف) شیرٔه درخت انگور با قدرت اول ،عسلی خالص شده( .ص ۲۱) ب) تنها گویندٔه جمع و بزمآرای بدون رقیب شده بود( .ص ۷۳۱) پ) زندگی را حاصل عشق بدان و مرگ را در عاشق نبودن ،جستوجو کن( .ص ۳۵) ت) پس از این ،بیابان استغنا و بینیازی است [که] درآن ،اّد عا (الف زدن) و معنا (حقیقت) وجود ندارد( .ص ۳۲۱) 40فنا شدن عاشق در وجود معشوق (یا هر مفهوم مشابه) (ص ۵۲۱ ۷ -۲۱) 41الف) ویکتور هوگو (ص ۳۶)
ب) سندبانامه (ص ۸۲۱)
42الف) قید صفت (ص ۷۳۱)
ب)
43گزینه ۳ پاسخ صحیح است( .ص ۶۴۱) 44الف) حوزه (ص ۱۷)
پ) غلیان (ص ۰۴۱)
ب) غربت (ص ۸۰۱)
صحیح
45 ب) اسرار − ←−اصرار (ص ۶۳۱) 46الف) هنوز به ده رفت وآمد داشتیم و گرفتار شهرنشینی نشده بودیم( .ص ۱۷) ب) از این کار پشیمان شدم که دیگر به فکر ارتقای رتبه نباشم( .ص ۰۴۱) پ) کسی در جهان از این راه بازنگشته است [به همین دلیل] کسی از مسافت این راه،آگاه نیست( .ص ۲۲۱) ت) سیاوش اینگونه گفت که ای پادشاه ،تحّم ل دوزخ برای منآسانتر از این سخن (این تهمت) است( .ص ۱۰۱) 47گزینه ۱ پاسخ صحیح است( .ص ۹۳۱) 48دنیا (ص ۶۲۱) 49ب) هشت جّن ت نیز اینجا مردهای است /هفت دوزخ همچو یخ افسردهای است (ص ۳۲۱) 50بنابر روایات ،طاووس از مرغانی بهشتی بود و در فریفتنآدم و حوا ،با شیطان همکاری کرد( .ص ۷۲۱) 51ذیحیات (ص ۴۵۱) /مرهم (ص ۸۶۱) /مٔالوف (ص ۷۳۱) 52عمارت (ص ۷۳۱) 53الف)آغاز (ص ۴۳۱)
ب) دوست ،همدم ،همراه (ص ۷۴)
54الف) هیچیک از پدیدههای جهان،آوازٔه نیک و گفتار پاک را نابود نمیکنند( .ص ۶۸) ب) کسی در جهان از این راه بازنگشته است
کسی از مسافت این راه،آگاه نیست( .ص ۲۲۱)
پ) به وزیر فرمان داد که شتربان ،صد کاروان شتِر درشتاندام از دشت بیاورد( .ص ۱۰۱)
3
55الف) مهمانها به شّد ت گرفتار شده بودند و نمیدانستند چه کار کنند( .ص ۸۳۱) ب) سعی کردم دقیقًا از شما پیروی کنم
با سرعت خودم را به سنگر برسانم( .ص ۲۹)
پ) این روسری سفید (برف) را از سرت بردار .بر تخت پادشاهی بنشین( .ص ۵۳) 56فقر و فنا یا وادی هفتم (ص ۵۲۱) 57تٔاکید بر خوردن غذا (ص ۶۳۱) 58الف) نادرست
ب) درست (ص ۰۴۱)
59شهریار :معطوف .بلندترین کوه روی زمین :بدل (ص ۰۲۱) 60ب) شست (ص ۰۴۱) 61الف) جبین (ص ۳۶۱) 62گزینه ۳ پاسخ صحیح است( .ص ۳۲۱) 63وادی طلب یا وادی اّو ل (ص ۲۲۱) 64الف) ۲ (ص ۲۶)
ج) ۱ (ص ۰۲۱)
ب) ۳ (ص ۱۷)
65خورشید :سیمرغ یا خداوند /ذّر ه :بهشت (دلبستگیهای ماّد ی) (ص ۱۲۱) 66الف)آبروی بندگان را با گناهآشکار نمیریزد و وجه معاش (رزق و روزی تعیین شده) را به دلیل خطای زشت قطع نمیکند( .ص ۲۱) ب) در همان میانٔه غذا خوردن ،منظرٔه نابودی غاز ،مرا به یاد ناپایداری روزگار ریاکار انداخت( .ص ۹۳۱) ج)آتش توپخانهآغاز شده بود و صدای ترسناکآن ،صدای ضعیف اسلحٔه کالش را محو میکرد( .ص ۲۹) د) بعید نیست که به زودی خاطرات سفر ماه را هم بنویسم( .ص ۱۶) 67الف)آرزوی عمر طولانی کردن (ص ۴۳۱)
ب) پس روی کردن ،تنّز ل کردن (ص ۳۳۱)
68الف) غدر (ص ۲۱۱) ب) ظن (ص ۶۴) ج) عمارت (ص ۷۳۱) 69الف) ناهار (ص ۶۳۱)
ب) شست (ص ۱۲۱)
70الف) طی میکنم ،میپیمایم (ص ۱۰۱)
ب) طعامی که در مهمانی و عروسی میدهند( .ص ۳۲۱)
4
25
1
2
3
4
36
1
2
3
4
38
1
2
3
4
43
1
2
3
4
47
1
2
3
4
62
1
2
3
4
1
ت
بارم
ردیف فارسی ) 3فصل هشتم( 1
75سوال
معنی و مفهوم اشعار و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. (۱جهاندار سودابه را پیش خواند (۲گفت» :دیناری بده پنهان و خود را وارهان« خنده تو /در تاریکترین لحظهها میشکفد (۳عشق من، ٔ
تپهای که در کنار هم برآمده بود ،جای دنجی بود برای خلوت کردن با خدا. (۴ ٔ میانه دو ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه1404
2
معنی و مفهوم اشعار و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. (۱نخستین باری که نام زیبای تو را تلاوت کردم.
(۲در دفتر زمانه فتد نامش از قلم
(۳هر جا که رسد ،سوزد و به رنگ خود گرداند.
(۴بهار حیات علمی و اجتماعیاش فرا رسیده بود. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه1404
هر یک از مفاهیم »برتری عشق حقیقی ،پیروی از معبود ،از خودگذشتگی عاشق ،زندگیبخشی عشق ،قدرت معبود« با
3
کدام بیت تناسب دارد؟ )یک مفهوم اضافی است( الف( ملکا ذکر تو گویم که تو پاکی و خدایی /نرم جز به همان ره که تواَ م راه نمایی ب( هر آن دل را که سوزی نیست دل نیست /دل افسرده ،غیر از آب و گل نیست ج( در عشق کسی قدم نهد کش جان نیست /با جان بودن به عشق در سامان نیست ذره باز؟ د( هر که داند گفت با خورشید راز /کی تواند ماند با یک ّ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه1404
4
مقصود از بخشهای مشخص شده چیست؟ الف( با این نسیم سحرخیز ،برخیز اگر جان سپردیم /در باغ میماند ای دوست ،گل یادگار من و تو ب( محرم این هوش جز بیهوش نیست /مر زبان را مشتری جز گوش نیست همت از باد سحر میطلبم گر ببرد /خبر از من به رفیقی که به طرف چمن است ج( ّ د( خندهات را میخواهم /چون گلی که در انتظارش بودم /گل آبی ،گل سرخ کشورم که مرا میخواند سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه1404
5
مورد درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. قصههای دوشنبه )محمدابراهیم باستانی پاریزی -عبدالحسین زرینکوب( است. الف( مترجم ّ نوشته )عینالقضات همدانی -شهابالدین سهروردی( است. ب( تمهیدات ٔ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه1404
1
6
نوع حذف فعل را در شعر زیر مشخص کنید. و در بهاران ،عشق من! /خندهات را میخواهم /چون گلی که در انتظارش بودم سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٤
7
امالی درست واژه را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) از او به سبب چهل سال رنج شبانهروزی و مدرسهداری و (خدمتگزاری -خدمتگذاری) قدردانی کنند. ب) توّق ف ما در (عّم ان -اّم ان) وآتن بیش از نیم ساعت طول نکشید. ج) سیاوش چنین گفت کای شهریار /که دوزخ مرا زین سخت گشت (خار -خوار) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٤
8
درستی یا نادرستی هر یک از موارد زیر را مشخص کنید. الف) «معمار» مترادف واژٔه «معّم ر» در عبارت «یکی از مردان معّم ر دهکده کتاب را بر روی زانو گشوده بود» ،است. ب) «سفله» متضاد واژٔه «شخیص» در جملٔه «در مقابل تظاهرات شخص شخیصی چونآقای استاد ،دو دل مانده بودند» است. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٤
9
معنی و مفهوم قسمتهای مشّخ ص شدٔه اشعار و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. ۱) با این نسیم سحرخیز ،برخیز اگر جان سپردیم /در باغ میماند ای دوست ،گل یادگار من و تو ۲) محو او گشتندآخر بر دوام /سایه در خورشید گم شد و الّس الم ۳) هر روز باید ذکری واحد را مکّر ر بخوانم وآنچه را قدیمی است ،قدیمی ندانم« :که تو ازآن منی ،و من ازآن تو». ۴)آخرین رمقهایشان را درآخرین فشنگهایشان میریختند و شلیک میکردند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
10
در هر یک از عبارتهای زیر منظور از بخش مشّخ ص شده ،چیست؟ الف) قندیل زیبای پروین سر زد وآن جاّد ٔه روشن و خیالانگیزی که گویی یک راست به ابدّی ت میپیوندد. ب) کرامت کن درونی دردپرورد /دلی در وی درون درد و برون درد سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
11
در متن« :معّل م برای ما سرمشقهایی تازه انتخاب کرده بود که بر باالیآنها عبارت «میهن ،سرزمین نیاکان ،زبان مّلی» به چشم میخورد .این سرمشقها که به گوشٔه میزهای تحریر ماآویزان بود چنان مینمود که گویی در چهار گوشٔه اتاق ،درفش مّلی ما را به اهتزاز درآورده باشند». چرا راوی داستان ،سرمشقها را همچون درفش مّلی میداند؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
12
اشعار زیر بر کدام ویژگی عشق تٔاکید دارند؟ آتش عشق است کاندر نی فتاد /جوشش عشق است کاندر می فتاد خندٔه تو ،در پاییز /در کنارٔه دریا /موج کفآلودهاش را /باید برفرازد سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
13
همٔه موارد زیر ازآثار ترجمه شده به شمار میآیند الف) قّص ههای دوشنبه
به جز .......
ب) فی حقیقة العشق
ج) کلیله و دمنه سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
2
14
در هر عبارت کدامآرایٔه ادبی داخل کمانک به کار نرفته است؟ الف) هر کسی کاو دور ماند از اصل خویش /باز جوید روزگار وصل خویش (تلمیح /جناس همسان /تضاد) ب) گفت« :آگه نیستی کز سر درافتادت کلاه» /گفت« :در سر عقل باید ،بیکالهی عار نیست!» (جناس /پارادوکس /مراعاتنظیر) ج) اّم ا خندهات که رها میشود /و پروازکنان درآسمان مرا میجوید /تمامی درهای زندگی را /به رویم میگشاید (تشبیه /استعاره /کنایه) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
15
مفهوم «ان» در جملٔه : «و البد هر چه به واسطٔه آن به خدا رسند ،فرض باشد به نزدیک طالبان» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
16
امالی صحیح را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) دشمن (عنقریب /عنغریب) است که توی این دشت وسیع عملیات کند. ب) شیرمرد عرصٔه ناوردهای (حول /هول) ج) کدخدا و (مٔامور /معمور) نامهرسانی و چند تن دیگر از اشخاص معروف درآن میان جای داشتند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٤
17
معنی و مفهوم ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) مهمانها سخت در محظور گیر کرده. ب) باران رحمت بیحسابش همه را رسیده. ج) گلآبی ،گل سرخ کشورم که مرا میخواند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
مفهوم مناسب هر بیت را از ستون ب انتخاب کنید( .یک مفهوم در ستون ب اضافی است).
18
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
19
نام نویسندٔه آثار زیر را بنویسید. الف) تمهیدات:
20
در متن زیر ،به ترتیب یک پیوند همپایهساز و یک پیوند وابستهساز مشخص کنید. «روشنی را ،بهار را /از من بگیر /اما خندهات را هرگز /تا چشم از دنیا نبندم»
ب) قّص ههای دوشنبه: سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
3
21
مفهوم نشانٔه «ان» در واژٔه «خواهان» با کدام گزینه یکسان است؟ الف) این مّد عیان در طلبش بیخبراناند. ب) چشمٔه آبی سرد که در تموز سوزان کویر سرازیر میشود. ج) و در بهاران عشق من! /خندهات را میخواهم. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
22
نقش دستوری موارد مشخص شده را بنویسید. الف) در کنارٔه دریا /موج کفآلودهاش را باید برافرازد. ب) پس چون نیک اندیشه کنی همه طالب حسناند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
23
امالی درست واژه را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) بّچ هها هم که انگار از دستش (ذّل ه -زّل ه) شده بودند ،تکبیر گفتند. ب) وقتی قومی به اسارت دشمن درآید و (مغلوب -مقلوب) و مقهور بیگانه گردد... ج) ارمیا و مصطفی دوباره (مبحوت -مبهوت) به سهراب نگاه میکردند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
24
معنای واژههای مشخص شده را بنویسید. الف) بدان سرزمین که خداوند سرحّد جهان خلقتش قرار داده است. ب) در چهارسالگی پشت قاش زین نشستم. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٣
25
عبارت زیر بیانگر اهمیت کدام ُب عد از هویت ملی است؟ «وقتی قومی به اسارت دشمن درآید و مغلوب و مقهور بیگانه گردد ،تا وقتیکه زبان خویش را همچنان حفظ کند، همچون کسی است که کلید زندان خویش را در دست داشته باشد». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
درستی یا نادرستی عبارتهای زیر را مشخص کنید.
26
الف) عبارت «تو ای کشتی تندرو خیال من ،همینجا لنگر انداز
زیرا برای تو بیش از این اجازٔه سفر نیست» به
ناتوانی انسان در شناخت هستی اشاره دارد. ب) مفهوم بیت «دلم را داغ عشقی بر جبین نه /زبانم را بیانیآتشین ده» طلب رهایی از عشق است. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
27
مفهوم کنایههای مشخص شده را بنویسید. الف) فکر اینکه مرا شناخته باشید ،دلم را گرم کرد. ب) روشنی را ،بهار را /از من بگیر /اما خندهات را هرگز /تا چشم از دنیا نبندم سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
28
جاهای خالی را کامل کنید. الف) شعر «خوان هشتم» از کتاب .......مهدی اخوان ثالث انتخاب شده است. ب) نویسندٔه مجموعه شعر «هوا را از من بگیر ،خندهات را نه!» .......است. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
29
مفهوم نشانٔه «ان» در عبارت «همگنان را خون گرمی بود» با کدام گزینه یکسان است؟ الف) گفت« :مستی زان سبب افتان و خیزان میروی» /گفت« :جرم راه رفتن نیست ،ره هموار نیست» ب) سرانجام گفت ایمن از هر دوان /نگردد مرا دل ،نه روشن روان سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
4
در کدام گزینه نادرستی املایی به کار رفته است؟ 1
30
و از ُک ربت جورش راه غرب گرفتند.
2صدای غّر ش تانک نزدیکتر میشد. 3آن شب من نیز خود را بر روی بام خانه گذاشته بودم و به نظارٔه آسمان رفته بودم. 4در این اندیشهها مستقرق بودم که دیدم مرا به نام خواندند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
31
معنی واژههای مشخص شده را بنویسید. الف) پدران و مادران نیز در تربیت و تعلیم شما چنان که باید اهتمام نورزیدهاند. ب) دشمن با استقرار سلاحهای زیادی قّل ه را در دست داشت. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٣
32
دو ویژگی عشق جاودانی را در عبارت زیر بنویسید. «عشق جاودانی همواره معشوق را جوان میبیند /و نه توّج هی به گرد و غبار و جراحات پیری دارد /و نه اهّم ّی تی به چین و شکن ناگزیر سالخوردگی میدهد» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
33
کدام اثر مربوط به بخش ادبّی ات جهان است؟ الف) از پاریز تا پاریس
ب) قّص ههای دوشنبه سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
34
با تّو جه به بیت زیر ،به پرسشها پاسخ دهید. «به سوزی ده کالمم را روایی /کزآن گرمی کندآتش گدایی» الف) نقش «ضمیر پیوسته» در مصراع نخست چیست؟ ب) جملٔه وابسته (پیرو) را مشّخ ص کنید. ج) نقش دستوری واژٔه مشّخ ص شده چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
35
در عبارت زیر زمان فعل مشّخ ص شده را دقیقًا تعیین کنید. «در کنارٔه دریا موج کفآلودهاش را باید برفرازد» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
36
نوع حذف را در موارد زیر مشّخ ص نمایید. الف) چه حرف تازهای برای گفتن مانده است یا چه چیز تازهای برای نوشتن. ب) امروز خورشید در دشتآیینهدار من و تو سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
37
با توّج ه به بیت «اگر لطف تو نبود پرتوانداز /کجا فکر و کجا گنجینٔه راز» کدام واژٔه بیت زیر ،نقش دستوری یکسانی با واژٔه مشّخ ص شده دارد؟ «زاهد ظاهرپرست از حال ماآگاه نیست /در حق ما هر چه گوید ،جای هیچ اکراه نیست» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
38
نوع «ان» مشّخ ص شده در کدام گزینه یکسان نیست؟ الف) سراسر همه دشت بریان شدند /برآن چهر خندانش گریان شدند ب) من به هر جمعّی تی ناالن شدم /جفت بدحاالن و خوشحاالن شدم سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
5
از چهار گزینٔه زیر ،در دو گزینه نادرستی املایی وجود دارد آن دو را مشّخ ص کنید.
39
الف) مطاع و فرمانروا -صلٔه ارحام -سوءهاضمه ب) حمایل و محافظ -غرص نهال -مستور و پوشیده ج) مغلوب و مقهور -زل زدن و نگریستن -مخاصمت و دشمنی د) ضماد و مرحم -بحر مکاشفت -ضّج ه و فریاد سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
40
معنای واژٔه مشّخ ص شده در عبارت «دیگر درآن ذیحیاتی نفس نمیکشد» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
41
مترادف واژٔه «کلان» در عبارت «هرکه مرا بیند ،به حقیقت داند که از شما بسیار کالنترم و جهان از شما زیادت دیدهام ،کدام کلمه است؟ «یکی از مردان معّم ر دهکده که کتاب را بر روی زانو گشوده بود و از پس عینک ستبر خویش درآن مینگریست» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٣
42
شکسپیر در بند زیر چه ویژگیهایی را برای عشق جاودانی برمیشمارد؟ (ذکر دو مورد) «این گونه است که عشق جاودانی همواره معشوق را جوان میبیند /و نه توّج هی به گرد و غبار و جراحات پیری دارد» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
43
با توّج ه به سرودٔه «بخند
زیرا خندٔه تو برای دستان من شمشیری استآخته» ،منظور از «شمشیرآخته» چیست؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
44
معنی و مفهوم هریک از موارد زیر را به نثر روان بنویسید. الف) نان را از من بگیر /اگر میخواهی /هوا را از من بگیر /اّم ا خندهات را نه ب) در دفتر زمانه فتد نامش از قلم /هر مّل تی که مردم صاحبقلم نداشت ج) چنین است سوگند چرخ بلند /که بر بیگناهان نیاید گزند د) شش دانگ حواسم پیش مصطفی است که نکند بوی غاز چنان مستش کند که دامنش از دست برود. هـ) در عشق قدم نهادن ،کسی را مسّل م شود که با خود نباشد و ترک خود بکند. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
45
آرایه درست هر بیت را از داخل کمانک انتخاب کنید. الف) چون بود کاقلیم ما را شاه نیست؟ /بیش ازین بیشاه بودن راه نیست (جناس -تشبیه) ب) روشنی را ،بهار را /از من بگیر /اّم ا خندهات را هرگز /تا چشم از دنیا نبندم( .حسن تعلیل -کنایه) سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
46
در نوشتٔه زیر یک «پیوند وابستهساز» بیابید و جملٔه وابسته را مشّخ ص کنید. «میخواهم بدانجا روم که خداوندآن را سر حّد دنیای خلقت قرار داده است و دیگر درآن ذیحیاتی نفس نمیکشد». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
نوع پسوند «ان» در واژههای «کاویان -خواهان -دیلمان -پاییزان» بهترتیب کدام است؟
47
1
2نسبت -صفت فاعلی -مکان -زمان
زمان -صفت فاعلی -مکان -زمان
4مکان -جمع -نسبت -زمان
3نسبت -جمع -مکان -زمان
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
6
48
معنی واژههای مشّخ ض شده را بنویسید. الف) من بیمآن داشتم که مورد عتاب معّل م واقع گردم. ب) شیرمردی باید این ره را شگرف. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠٢
49
ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید. الف) تمام ُح سن کباب غاز به این است که سر به ُم هر روی میز بیاید. ب) در این اندیشه مستغرق بودم که دیدم مرا به نام خواندند. ج) هر که داند گفت با خورشید راز /کی تواند ماند از یک ذّر ه باز د) همی کند سودابه از خشم موی /همی ریختآب و همی خست روی سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
50
در عبارت زیر« ،عشق جاودانی» چگونه توصیف میشود؟ «این گونه است که عشق جاودانی همواره معشوق را جوان میبیند و نه توّج هی به گرد و غبار و جراحات پیری دارد». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
51
نامآفرینندگانآثاری که نویسندٔه آنها نادرست است ،بنویسید. «سانتاماریا :سّی دمهدی شجاعی -تمهیدات :شهابالّد ین سهروردی -سندبادنامه :ظهیری سمرقندی -فیه ما فیه: جامی -دری به خانٔه خورشید :سلمان هراتی» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
52
در عبارت زیر ،معنای «کنایی» قسمتم مشّخ ص شده را بنویسید. «اّم ا خندهات که رها میشود و پروازکنان درآسمان مرا میجوید ،تمام درهای زندگی را به رویم میگشاید». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
در سرودٔه زیر« ،مشّب ه و مشّب ٌهبه» را مشّخ ص کنید.
53
«بخند
54
مفهوم نشانٔه «ان» را در واژههای زیر بنویسید. ب) بهاران الف) کاویان
زیرا خندٔه تو برای دستان من ،شمشیری استآخته». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠٢
55
معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید. الف) اگر کوهآتش بود ،بسپرم /از این تنگ خوار است اگر بگذرم ب) یک قّص ه بیش نیست غم عشق وین عجب /کز هر زبان که میشنوم نامکّر ر است پ) باآنکه جیب و جام من از مال و می تهی است /ما را فراغتی است که جمشید جم نداشت ت)آنجا درآن برزخ سرد ،در کوچههای غم و درد /غیر از شبآیا چه میدید چشمان تار من و تو؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
56
شاعر در سرودٔه زیر ،عالقٔه خود به محبوبش را به چه موضوعی پیوند زده است؟ «خندهات را میخواهم /چون گلی که در انتظارش بودم /گلآبی ،گل سرخ کشورم که مرا میخواند» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
57
با توّج ه به ابیات زیر ،مراد از «پیر خردمند» کیست؟ «چه خوش فرمودآن پیر خردمند /وزین خوشتر نباشد در جهان پند: اگر خونین دلی از جور اّی ام /لب خندان بیاور چون لب جام»
7
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
عبارت «وآنچه را قدیمی است قدیمی ندانم که تو ازآن منی و من ازآن تو .درست مانند نخستین باری که نام زیبای تو را تالوت کردم ».کدام مفهوم را خاطرنشان میسازد؟
58
1
2جاودانگی و تقّد س عشق
غیرت و توانایی معشوق
4وصفناپذیری و زیبایی عشق
3کرامت و مهربانی معشوق
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
59
با توّج ه به متن زیر ،شکل درست واژهای را که امالیآن غلط است ،بنویسید. «[معّل م] لباسی را که جز در روز توزیع جوایز یا در هنگامیکه بازرس به مدرسه میآمد نمیپوشید ،بر تن کرده بود. گذشته ازآن ،تمام اتاق درس را ابّه ت و شکوهی که مخصوص مواقع رسمی است ،فرا گرفته بود اماآنچه بیشتر مایع شگفتی من گشت،آن بود که بر روی نیمکتهایی که در مواقع عادی خالی بود ،جماعتی را از مردان دهکده دیدم که نشسته بودند». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
60
معنی واژههای مشّخ ص شده را بنویسید. الف) باز زین و برگ را بر گردٔه کهرها و کرندها نهادند. ب) من بیمآن داشتم که مورد عتاب معّل م واقع گردم. پ) ز یزدان دان ،نه از ارکان ،که کوتهدیدگی باشد /که خّط ی کز خرد خیزد توآن را از بنان بینی سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠٢
61
مفهوم مشترک بیت «یک قّص ه بیش نیست غم عشق وین عجب /کز هر زبان که میشنوم نامکّر ر است» و سرودٔه زیر را بنویسید. «هر روز باید ذکری واحد را مکّر ر بخوانم وآنچه را قدیمی است ،قدیمی ندانم :که تو ازآن منی ،و من ازآن تو» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
«مشّب ٌهبه» را در عبارت زیر ،مشخص کنید.
62
«تو ای کشتی تندرو خیال من ،همین جا لنگر انداز
63
مفهوم نمادین «گل سرخ» را در سرودٔه زیر ،بنویسید. «نان را از من بگیر ،اگر میخواهی ،هوا را از من بگیر ،اّم ا خندهات را نه .گل سرخ را از من مگیر».
زیرا برای تو بیش از این اجازٔه سفر نیست». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
جاهای خالی عبارت زیر را به شکلی درستُ ،پ ر کنید. «متن زیر ،برگرفته از کتاب .......نوشتٔه آلفونس دوده و ترجمٔه .......است».
64
«اّم ا بغض و اندوه ،صدا را در گلویش شکست ،نتوانست سخن خود را تمام کند
سپس روی برگردانید و پارهای گچ
برگفت و با دستی که از هیجان و درد میلرزید ،بر تخته سیاه این کلمات را با خّط جلی نوشت :زنده باد میهن!» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
65
مفهوم کدام بیت با سرودٔه زیر ،تقابل معنایی دارد؟ «گفت در دل :رخش! طفلک رخش! آه! این نخستین بار شاید بود کان کلید گنج مروارید او گم شد» الف) در غم ما روزها بیگاه شد /روزها با سوزها همراه شد ب) اگر خونیندلی از جور اّی ام /لب خندان بیاور چون لب جام
8
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
66
در سرودٔه «خندهات که رها میشود /و پرواز کنان درآسمان مرا میجوید /تمامی درهای زندگی را /به رویم میگشاید»: الف) کدام واژه «دو تلّف ظی» است؟ ب) ترکیب «درهای زندگی» وصفی است یا اضافی؟ پ) مفهوم نشانٔه «ان» را در واژٔه «پروازکنان» بنویسد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-دی ماه١٤٠١
67
در سرودٔه زیر ،مقصود شاعر از «نان و هوا» چیست؟ «نان را از من بگیر ،اگر میخواهی /هوا را از من بگیر ،اّم ا /خندهات را نه». سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
68
در سطرهای زیر بر چه نکاتی تٔاکید شده است؟ «چه حرف تازهای برای گفتن مانده است ،یا چه چیز تازهای برای نوشتن. که بتواند عشق مرا یا سجایای ارزشمند تو را بازگو کند؟» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
69
با توّج ه به متن «با خود اندیشیدم که باز برای ما چه خوابی دیدهاند؟آنگاه سر خویش گرفتم و راه مدرسه در پیش»: الف) واژگان پدیدآورندٔه آرایٔه لفظی «سجع» کداماند؟ ب) یک مورد کاربرد کنایه مشّخ ص کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
70
با توّج ه به ابیات زیر ،به پرسشهای داده شده ،پاسخ دهید. «اگر خونیندلی از جور اّی ام /لب خندان بیاور چون لب جام بهآنکس میرسد زین گنج بسیار /که باشد شادمانی را سزاوار» الف) مفهوم نشانٔه «ان» را در واژٔه «خندان» چیست؟ ب) در بیت دوم جملٔه «هسته (پایه)» و جملٔه «وابسته (پیرو)» را مشّخ ص کنید. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-شهریورماه١٤٠١
71
مفهوم مشترک سرودههای زیر را بنویسید. * یک قّص ه بیش نیست غم عشق وین عجب /کز هر زبان که میشنوم نامکّر ر است * هر روز باید ذکر واحد را مکّر ر بخوانم /وآنچه را قدیمی است ،قدیمی ندانم« :که تو ازآن منی و من ازآن تو» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
درک و دریافت خود را از سرودٔه زیر بنویسید.
72
«و اگر دیدی ،به ناگاه /خون من بر سنگفرش خیابان جاری است /بخند
زیرا خندٔه تو /برای دستان من /
شمشیری استآخته» سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
73
در سرودٔه «همانجا که شاید اینک دست زمان و صورت ظاهرش ،مرده نشانش بدهند» ،ترکیب «دست زمان» ،اضافٔه استعاری است یا تشبیهی؟ سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
9
با توّج ه به بیتهای زیر ،درستی یا نادرستی گزارههای داده شده را تعیین کنید. «صدهزاران سایٔه جاوید ،تو /گم شده بینی ز یک خورشید ،تو چون نگه کردندآن سیمرغ زود /بیشک این سی مرغآن سیمرغ بود خویش را دیدند سیمرغ تمام /بود خود سیمرغ ،سی مرغ تمام
74
سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
در کدام گزینه غلط املایی دیده میشود؟ 1
75
نهالی چند در هنگام ورود خویش در باغ غرس کرده بود.
2کتاب را بر روی زانو گشوده بود و از پس عینک ستبر خویش درآن مینگریست. 3چنان مینمود که در چهارگوشٔه اتاق ،درفش مّلی ما را به احتزاز درآورده باشند. 4قومی به اسارت دشمن درآید و مغلوب و مقهور گردد. سوالات امتحانات نهایی متوسطه-دوازدهم-خردادماه١٤٠١
10
1
۱) کاووس شاه سودابه را فراخواند. ۲) گفت« :پنهانی به من پولی (رشوهای) بده و خود را خالص کن» ۳) عشق من ،خندٔه تو ،در لحظههای ناامیدی ،مرا امیدوار میکند. ۴) میانٔه دو تّپ های که در کنار هم باالآمده بودند ،برای مناجات با خدا جای خلوتی بود.
2
۱) نخستین باری که نام زیبای تو را صدا زدم. ۲) درگذر روزگار ،فراموش میشود. ۳) به هر کجا که برسد،آن را نابود میکند و مانند خود میکند ۴) دوران شکوفایی زندگی علمی و اجتماعیاش بود.
3
4
ب) زندگیبخشی عشق
الف) پیروی از معبود ج) ازخودگذشتگی عاشق
د) برتری عشق حقیقی
الف) انقلاب اسلامی یا جنبشهای انقلابی
ب) عشق
ج) دوستانآزادیخواه
د) پرچم /پرچم شیلی /پرچم کشور
5
الف) عبدالحسین زرینکوب
6
معنایی (معنوی)
7
الف) خدمتگزاری
8
الف) نادرست
9
۱) ای دوست ،در ایران (کشور) انقلاب (ارزشهای انقلاب) از ما به یادگار میماند.
ب) عینالقضات همدانی
ج) خوار
ب) اّم ان ب) درست
۲) سرانجام برای همیشه در ذات حق (سیمرغ) فانی شدند. ۳) هر روز باید یک سخن خاص (عاشقانه) را پیوسته بگویم. ۴)آخرین توانشان را با مهّم ات جنگی باقی ماندٔه خود همراه کردند. 10الف) کهکشان
ب) عشق
11زیرا زبان مّلی هر کشوری نشانٔه هوّی ت مردمآن کشور است( .یا هر پاسخ مشابه) 12نیروبخشی عشق یا عشق عامل جنبش و حرکت در هستی است و مفاهیم مشابه 13گزینه ب 14الف) جناس همسان
ج) تشبیه
ب) پارادوکس
15نشانٔه جمع 16الف) عنقریب
ج) مٔامور
ب) هول
1
17الف) مهمانها خیلی در رودربایستی گرفتار شده بودند. ب) رحمت خداوند همچون باران فراوانی است که به همه رسیده است. ج) پرچم کشورم مرا دعوت میکند. 18الف) ۴
ب) ۵
د) ۲
ج) ۱
19الف) عینالقضات همدانی
ب)آلفونس دوده
20پیوند همپایهساز :اما
پیوند وابستهساز :تا
21گزینه ب یا سوزان 22الف) اش :مضافالیه 23الف) ذّل ه
ب) نیک :قید ب) مغلوب
24الف) مرز ،کرانه
ج) مبهوت ب) قاچ ،قسمت برآمدٔه جلوی زین ،کوهٔه زین
25پاسداری از زبان ملی یا زبان ملی 26الف) درست
ب) نادرست
27الف) مرا امیدوار کرد ،مرا خوشحال کرد 28الف) در حیاط کوچک پاییز در زندان
ب) تا نمیرم (مردن) ب) پابلو نرودا
29گزینه ب 30گزینه ۴ پاسخ صحیح است. 31الف) کوشش ،سعی ،همت گماشتن ب) برپایی ،برقرار و ثابت کردن کسی یا چیزی در جایی ،مستقر شدن 32عاشق ،معشوق را همیشه جوان میبیند و به عیوب ظاهری معشوق توّج ه نمیکند. 33گزینه ب 34الف) مضافالیه
ب) ازآن گرمی کندآتش گدایی ج) نهاد
35مضارع التزامی 36الف) حذف به قرینٔه لفظی
ب) حذف به قرینٔه معنایی یا معنوی
37آگاه
2
38گزینه ب 39گزینههای ب و د یا «غرس نهال» و «ضماد و مرهم» 40دارای حیات ،زنده ،جاندار ،موجود زنده 41معّم ر 42معشوق را همواره جوان میبیند ،پیری برای عشق جاودانی مهم نیست( .ص ۶۵۱) 43شمشیر برکشیده یاآماده (ص ۰۵۱) 44الف) اگر غذا و هوا (خوردن و نفس کشیدن) را از من بگیری مهم نیست
شادی و خندهات را از من نگیر.
ب) در گذر روزگار ،مّل تی که نویسنده و شاعر نداشته باشد ،فراموش میشود. ج)آسمان (سرنوشت) سوگند خورده است ،که به بیگناهانآسیبی نمیرسد. د) همٔه حواسم به مصطفی است ،که با بوی غاز از خودبیخود نشود و اختیارش را از دست ندهد. هـ) کسی میتواند در مسیر عشق وارد شود که خودش را نادیده گرفته باشد ،و خود را فراموش کند. 45الف) جناس (ص ۰۲۱)
ب) کنایه (ص ۰۱۵)
46پیوند وابستهساز :که جملٔه وابسته :خداوندآن را سر حّد دنیای خلقت قرار داده است( .ص ۴۵۱) 47گزینه ۲ پاسخ صحیح است( .ص ۲۵۱) 48الف) سرزنش ،مالمت ،تندی (ص ۷۵۱)
ب) قوی ،نیرومند (ص ۰۲۱)
49الف) همٔه خوبی کباب غاز در این است که کامل و دست نخورده روی میز بیاید( .ص ۳۳۱) ب) در این فکر فرو رفته بود که دیدم مرا به اسم صدا زدند( .ص ۹۵۱) ج) کسیکه میتواند به اصل و حقیقت (خداوند) برسد ،هرگز از رسیدن به فرعیات عاجز نمیشود( .ص ۱۲۱) د) سودابه از روی خشم موهایش را میکند ،پیوسته گریه میکرد و صورت خود را زخمی مینمود( .ص ۴۰۱) 50ظاهربین نبودن عاشق (یا هر پاسخ درست دیگر) (ص ۵۵۱) 51تمهیدات :عینالقضات همدانی (ص ۳۵۱)
فیه ما فیه :مولوی (ص ۱۵)
52کنایه از امیدوار نمودن و زندگی بخشیدن (ص ۰۵۱) 53مشبه :خنده /مشبهبه :شمشیر (ص ۰۵۱) 54الف) صفت نسبی
ب) زمان ،وقت ،هنگام ،توقیت (ص ۲۵۱)
3
55الف) اگر اینآتش مانند کوه باشد ازآن عبور میکنم ب) داستان عشق یک ماجرا بیشتر نیست
گذشتن از این راه باریک برای من کاریآسان است( .ص ۱۰۱)
اّم ا عجیبآنکهآن را از هرکس میشنوم ،غیرتکراری است( .ص ۶۵۱)
پ) باآنکه جیبم از مال و جامم از شراب ،خالی است (تهیدست هستم) ،اّم اآسایشی دارم که جمشید نیزآن را نداشت. (ص ۷۲) ت) در دوران تسّل ط حکومت ظلم ،در محیط پر از غم و رنج جامعه ،چشمان ما ،تنها شاهد ظلم و ستم بود( .ص ۴۸) 56میهندوستی (ص ۱۵۱) 57حافظ (ص ۳۵۱) 58گزینه ۲ پاسخ صحیح است( .ص ۵۵۱) 59مایه( .ص ۸۵۱) 60الف) اسب یا استری که به رنگ سرخ تیره است( .ص ۹۷) ب) سرزنش ،مالمت ،تندی (ص ۷۵۱) پ) سرانگشت (ص ۷۴۱) 61نامکّر ر بودن و تازگی عشق( .ص ۶۵۱ ۵ -۵۱) 62کشتی (ص ۴۵۱) 63عشق (ص ۰۵۱) 64قّص ههای دوشنبه /عبدالحسین ز ّر ینکوب (ص ۲۶۱) 65ب) اگر خونیندلی از جور اّی ام /لب خندان بیاور چون لب جام (ص ۳۵۱) 66الف)آسمان
پ) صفت فاعلی (ص ۰۵۱)
ب) اضافی
67ضرورتهای زندگی (ص ۰۵۱) 68شاعر عشق خود را با تازهترین تعابیر بیان نموده است یا توصیفناپذیری عشق. محبوب دارای بهترین خصلتهاست یا وصفناپذیری معشوق( .ص ۵۵۱) 69الف) خویش ،پیش ب) «برای ما چه خوابی دیدهاند؟» یا «سرخویش گرفتم» (ص ۷۵۱) 70الف) صفت فاعلی (ص ۳۵۱) ب) هسته (پایه) :بهآنکس میرسد زین گنج بسیار /وابسته (پیرو) :که باشد شادمانی را سزاوار (ص ۱۴۱) 71سخن عشق تکراری نیست و عاشق از ذکر نام معشوق خسته نمیشود( .ص ۵۵۱) 72شادی معشوق (وطن) به شاعر امید زندگی و قدرت مبارزه میبخشد( .ص ۰۵۱)
4
73اضافٔه استعاری (ص ۵۵۱) 74الف) درست (ص ۵۲۱)
ب) درست (ص ۵۲۱)
نادرست (ص ۲۵۱) 75گزینه ۳ پاسخ صحیح است .اهتزاز (ص ۱۶۱)
5
ج) نادرست (ص ۵۲۱)
د)
30
1
2
3
4
47
1
2
3
4
58
1
2
3
4
75
1
2
3
4
1