پرش به محتوای اصلی

درس 01 (عربی هفتم)نمونه سؤال و درسنامه کنکور

بخشی از بانک سؤال طبقه‌بندی‌شده‌ی این مبحث در کوئیز سنتر — رایگان و بدون نیاز به ثبت‌نام

خلاصه‌ی درسنامه

درس اول: اَلْحُروفُ الْعَرَبِیَّة [حروف عربی]


۱. معرفی الفبای عربی

الفبای عربی ۲۸ حرف دارد. هر حرف بسته به جایگاهش در کلمه، تا چهار شکل مختلف دارد: مستقل | درابتدای کلمه | در میان کلمه | در انتهای کلمه.

الفبای فارسی ۳۲ حرف دارد؛ چهار حرف اضافه‌ی فارسی که در عربی نیستند: پ، چ، ژ، گ


۲. جدول المعجم — واژگان درس

حرف کلمه (با حرکت) معنی فارسی نکته
أ أَسَدٌ شیر جمع: أُسُود
ب بَقَرَةٌ گاو ماده گاو نر: ثَوْر
ت تِمْسَاحٌ تمساح
ث ثَوْرٌ گاو نر
ج جَمَلٌ شتر جمع: جِمَال
ح حِمَارٌ خر
خ خَرُوفٌ گوسفند جمع: خِرَاف
د دِيكٌ خروس
ذ ذِئْبٌ گرگ
ر رَجُلٌ مرد جمع: رِجَال
ز زَرَافَةٌ زرافه
س سَحَابٌ ابر
ش شَمْسٌ خورشید مؤنث است
ص صَخْرَةٌ تخته‌سنگ
ض ضِفْدَعٌ قورباغه
ط طَائِرَةٌ هواپیما
ظ ظَبْيٌ آهو
ع عُصْفُورٌ گنجشک
غ غُرَابٌ کلاغ
ف فِيلٌ فیل
ق قِرْدٌ میمون
ک كَلْبٌ سگ
ل لَحْمٌ گوشت
م مَاءٌ آب حرف آخرش همزه است
ن نَارٌ آتش مؤنث است
ه هُدْهُدٌ هدهد (شانه‌به‌سر) تکرار هجا
و وَرَقٌ برگ / کاغذ دو معنا دارد
ی يَاسَمِينٌ یاسمن ریشه‌اش فارسی است

واژگان تکمیلی (از تمرین خانه)

کلمه معنی
بِنْتٌ دختر
حَقِيبَةٌ کیف
شَجَرَةٌ درخت
غُرْفَةٌ اتاق

۳. شکل‌های حروف (صُوَرُ الْحُرُوف)

اکثر حروف عربی چهار شکل دارند — بسته به جایگاه در کلمه:

جایگاه مثال با حرف «ع» مثال با حرف «ب»
مستقل ع ب
ابتدای کلمه عـ بـ
میان کلمه ـعـ ـبـ
انتهای کلمه ـع ـب

۴. حروف ربط‌ناپذیر از چپ (نکته‌ی مهم)

شش حرف زیر فقط به حرف قبل وصل می‌شوند و از چپ قطع می‌کنند:

أ، د، ذ، ر، ز، و

مثال: زَرَافَةٌ ← ز و ر از چپ قطع می‌کنند ← ز + ر + ا + ف + ة


۵. حرکت‌ها و نشانه‌های نوشتاری (التَّشْکِیل)

نشانه نام تلفظ مثال
َ فَتْحَه صدای «اَ» کوتاه كَلْبٌ
ِ كَسْرَه صدای «اِ» کوتاه ذِئْبٌ
ُ ضَمَّه صدای «اُ» کوتاه عُصْفُورٌ
ْ سُكُون بی‌صدا (ساکن) هُدْهُدٌ
ّ شَدَّه تکرار حرف
ًٍ ٌ تَنْوِین «-ن» انتهایی أَسَدٌ، كَلْبٍ

نکته: تنوین در اسم‌های نکره می‌آید. «یک شیر»: أَسَدٌ؛ «آن شیر»: اَلْأَسَدُ


۶. نکات تلفظی (حروف خاص عربی)

حرف تلفظ نکته
ع از ته گلو در فارسی مثل «اَ/اِ/اُ» خوانده می‌شود
ح «ه» از ته گلو با «ه» فارسی فرق دارد
ث / ذ / ظ در عربی فصیح: «th» انگلیسی در تلفظ رایج ایران: ث=س، ذ=ز، ظ=ز

۷. اشتباهات رایج دانش‌آموزان

۱. اشتباه در حروف شبیه به هم: ب (۱ نقطه)، ی (۲ نقطه)، ث (۳ نقطه بالا) — ج (نقطه زیر)، ح (بی‌نقطه)، خ (نقطه بالا) — بدنه‌ی اصلیِ هر گروه یکسان است و فرق‌شان فقط تعداد و جای نقطه‌هاست.

۲. اشتباه در فهمِ «ربط‌ناپذیری»: خیلی‌ها فکر می‌کنند این حروف اصلاً به هیچ حرفی وصل نمی‌شوند؛ ولی این حروف فقط اجازه نمی‌دهند حرف بعدی (سمت چپشان) به آن‌ها بچسبد — خودشان از راست کاملاً وصل می‌گیرند.

۳. اشتباه در حرکت: نبودِ حرکت روی یک حرف (سُکون) یعنی آن حرف اصلاً هیچ مصوّتی ندارد؛ باید كَلْبٌ را «کَلْبُن» خواند، نه «کَلَبُن».

۴. اشتباه در مَاء: «آب» یک همزه‌ی پایانی هم دارد (مَاءٌ) که در نوشتار باید بیاید.

۵. اشتباه در تشخیصِ مؤنث: بعضی اسم‌ها بدون «ة» هم مؤنث‌اند (مؤنثِ سَماعی) و باید حفظ شوند — مثل شَمْس و نَار.


۸. نکات فراتر از کتاب

ریشه‌شناسی و پیوند با فارسی: يَاسَمِين اصالتاً فارسی است (یاسمن). زَرَافَة احتمالاً از زبانی آفریقایی وارد عربی شده.

پیوند با قرآن کریم: هُدْهُد در سوره‌ی نَمل، پیک حضرت سلیمان (ع). غُراب در داستان قابیل و هابیل (سوره مائده، آیه ۳۱). فِيل در سوره‌ی فِيل (۱۰۵)، داستان ابرهه.

خاستگاهِ خطِ عربی و نظامِ اَبجَد: خطِ عربی از خطِ نَبَطی گرفته شده. پیش از ترتیب امروزی، ترتیب سنتی «اَبجَد، هَوَّز، حَطِّي، كَلَمُن...» وجود داشت که هر حرف در آن یک ارزش عددی هم دارد (ا=۱، ب=۲، ...) — هنوز در «حسابِ جُمَّل» به‌کار می‌رود.

چرا حرکت‌گذاری اختراع شد؟ برای جلوگیری از اشتباهِ غیرعرب‌زبانان در خواندنِ قرآن، ابوالاسودِ دُؤَلی نظامِ حرکت‌گذاری را پایه‌ریزی کرد؛ بعدتر نقطه‌گذاریِ حروفِ هم‌شکل توسطِ نَصر بن عاصِم اضافه شد.

مؤنثِ قیاسی و مؤنثِ سَماعی: اکثرِ اسم‌های مؤنث با «ة» شناخته می‌شوند (زَرَافَة، صَخْرَة، طَائِرَة). اما دسته‌ای بدونِ نشانه مؤنث‌اند و باید حفظ شوند — مثل شَمْس و نَار (و نمونه‌های دیگر: أَرْض، رِيح، عَيْن، يَد).


۹. نمونه سؤال

سؤالِ ۱ (عادی). معنیِ کلمه‌ی «جَمَلٌ» چیست؟

الف) گاوِ ماده ب) شتر ج) شیر د) گرگ

پاسخِ تشریحی: «جَمَلٌ» یعنی «شتر». گاوِ ماده «بَقَرَةٌ»، شیر «أَسَدٌ»، گرگ «ذِئْبٌ». گزینه‌ی «ب» صحیح است.

سؤالِ ۲ (تیزهوشانی). کلمه‌ی «خَرُوفٌ» (گوسفند) را از حروفش تفکیک کن: خ + ر + و + ف. با توجه به قاعده‌ی حروفِ ربط‌ناپذیر از چپ، این کلمه در نوشتار به چند «تکه‌ی به‌هم‌پیوسته» دیده می‌شود؟

الف) یک تکه ب) دو تکه ج) سه تکه د) چهار تکه

پاسخِ تشریحی، گام‌به‌گام: «خ» عادی است و به «ر» وصل می‌شود ← «خر» یک تکه. «ر» جزوِ حروفِ ربط‌ناپذیر است، پس به «و» وصل نمی‌شود ← قطع. «و» هم ربط‌ناپذیر است، پس به «ف» وصل نمی‌شود ← قطع. پس سه تکه: «خر» + «و» + «ف». گزینه‌ی «ج» صحیح است.

سؤالِ ۳ (تیزهوشانی). کدام گزینه، حرفی است که هم جزوِ «حروفِ ربط‌ناپذیر از چپ» است و هم در نوشتار هیچ نقطه‌ای ندارد؟

الف) ذ ب) ب ج) ز د) د

پاسخِ تشریحی، گام‌به‌گام: حروفِ ربط‌ناپذیر: أ، د، ذ، ر، ز، و. «ب» اصلاً جزوِ فهرست نیست. «ذ» و «ز» جزوِ فهرست‌اند ولی یک نقطه دارند. «د» هم جزوِ فهرست است و هم اصلاً نقطه ندارد. گزینه‌ی «د» صحیح است.


۱۰. نکات کلیدی برای امتحان

  • الفبای عربی ۲۸ حرف دارد.
  • شش حرفِ ربط‌ناپذیر از چپ: أ، د، ذ، ر، ز، و.
  • حروفِ شبیه به هم فقط در نقطه تفاوت دارند.
  • کلمه‌ی مَاءٌ (آب) با همزه نوشته می‌شود.
  • تنوین نشانه‌ی نکره‌بودنِ اسم است و مثلِ «-ن» خوانده می‌شود: كَلْبٌ = «کَلْبُن».
  • شَمْس و نَار هر دو مؤنث هستند، با اینکه «ة» ندارند.

یادآوری: هدف درس اول آشنایی با الفبا و واژگان پایه است. قواعد نحوی (فاعل، مفعول، اعراب) از درس‌های بعد شروع می‌شود.

این فقط خلاصه‌ی درسنامه است — برای مطالعه‌ی متن کامل با تمام نکات و مثال‌ها، ثبت‌نام کن.

نمونه تست

این خلاصه‌ی درسنامه و نمونه تست‌ها برای تجربه‌ی بهتر تو آماده شده — بانک کامل سؤال و درسنامه‌ی کامل بعد از ثبت‌نام در دسترسته.

1. کلمهٔ «زَرَافَةٌ» در حالت نوشتاری به چند تکهٔ به‌هم‌پیوسته تقسیم می‌شود؟

  • دو تکه
  • سه تکه
  • پنج تکه
  • چهار تکه

«چهار تکه» درست است زیرا حروف «ز»، «ر»، «ا» هر یک به‌دلیل عضویت در حروف ربط‌ناپذیر از چپ، جدا نوشته می‌شوند و «ف» و «ة» به‌هم‌پیوسته یک تکه را تشکیل می‌دهند. «دو تکه» غلط است؛ فرض غلط بر این است که فقط یک قطع رخ می‌دهد. «سه تکه» غلط است؛ ممکن است فرد تصور کند «ز» و «ر» به‌هم وصل می‌شوند. «پنج تکه» غلط است؛ حروف «ف» و «ة» به‌هم متصل‌اند و پنج تکه نداریم. تلهٔ تستی این سؤال نادیده‌گرفتن قطع همزمان حروف ربط‌ناپذیر پشت‌سرهم است.

2. کدام یک از اسم‌های زیر در عربی مؤنث است اما هیچ نشانهٔ مؤنث (ة) در پایان خود ندارد؟

  • نَارٌ
  • صَخْرَةٌ
  • بَقَرَةٌ
  • كَلْبٌ

«نَارٌ» درست است زیرا اسمی مؤنث سماعی است و بدون «ة» مؤنث محسوب می‌شود. «صَخْرَةٌ» غلط است؛ این کلمه با «ة» پایان می‌یابد و مؤنث قیاسی است. «بَقَرَةٌ» نیز مؤنث قیاسی است و «ة» دارد. «كَلْبٌ» مذکر است و مؤنث نیست. تلهٔ تستی این سؤال باور غلط رایج مبنی بر لزوم وجود «ة» برای تشخیص مؤنث است.

3. کدام شکل نوشتاری برای کلمهٔ «آب» در عربی از نظر املایی صحیح است؟

  • مَاء
  • مَا
  • مَاءٌ
  • مَاءَة

«مَاءٌ» درست است زیرا کلمهٔ آب در عربی با همزهٔ پایانی نوشته می‌شود و تنوین دارد. «مَاء» غلط است؛ هرچند همزه دارد اما تنوین حذف شده و در حالت نکره کامل نیست. «مَا» غلط است؛ فاقد همزه است. «مَاءَة» غلط است؛ این شکل به معنی «یک آب» یا نادرست است. تلهٔ تستی این سؤال فراموشی همزه در پایان واژه و اکتفا به تلفظ فارسی «ما» است.

4. در کلمهٔ «كَلْبٌ»، حرف «ل» چه حرکتی دارد؟

  • فَتْحَه
  • کَسْرَه
  • ضَمَّه
  • سُكُون

«سُكُون» درست است زیرا در كَلْبٌ حرف «ل» ساکن است و حرکت ندارد. «فَتْحَه» غلط است؛ این حرکت مربوط به حرف «ک» است. «کَسْرَه» غلط است و دلیلی برای کسره روی لام نیست. «ضَمَّه» غلط است زیرا ضمه روی حرف آخر (ب) قرار دارد. تلهٔ تستی این سؤال اشتباه در تشخیص حرکت حرف ساکن و تصور وجود فتحه یا کسره به‌دلیل مجاورت است.

5. نشانهٔ تنوین در اسم عربی چه مفهومی را می‌رساند؟

  • معرفه بودن اسم
  • نکره بودن اسم
  • مؤنث بودن اسم
  • جمع بودن اسم

«نکره بودن اسم» درست است؛ تنوین نشانهٔ نکره بودن اسم در عربی است. «معرفه بودن اسم» غلط است، زیرا برای معرفه از الف و لام استفاده می‌شود. «مؤنث بودن اسم» غلط است؛ مؤنث با «ة» یا سماعاً تشخیص داده می‌شود. «جمع بودن اسم» غلط است؛ جمع با ساختارهای صرفی نشان داده می‌شود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموزان تنوین را با جمع یا تأنیث اشتباه بگیرند.

6. کدام ویژگی دربارهٔ حرف «و» در الفبای عربی نادرست است؟

  • جزو حروف ربط‌ناپذیر از چپ است
  • در ابتدای کلمه یک نقطه دارد
  • در انتهای کلمه ممکن است به حرف قبل وصل شود
  • فقط دو شکل نوشتاری دارد

«در ابتدای کلمه یک نقطه دارد» نادرست است؛ حرف «و» هیچ نقطه‌ای ندارد. «جزو حروف ربط‌ناپذیر از چپ است» درست است. «در انتهای کلمه ممکن است به حرف قبل وصل شود» درست است. «فقط دو شکل نوشتاری دارد» درست است، زیرا از حروف ربط‌ناپذیر است. تلهٔ تستی این سؤال باور غلط مبنی بر نقطه‌دار بودن بعضی حروف مشابه مانند «ز» است.

7. کدام یک از اسم‌های زیر، بدون داشتن «ة» در پایان، مؤنث است و حرف اول و دوم آن هر دو از حروف ربط‌ناپذیر از چپ (أ، د، ذ، ر، ز، و\text{أ، د، ذ، ر، ز، و}) محسوب می‌شوند؟

  • أَرْضٌ
  • نَارٌ
  • شَمْسٌ
  • رِيحٌ

«أَرْضٌ» درست است چون مؤنث سماعی است (بدون «ة») و حرف اول (أ) و دوم (ر) هر دو از حروف ربط‌ناپذیر می‌باشند. «نَارٌ» رد می‌شود زیرا حرف اول آن (ن) جزو حروف ربط‌ناپذیر نیست. «شَمْسٌ» رد می‌شود زیرا مؤنث است اما حرف اول (ش) و دوم (م) هیچ‌کدام ربط‌ناپذیر نیستند. «رِيحٌ» رد می‌شود زیرا حرف دوم آن (ی) جزو حروف ربط‌ناپذیر نیست. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است فقط به مؤنث بودن توجه کند و شرط حروف ربط‌ناپذیر را فراموش کند، یا تصور کند که «نار» با نون شروع شده و نون را ربط‌ناپذیر بداند (در حالی که نون عادی است).

8. کدام یک از کلمات زیر در انتها دارای همزه (ء\text{ء}) است که در نوشتار حتماً باید ذکر شود و حذف آن غلط املایی است؟

  • سَحَابٌ
  • زَرَافَةٌ
  • عُصْفُورٌ
  • مَاءٌ

«مَاءٌ» درست است چون در انتها همزه دارد و حذف آن غلط است. «سَحَابٌ» رد می‌شود زیرا همزه ندارد. «زَرَافَةٌ» رد می‌شود زیرا به «ة» ختم می‌شود نه همزه. «عُصْفُورٌ» رد می‌شود زیرا همزه ندارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است گمان کند همه کلمات عربی که به الف ختم می‌شوند همزه دارند، در حالی که فقط «ماء» همزه دارد و کلماتی مثل «سحاب» (که به الف هم می‌آید) بدون همزه‌اند.

9. کدام گزینه همهٔ کلمات آن مؤنث سماعی هستند (یعنی بدون نشانهٔ «ة» مؤنث‌اند)؟

  • شَمْس و نَار
  • شَمْس و صَخْرَة
  • نَار و جَمَل
  • أَسَد و نَار

«شَمْس و نَار» درست است زیرا هر دو بدون «ة» مؤنث‌اند (مؤنث سماعی). «شَمْس و صَخْرَة» رد می‌شود چون صَخْرَة با «ة» مؤنث قیاسی است. «نَار و جَمَل» رد می‌شود چون جَمَل مذکر است. «أَسَد و نَار» رد می‌شود چون أَسَد مذکر است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز فکر کند فقط اسم‌های مختوم به «ة» مؤنث هستند.

10. تلفظ صحیح کلمهٔ «كَلْبٌ» بر اساس حرکت‌گذاری آن کدام است؟

  • كَلْبُن
  • كَلَبُن
  • كَلْبَن
  • كَلِبُن

«كَلْبُن» درست است چون حرف ل ساکن است و تنوین ضمه «ـٌ» به معنی «ـُن» است. «كَلَبُن» رد می‌شود چون حرف ل را با فتحه (لَ) خوانده در حالی که سکون دارد. «كَلْبَن» رد می‌شود چون تنوین را فتحه (ـً) گرفته در حالی که تنوین ضمه (ـٌ) است. «كَلِبُن» رد می‌شود چون حرف ک را با کسره (کِ) خوانده در حالی که فتحه دارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز نداند سکون یعنی حرف کاملاً بی‌صدا تلفظ شود و آن را با یک حرکت کوتاه اشتباه بگیرد.

11. كدام یک از كلمات زیر ریشهٔ فارسی دارد؟

  • يَاسَمِين
  • سَحَاب
  • غُرَاب
  • فِيل

«يَاسَمِين» درست است زیرا این كلمه از فارسی (یاسمن) وارد عربی شده است. «سَحَاب» رد می‌شود زیرا ریشهٔ عربی دارد. «غُرَاب» رد می‌شود زیرا ریشهٔ عربی دارد. «فِيل» رد می‌شود زیرا ریشهٔ عربی دارد (و در قرآن نیز آمده). تلهٔ تستی این سؤال این است كه دانش‌آموز گمان كند همهٔ كلمات عربی اصیل‌اند و به وام‌واژه‌ها توجه نكند.

12. کدام یک از کلمات زیر، در صورت نوشتن به صورت عربی با رعایت قواعد اتصال حروف، به دو تکهٔ مجزا (قطعه) تقسیم می‌شود؟

  • سَحَابٌ
  • زَرَافَةٌ
  • غُرَابٌ
  • فِيلٌ

«سَحَابٌ» درست است حروف آن عبارت‌اند از س، ح، ا، ب. «س» و «ح» عادی‌اند و به هم وصل می‌شوند؛ «ا» از راست به «ح» وصل می‌گیرد ولی از چپ قطع می‌کند؛ بنابراین «سَحَا» یک تکه و «ب» تکهٔ دوم است. «زَرَافَةٌ» رد می‌شود چون «ز» و «ر» به هم وصل می‌شوند (زر)، سپس «ا» جدا، سپس «فَـة» به هم (فة) → سه تکه. «غُرَابٌ» رد می‌شود چون «غ» و «ر» (غر)، سپس «ا» جدا، سپس «ب» جدا → سه تکه. «فِيلٌ» رد می‌شود چون «ف»، «ی»، «ل» همه عادی و به هم متصل‌اند → یک تکه. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز تصور می‌کند هر حرف ربط‌ناپذیر لزوماً یک تکهٔ مجزا ایجاد می‌کند، درحالی‌که این حروف از راست اتصال می‌گیرند و ممکن است با حرف قبلی یک تکه شوند.

13. در عبارت «رَأَيْتُ أَسَدًا»، کلمهٔ «أَسَدًا» دارای کدام ویژگی دستوری است؟

  • اسم معرفه با تنوین نصب
  • اسم معرفه با تنوین رفع
  • اسم نکره با تنوین نصب
  • اسم نکره با تنوین رفع

«اسم نکره با تنوین نصب» درست است زیرا «أَسَدًا» منصوب (فتحه‌ی تنوین) و نکره (تنوین نشانهٔ نکره) است. «اسم معرفه با تنوین نصب» رد می‌شود چون تنوین با معرفه جمع نمی‌شود. «اسم معرفه با تنوین رفع» رد می‌شود هم به سبب معرفه بودن و هم به سبب علامت رفع. «اسم نکره با تنوین رفع» رد می‌شود چون علامت نصب (فتحه) دارد نه رفع. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است فکر کند تنوین همواره نشانهٔ نکره است، ولی علامت اعراب (فتحه، ضمه، کسره) را نادیده بگیرد.

14. طبق نظام ابجد (حساب جُمَّل)، ارزش عددی کدام حرف عربی برابر با ۱۰۰ است؟

  • ص
  • ک
  • ی
  • ق

«ق» درست است زیرا در نظام ابجد ارزش عددی آن ۱۰۰ است. «ص» رد می‌شود ارزش آن ۹۰ است. «ک» رد می‌شود ارزش آن ۲۰ است. «ی» رد می‌شود ارزش آن ۱۰ است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است ارزش حروف مشابه (ص و ق) یا (ک و ق) را با هم اشتباه بگیرد.

15. کدام یک از گروه‌های زیر، شامل چهار حرف عربی است که بدنهٔ نوشتاری کاملاً یکسان دارند و تنها با تعداد و محل نقطه‌ها از هم متمایز می‌شوند؟

  • ب، ت، ث، ی
  • ج، ح، خ
  • س، ش
  • ص، ض

«ب، ت، ث، ی» درست است زیرا هر چهار حرف بدنهٔ یکسان (دندانه) دارند و فقط در نقطه تفاوت دارند. «ج، ح، خ» رد می‌شود اگرچه بدنه یکسان دارند، اما تعداد حروف سه است نه چهار. «س، ش» رد می‌شود چون دو حرف دارد. «ص، ض» رد می‌شود چون دو حرف دارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است گروه‌های سه‌حرفی را نیز انتخاب کند و شرط «چهار حرف» را نادیده بگیرد.

16. کلمهٔ «مَاءٌ» به معنی آب، در املای عربی چگونه نوشته می‌شود؟

  • ما
  • مَاءٌ
  • مَأٌ
  • ماةٌ

«مَاءٌ» درست است زیرا املای صحیح کلمهٔ آب در عربی با همزه روی الف و تنوین ضمه است. «ما» رد می‌شود چون همزه حذف شده است. «مَأٌ» رد می‌شود چون همزه زیر الف در این کلمه نادرست است. «ماةٌ» رد می‌شود این کلمه به معنی آب نیست و شکل دیگری دارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز به تقلید از فارسی، همزه را حذف می‌کند.

17. حرکت‌گذاری (تشکیل) در خط عربی برای نخستین بار به دستور کدام شخصیت انجام شد؟

  • نصر بن عاصم
  • ابوالاسود دؤلی
  • امام علی (ع)
  • خلیفه عمر بن خطاب

«امام علی (ع)» درست است بنا بر روایت، ایشان به ابوالاسود دؤلی دستور تدوین حرکت‌گذاری دادند. «نصر بن عاصم» رد می‌شود او نقطه‌گذاری حروف را بعدها اضافه کرد. «ابوالاسود دؤلی» رد می‌شود او مجری دستور بود نه دستوردهنده. «خلیفه عمر بن خطاب» رد می‌شود ارتباطی با این موضوع ندارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ابوالاسود را مبتکر اصلی می‌پندارد.

18. کدام یک از حروف زیر، در صورت قرار گرفتن در میان کلمه، بر خلاف حروف عادی هیچ‌گاه به حرف بعد از خود متصل نمی‌شود و شکلی مشابه حالت مستقل خود دارد؟

  • ب
  • س
  • ن
  • ز

«ز» درست است زیرا جزو شش حرف ربط‌ناپذیر از چپ است و در میان کلمه نیز مانند مستقل و انتهایی (بدون اتصال به چپ) نوشته می‌شود. «ب» رد می‌شود چهار شکل دارد و به حرف بعد وصل می‌شود. «س» رد می‌شود چهار شکل دارد و وصل می‌شود. «ن» رد می‌شود چهار شکل دارد و وصل می‌شود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است «ن» را به دلیل شباهت بصری با «ز» (در برخی فونت‌ها) اشتباه بگیرد.

19. کلمهٔ «خَرُوفٌ» در نوشتار عربی به چند بخش به‌هم‌پیوسته (تکه) تقسیم می‌شود؟

  • یک تکه (همه به‌هم وصل)
  • دو تکه
  • سه تکه
  • چهار تکه (همه از هم جدا)

«سه تکه» درست است زیرا حروف کلمهٔ «خَرُوفٌ» به ترتیب خ، ر، و، ف هستند. خ به ر وصل می‌شود و یک تکه می‌سازد، ر به دلیل ربط‌ناپذیری از چپ قطع می‌کند، و نیز ربط‌ناپذیر است و به ف وصل نمی‌شود، بنابراین سه تکهٔ «خر»، «و» و «ف» پدید می‌آید. «یک تکه (همه به‌هم وصل)» رد می‌شود چون ر و و هر دو ربط‌ناپذیرند و نمی‌توانند به حرف بعد وصل شوند. «دو تکه» رد می‌شود زیرا این کلمه سه تکه است. «چهار تکه (همه از هم جدا)» رد می‌شود چون خ به ر وصل است و یک تکهٔ دوحرفی تشکیل می‌دهد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است نقش هر دو حرف ربط‌ناپذیر را در قطع زنجیره نادیده بگیرد و تصور کند فقط یک قطع (مثلاً فقط و) اتفاق می‌افتد و در نتیجه دو تکه را انتخاب کند.

20. کدام تلفظ برای کلمهٔ «كَلْبٌ» درست است؟

  • کَلَبُن
  • کَلْبُن
  • کَلِبُن
  • کَلُبُن

«کَلْبُن» درست است زیرا كَلْبٌ دارای سکون روی لام است و باید تلفظ شود: كَ + لْ + بٌ = کَلْبُن. «کَلَبُن» رد می‌شود چون سکون لام نادیده گرفته شده و لام با فتحه خوانده شده است. «کَلِبُن» رد می‌شود زیرا به‌جای سکون از کسره استفاده شده. «کَلُبُن» رد می‌شود چون به‌جای سکون از ضمه استفاده شده. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است فکر کند حرف بی‌حرکت (ساکن) را می‌توان با یک حرکت کوتاه دلخواه خواند و از کنار سکون به‌سادگی بگذرد.

مباحث مرتبط

ادامه‌ی این مبحث رو ببین

با ثبت‌نام رایگان، به بانک کامل سؤال، شبیه‌ساز کنکور و تحلیل پیشرفت دسترسی داری

ثبت‌نام رایگان