Q: برای تکمیل جملهٔ «اَلْكُنُوزُ ......» (گنجها ... هستند) کدام گزینه از نظر دستوری درست است؟

ثَمِينَةٌ — «ثَمِينَةٌ» درست است زیرا کُنُوز (گنجها) جمع مکسّر غیرعاقل است و خبر آن باید مفرد مؤنث بیاید. «ثَمِينُونَ» رد میشود چون برای جمع مذکر عاقل مناسب است. «ثَمِينَاتٌ» رد میشود چون برای جمع مؤنث عاقل است نه غیرعاقل. «ثَمِينٌ» رد میشود چون مفرد مذکر است و با غیرعاقل جمع مطابقت ندارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانشآموز قاعدهٔ غیرعاقل را نداند و فکر کند هر جمعی باید خبر جمع داشته باشد.

Question 1

فِی الْجُمْلَةِ: «تَفَکُّرُ سَاعَةٍ خَیْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَبْعِینَ سَنَةً»، کَلِمَةُ «سَنَةً» لِمَا هِیَ مَنْصُوبَةٌ؟

Accepted Answer

تَمْیِیزُ عدد — «تَمْیِیزُ عدد» درست است زیرا «سَنَةً» بعد از عدد (سَبْعِینَ) آمده و تمییز عدد محسوب می‌شود. «مَفْعُولٌ بِهِ» رد می‌شود زیرا در جمله مفعول به نداریم. «حَالٌ منصوب» رد می‌شود زیرا حالت را توصیف نمی‌کند. «خَبَرُ کَانَ» رد می‌شود زیرا «کان» در جمله نیست. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است «سَنَةً» را مفعول به یا حال در نظر بگیرد در حالی که تمییز عدد است و عدد سبعین مبنی بر فتح است.

Question 2

برای اشاره به گروهی از دختران که نزدیک هستند، کدام اسم‌اشاره درست است؟

Accepted Answer

هٰؤُلَاءِ الْبَنَاتُ — «هٰؤُلَاءِ الْبَنَاتُ» درست است زیرا اسم اشاره جمع (نزدیک) برای مذکر و مؤنث یکسان است و برای اشاره به دخترانِ نزدیک به کار می‌رود. «هٰذِهِ الْبَنَاتُ» رد می‌شود چون هٰذِهِ برای مفرد مؤنث است و برای جمع به کار نمی‌رود. «هَاتَانِ الْبَنَاتُ» رد می‌شود چون مثنی مؤنث است و با جمع مطابقت ندارد. «أُولٰئِكَ الْبَنَاتُ» رد می‌شود چون برای دور است در حالی که نزدیک بودن در سؤال ذکر شده. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز از روی عادت از اسم اشاره مفرد (هٰذِهِ) برای جمع استفاده کند و فراموش کند که جمع اسم اشاره ویژه دارد.

Question 3

کدام ضمیر برای تکمیل جملهٔ «...... فَائِزَاتٌ.» (آنها برنده‌اند) مناسب است؟

Accepted Answer

هُنَّ — «هُنَّ» درست است چون ضمیر جمع مؤنث غایب است و با خبر «فَائِزَاتٌ» (جمع مؤنث) مطابقت دارد. «هُمْ» رد می‌شود چون ضمیر جمع مذکر است. «أَنْتُمْ» رد می‌شود چون خطاب به مخاطب است نه غایب. «نَحْنُ» رد می‌شود چون برای جمع مذکر و مؤنث متکلم است و با غایب بودن جمله مطابقت ندارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموزان ضمیر هُمْ را برای هر دو جنس به کار می‌برند و فرق بین هُمْ و هُنَّ را فراموش می‌کنند.

Question 4

برای تکمیل جملهٔ «اَلْكُنُوزُ ......» (گنج‌ها ... هستند) کدام گزینه از نظر دستوری درست است؟

Accepted Answer

ثَمِينَةٌ — «ثَمِينَةٌ» درست است زیرا کُنُوز (گنج‌ها) جمع مکسّر غیرعاقل است و خبر آن باید مفرد مؤنث بیاید. «ثَمِينُونَ» رد می‌شود چون برای جمع مذکر عاقل مناسب است. «ثَمِينَاتٌ» رد می‌شود چون برای جمع مؤنث عاقل است نه غیرعاقل. «ثَمِينٌ» رد می‌شود چون مفرد مذکر است و با غیرعاقل جمع مطابقت ندارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز قاعدهٔ غیرعاقل را نداند و فکر کند هر جمعی باید خبر جمع داشته باشد.

Question 5

جمع مؤنث سالم کلمهٔ «طَالِبَةٌ» در حالت مرفوع (نکره) کدام است؟

Accepted Answer

طَالِبَاتٌ — «طَالِبَاتٌ» درست است زیرا برای ساخت جمع مؤنث سالم، «ة» حذف شده و «اتٌ» (با تنوین رفع) افزوده شده است. «طَالِبَاتُ» رد می‌شود چون تنوین ندارد و برای معرفه است در حالی که سؤال نکره خواسته. «طَالِبُونَ» رد می‌شود چون جمع مذکر سالم است. «طَالِبَةَاتٌ» رد می‌شود چون «ة» را نگه داشته و به اشتباه «ات» به آن افزوده است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز فراموش کند «ة» را حذف کند و تصور کند «طَالِبَةَاتٌ» درست است.

درس 06 (عربی هفتم)

خلاصه‌ی درسنامه

درس 06 (عربی هفتم)

واژه‌های کلیدی

قاعدهٔ اصلی: سه نوع جمع

اسمِ اشارهٔ جمع

ضمیرهای جمع

مطابقتِ صفت با جمع

احادیثِ درس

تله‌های رایج

یک قدم فراتر

نمونه سؤال

نمونه تست

مباحث مرتبط

ادامه‌ی این مبحث رو ببین