Q: کدام گزینه صرف صحیح فعل «اِشْتَرَى» برای متکلم وحده است؟

اِشْتَرَيْتُ — «اِشْتَرَيْتُ» درست است زیرا فعل معتلالآخر (دارای الف مقصوره) پیش از پسوندهای ـتُ/ـتَ/ـتِ، الف را به «يْ» تبدیل میکند. «اِشْتَرَاتُ» رد میشود چون الف را حفظ کرده و سکون حرف قبل از پسوند رعایت نشده است. «اِشْتَرَيْتَ» رد میشود زیرا پسوند «ـتَ» مخصوص مخاطب مذکر است، نه متکلم. «اِشْتَرَىتُ» رد میشود زیرا الف مقصوره بدون تبدیل مانده و سکون نادرست است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانشآموز تصور کند فعل «اِشْتَرَى» مانند فعل سالم (مثل «ذَهَبَ») صرف میشود و الف آن باقی میماند، درحالیکه باید به «ي» تبدیل شود.

Question 1

کدام گزینه شکل صحیح صرف فعل «غَسَلَ» برای ضمیر «أَنْتِ» (مخاطب مؤنث) است؟

Accepted Answer

غَسَلْتِ — «غَسَلْتِ» درست است چون ضمیر «أَنْتِ» به پسوند مخصوص مؤنث مخاطب یعنی «ـتِ» نیاز دارد. «غَسَلْتُ» رد می‌شود زیرا برای متکلم وحده (أَنَا) با پسوند «ـتُ» است. «غَسَلْتَ» رد می‌شود زیرا برای مخاطب مذکر (أَنْتَ) با پسوند «ـتَ» است. «غَسَلَتْ» رد می‌شود زیرا برای غایب مؤنث (هِيَ) با «ـتْ» ساکن است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز هنگام مواجهه با ضمیر مؤنث مخاطب، پسوند «ـتَ» (مذکر) را به‌اشتباه انتخاب کند، زیرا تشخیص حرکت کسره از فتحه در نوشتار برای برخی دشوار است.

Question 2

کدام گزینه صرف صحیح فعل «اِشْتَرَى» برای متکلم وحده است؟

Accepted Answer

اِشْتَرَيْتُ — «اِشْتَرَيْتُ» درست است زیرا فعل معتل‌الآخر (دارای الف مقصوره) پیش از پسوندهای ـتُ/ـتَ/ـتِ، الف را به «يْ» تبدیل می‌کند. «اِشْتَرَاتُ» رد می‌شود چون الف را حفظ کرده و سکون حرف قبل از پسوند رعایت نشده است. «اِشْتَرَيْتَ» رد می‌شود زیرا پسوند «ـتَ» مخصوص مخاطب مذکر است، نه متکلم. «اِشْتَرَىتُ» رد می‌شود زیرا الف مقصوره بدون تبدیل مانده و سکون نادرست است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز تصور کند فعل «اِشْتَرَى» مانند فعل سالم (مثل «ذَهَبَ») صرف می‌شود و الف آن باقی می‌ماند، درحالی‌که باید به «ي» تبدیل شود.

Question 3

کدام گزینه شکل درست عبارت «از پدر حمید» را با رعایت قاعدهٔ اسماء خمسه نشان می‌دهد؟

Accepted Answer

مِنْ أَبِي حَمِيدٍ — «مِنْ أَبِي حَمِيدٍ» درست است زیرا «أَبٌ» از اسماء خمسه است و بعد از حرف جر باید به حالت جر با «ي» بیاید. «مِنْ أَبَا حَمِيدٍ» رد می‌شود زیرا «أَبَا» شکل نصب است و برای جر مناسب نیست. «مِنْ أَبُو حَمِيدٍ» رد می‌شود زیرا «أَبُو» شکل رفع است. «مِنْ أَبْ حَمِيدٍ» رد می‌شود چون حرف جر بدون اعراب صحیح نیست و «أَبْ» وجود ندارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز جملهٔ «يَا أَبَا حَمِيدٍ» را به‌خاطر می‌سپارد و همان شکل «أَبَا» را برای حالت جر به‌کار می‌برد، درحالی‌که اسماء خمسه در سه حالت اعراب متفاوت دارند.

Question 4

در جملهٔ «اشْتَرَيْتُ مَلَابِسَ نِسَائِيَّةً»، دلیل عدم وجود تنوین بر روی «مَلَابِسَ» چیست؟

Accepted Answer

زیرا «مَلَابِسُ» جمع مکسر بر وزن مَفَاعِل و غیرمنصرف است. — «زیرا «مَلَابِسُ» جمع مکسر بر وزن مَفَاعِل و غیرمنصرف است» درست است؛ غیرمنصرف‌ها در حالت نصب و جر فقط یک فتحه می‌گیرند و تنوین ندارند. «زیرا مفعول به است و مفعول به در حالت نصب تنوین نمی‌گیرد» رد می‌شود چون مفعول به معمولاً تنوین فتحه می‌گیرد (مگر غیرمنصرف باشد). «زیرا مضاف واقع شده و مضاف تنوین نمی‌پذیرد» رد می‌شود زیرا «مَلَابِسَ» در این جمله مضاف نیست (به «نِسَائِيَّةً» اضافه نشده، بلکه صفت است). «زیرا اسم مؤنث است و اسم مؤنث در نصب تنوین ندارد» رد می‌شود چون اسم مؤنث منصرف تنوین می‌گیرد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز گمان کند هر مفعول به‌ای تنوین ندارد یا دلیل حذف تنوین را با قاعده‌ای کلی مثل مفعول‌بودن اشتباه گیرد، درحالی‌که غیرمنصرف‌بودن علت اصلی است.

Question 5

کدام گزینه جملهٔ «من چادر را برای مادرم خریدم» را با ضمیر متصل مفعولی مناسب برای «عَبَاءَة» به درستی ترجمه کرده است؟

Accepted Answer

اشْتَرَيْتُهَا لِأُمِّي — «اشْتَرَيْتُهَا لِأُمِّي» درست است زیرا «عَبَاءَة» مؤنث مفرد است و ضمیر متصل مفعولی مناسب آن «ـهَا» می‌باشد. «اشْتَرَيْتُهُ لِأُمِّي» رد می‌شود زیرا «ـهُ» ضمیر مذکر مفرد است. «اشْتَرَيْتُكَ لِأُمِّي» رد می‌شود زیرا «ـكَ» ضمیر مخاطب مذکر است نه غایب. «اشْتَرَيْتُهُنَّ لِأُمِّي» رد می‌شود زیرا «ـهُنَّ» ضمیر جمع مؤنث غایب است و برای مفرد به‌کار نمی‌رود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز با دیدن «عَبَاءَة» که به «ة» ختم می‌شود، آن را مؤنث تشخیص ندهد و ضمیر مذکر «ـهُ» را انتخاب کند، یا ضمیر جمع را به‌اشتباه به‌کار برد.

شخص	ضمیر	پسوند	نمونه	معنی
متکلم	أَنَا	ـتُ	ذَهَبْتُ	من رفتم
مخاطبِ مذکر	أَنْتَ	ـتَ	ذَهَبْتَ	تو رفتی (مذکر)
مخاطبِ مؤنث	أَنْتِ	ـتِ	ذَهَبْتِ	تو رفتی (مؤنث)

با مادر (مؤنث)	با پدر (مذکر)
أَيْنَ ذَهَبْتِ؟	أَيْنَ ذَهَبْتَ؟
هَلِ اشْتَرَيْتِ شَيْئاً؟	هَلِ اشْتَرَيْتَ شَيْئاً؟
أَذَهَبْتِ وَحْدَكِ؟	أَذَهَبْتَ وَحْدَكَ؟
مَعَ صَدِيقَاتِي	مَعَ أَصْدِقَائِي
اشْتَرَيْتُ مَلَابِسَ نِسَائِيَّةً	اشْتَرَيْتُ مَلَابِسَ رِجَالِيَّةً
فُسْتَاناً وَعَبَاءَةً	قَمِيصاً وَسِرْوَالاً

ضمیر	فعل	معنی
أَنَا	ذَهَبْتُ	من رفتم
نَحْنُ	ذَهَبْنَا	ما رفتیم
أَنْتَ	ذَهَبْتَ	تو رفتی (مذکر)
أَنْتِ	ذَهَبْتِ	تو رفتی (مؤنث)
أَنْتُمَا	ذَهَبْتُمَا	شما دو نفر رفتید
أَنْتُمْ	ذَهَبْتُمْ	شما رفتید (مذکر)
أَنْتُنَّ	ذَهَبْتُنَّ	شما رفتید (مؤنث)
هُوَ	ذَهَبَ	او رفت (مذکر)
هِيَ	ذَهَبَتْ	او رفت (مؤنث)
هُمَا (مذکر)	ذَهَبَا	آن دو رفتند
هُمَا (مؤنث)	ذَهَبَتَا	آن دو رفتند
هُمْ	ذَهَبُوا	آنها رفتند (مذکر)
هُنَّ	ذَهَبْنَ	آنها رفتند (مؤنث)

درس 13 (عربی هفتم)

خلاصه‌ی درسنامه

درس 13 (عربی هفتم)

قاعدهٔ اصلی: فعل ماضی

دو مکالمهٔ موازی

واژه‌های کلیدی

تله‌های رایج

فراتر از کتاب

نمونه سؤال با پاسخ

نمونه تست

مباحث مرتبط

ادامه‌ی این مبحث رو ببین