پرش به محتوای اصلی

ادبیات جهان (نهم)نمونه سؤال و درسنامه کنکور

بخشی از بانک سؤال طبقه‌بندی‌شده‌ی این مبحث در کوئیز سنتر — رایگان و بدون نیاز به ثبت‌نام

خلاصه‌ی درسنامه

درس شانزدهم — فارسی نهم

«آرزو»


۱. معرفی کلی درس

عنوان جزئیات
نوع متن نثر شاعرانه (نثر مسجّع ادبی)
موضوع آرزوهای یک دوست برای دوستش
نویسنده ویکتور هوگو (با اندکی تغییر)
لحن صمیمی، دوستانه، تأمّلی
مفهوم دستوری واژه‌سازی: ساده، مشتق، مرکب

نکته: این درس ترجمه و اقتباسی از نوشته ویکتور هوگو، نویسنده فرانسوی قرن نوزدهم، است.


۲. خلاصه محتوای درس

نویسنده در قالب نامه‌ای به دوست، آرزوهایش را بیان می‌کند — آرزوهایی که با تصور معمول فرق دارند:

آرزوی اول: دوستان واقعی. نویسنده آرزو می‌کند دوستت برخی نزدیک‌تر و برخی دورتر باشند — نه همه کامل. پیام: دوست واقعی لزوماً بی‌نقص نیست؛ تنوع در دوستی، زندگی را غنی‌تر می‌کند.

آرزوی دوم: داشتن دشمن. «آرزومندم که دشمن نیز داشته باشی — نه کم و نه زیاد، درست به اندازه.» دشمن در اینجا مثبت تعریف می‌شود: گاهی آدم را به پرسش و چالش وا می‌دارد؛ اعتراض بجا از دشمن، حقیقت دارد؛ مانع از غرور بیش از حد می‌شود. نکته مهم: این پارادوکسی‌ترین و عمیق‌ترین بخش درس است — دشمن نه برای آسیب، بلکه برای ساختن شخصیت لازم است.

آرزوی سوم: صبر. «آرزومندم صبور باشی — نه با کسانی که اشتباه‌های کوچک می‌کنند، که آن کار ساده‌ای است؛ بلکه با کسانی که اشتباه‌های بزرگ می‌کنند.» پیام: صبر واقعی در برابر خطاهای بزرگ اثبات می‌شود، نه خطاهای کوچک.

آرزوی چهارم: شنیدن آواز سحرگاهی. «امیدوارم هر پرنده‌ای نغمه‌ای گشاده بدهی و به آواز سحرگاه گوش کنی» — چون «از این راه، احساسی از برادری است، به رایگان». پیام: ارتباط با طبیعت، حس اخوّت و وحدت با جهان را رایگان به انسان می‌دهد.

آرزوی پنجم: تواضع در ثروت. «آرزومندم اگر به پول و ثروتی رسیدی، آن را شروع بگذاری و بگویی: این دارایی من نیست — فقط برای آنکه آشکار شود کدام‌تان به دیگری است!» / «آری، پول ارباب بدی است، اما خدمتگزار خوبی است.» نکته مهم: این یکی از مشهورترین جملات درس است — پول ابزار است، نه هدف.

آرزوی ششم و پایانی: دوستی یکدل. «همواره دوستی خوب و یکدل داشته باشی، تا اگر فردا آزرده شدی یا پس‌فردا شادمان شدی، با هم از عشق سخن بگویید و دوباره شکوفا شوید.» پیام: دوستی واقعی هم در غم و هم در شادی پابرجاست و باعث رشد دوطرفه می‌شود.


۳. واژگان سخت

واژه معنی
آرزومند کسی که آرزو دارد
نادوست‌تر کمتر صمیمی
مغرور متکبر، از خود راضی
صبور شکیبا، بردبار
نغمه آواز، ترانه
سحرگاه اول صبح، هنگام سپیده‌دم
اخوّت / اخوایی برادری، برادروار
به رایگان مجانی، بدون بها
ارباب صاحب، مالک
خدمتگزار کسی که خدمت می‌کند
آزرده دل‌شکسته، ناراحت
شکوفا شاداب، بارور، رشدکرده
یکدل صادق، باوفا، یک‌رنگ
پارادوکس تناقض‌نما، ظاهراً متضاد اما درست

۴. هم‌خانواده‌های مهم

واژه هم‌خانواده
اعتراض عارض، معترض، عوارض
احساس حس، حساس، تحسین، محسوس
اعتماد معتمد، متعمّد، عمد
غرّه اغرار، غرور، مغرور

۵. واژه‌سازی — مفهوم دستوری

الف) واژه ساده

تعریف: واژه‌ای که از یک بخش تشکیل شده، معنی مستقل دارد و قابل تقسیم به اجزای معنادار نیست. مثال: گل، فکر، ساده، دشمن.

نکته امتحانی: اگر به آخر واژه «ها»، «ان»، «تر»، «ترین» یا «یِ نکره» اضافه شود، ساخت واژه عوض نمی‌شود (مثلاً «درختان» هنوز ساده است).

ب) واژه مشتق

تعریف: واژه‌ای که از یک بخش معنادار (ریشه) + یک یا چند جزء معناساز (پیشوند یا پسوند) تشکیل شده.

واژه ریشه جزء معناساز
بی‌سواد سواد بی‌ (پیشوند)
آرزومند آرزو مند (پسوند)
تعمیرگاه تعمیر گاه (پسوند مکان)
پرنده پر (ریشه پریدن) نده (پسوند فاعلی)

نکته: پیشوندها و پسوندها به تنهایی معنی کامل و مستقل ندارند.

پ) واژه مرکب

تعریف: واژه‌ای که از دو یا چند بخش معنادار و مستقل ساخته شده. مثال: گلخانه (گل+خانه)، هواپیما (هوا+پیما)، سردبیر (سر+دبیر)، راه‌آهن (راه+آهن).

نکته امتحانی — تفاوت مشتق و مرکب: در مشتق یک طرف پیشوند/پسوند است (به تنهایی معنی کامل ندارد)؛ در مرکب هر دو طرف به تنهایی معنی مستقل دارند.


۶. فراتر از کتاب

ویکتور هوگو (۱۸۰۲–۱۸۸۵) یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان فرانسوی است؛ آثار معروف: بینوایان (عدالت اجتماعی) و گوژپشت نوتردام (عشق و پذیرش). او فعال سیاسی و اجتماعی هم بود و بسیاری از آثارش نقد قدرت و دفاع از فقراست.

«دشمن به مثابه آینه»: در فلسفه، دشمن واقعی بهترین آینه شخصیت انسان است — نقاط ضعف ما را می‌بیند که دوستان نمی‌گویند. این ایده با شعر سعدی هم‌خوانی دارد: «دوست آن باشد که گیرد دست دوست / در پریشان‌حالی و درماندگی.»

«پول ارباب بد، خدمتگزار خوب است»: اگر پول هدف شود (ارباب)، انسان را فاسد می‌کند؛ اگر ابزار باشد (خدمتگزار)، می‌توان با آن کار خوب کرد. مضمون احادیث اسلامی هم همین است: «المال خادمٌ و لیس بسیّد».

واژه‌سازی در فارسی — سه روش اصلی: اشتقاق (پسوند/پیشوند: نویسنده)، ترکیب (کتابخانه)، تبدیل مصدر به اسم (نوشتن ← نوشته). فارسی برخلاف عربی (که اشتقاق‌محور است)، در ترکیب واژه بسیار قدرتمند است.

پیشوندها و پسوندهای پرکاربرد:

پیشوند معنی مثال
بی‌ / نا نبود، نفی بی‌سواد، ناتمام
هم‌ با هم، مشترک هم‌کلاس
پسوند نقش مثال
گر فاعلی آهنگر
مند دارندگی آرزومند
ناک دارندگی (بار منفی) دردناک
ی نسبتی یا مصدری تهرانی، دوستی
نده / ان / ار فاعلی خواننده، خندان، خواستار

نکته امتحانی: پسوند «مند» و «ناک» هر دو صفت‌ساز و به معنای «دارای آن ویژگی» هستند؛ تفاوتشان فقط در بار معنایی است — «مند» معمولاً مثبت/خنثی، «ناک» معمولاً منفی.

دام تیزهوشانی — واژه‌های عربیِ دخیل: بسیاری از واژه‌های عربی که در عربی مشتق‌اند (مثل اعتراض، احساس، اعتماد، تعمیر)، چون در فارسی نمی‌توان آن‌ها را به یک جزء معنادار فارسی + پیشوند/پسوند فارسی تجزیه کرد، در دستور زبان فارسی ساده به حساب می‌آیند. معیار تشخیص ساخت واژه همیشه زبان فارسی است، نه ریشه‌ی اصلی واژه.

نثر مسجع: درس «آرزو» نثری با جمله‌های هم‌وزن و هم‌قافیه است، طوری که آهنگ شعر را دارد. بزرگ‌ترین نمونه در ادبیات فارسی، گلستان سعدی است: «هر نفسی که فرو می‌رود، ممدّ حیات است و چون برمی‌آید، مفرّح ذات.»


۷. اشتباهات رایج دانش‌آموزان

خیلی‌ها فکر می‌کنند وقتی «ها»، «ان»، «تر» یا «ترین» به یک واژه‌ی ساده اضافه شود، دیگر ساده نیست؛ ولی این نشانه‌ها ساخت واژه را عوض نمی‌کنند.

خیلی‌ها فکر می‌کنند هر واژه‌ی دوبخشی حتماً مرکب است؛ ولی اگر یک طرف پیشوند/پسوند باشد (مثل «گاه» در «تعمیرگاه»)، واژه مشتق است.

خیلی‌ها فکر می‌کنند منظور از «دشمن» در درس خصومت واقعی است؛ ولی منظور کسی است که با نقد و اعتراضِ بجا، آدم را از غرور دور نگه می‌دارد — نوعی «منتقد سازنده».

خیلی‌ها فکر می‌کنند نویسنده پول و ثروت را چیز بدی می‌داند؛ ولی پیام دقیق‌تر است: پول وقتی هدف زندگی شود فاسدکننده است، اما وقتی ابزار باشد می‌توان با آن کار خوب کرد.


۸. نمونه سؤال

سؤال ۱ (عادی): واژه‌ی «آرزومند» از نظر ساخت، کدام یک از انواع واژه (ساده، مشتق، مرکب) است؟ چرا؟

پاسخ: «آرزومند» مشتق است، چون از ریشه‌ی معنادار «آرزو» + پسوند معناساز «مند» تشکیل شده؛ پسوند «مند» به‌تنهایی معنی مستقل ندارد و فقط مفهوم «دارا بودن» را اضافه می‌کند.

سؤال ۲ (تیزهوشانی): واژه‌ی «اعتراض» از نظر ساخت واژه در زبان فارسی چگونه است؟

الف) مشتق، چون در عربی از باب افتعال است ب) مرکب ج) ساده، چون در فارسی به دو جزء معنادار و مستقل تجزیه نمی‌شود د) مشتق‌ـ‌مرکب

پاسخ: گزینه‌ی (ج). معیار تشخیص ساخت واژه، زبان فارسی است نه زبان مبدأ؛ «اعتراض» در فارسی به یک جزء ریشه‌ای فارسی + پیشوند/پسوند فارسی تجزیه نمی‌شود.

سؤال ۳ (تیزهوشانی، سخت، ترکیبی بین دو درس): هم در درس «آرزو» (ماجرای پول) و هم در درس «شازده کوچولو» (ماجرای کارفرما و ستاره‌ها)، یک پیام مشترک درباره‌ی مالکیت و ثروت وجود دارد. این پیام چیست؟

پاسخ: در «آرزو»، پول وقتی هدف (ارباب) شود بد است، اما وقتی ابزار (خدمتگزار) باشد، خوب است. در «شازده کوچولو»، کارفرما پانصد میلیون ستاره را می‌شمارد تا «مالکشان» شود، بی‌آنکه مسئولیتی نسبت به آن‌ها داشته باشد؛ در مقابل، شازده گلی دارد که مراقبتش می‌کند. پیام مشترک: مالکیت و ثروت، بدون مسئولیت و هدف انسانی، بی‌ارزش و حتی مخرب‌اند.


۹. جمع‌بندی نکات امتحانی

نویسنده «آرزو» ویکتور هوگو (نویسنده فرانسوی) است. مهم‌ترین آرزوی پارادوکسی درس: داشتن دشمن به اندازه. پیام جمله «پول ارباب بدی است، اما خدمتگزار خوبی»: پول ابزار است نه هدف. واژه ساده: یک بخش، معنی مستقل. واژه مشتق: ریشه + پیشوند یا پسوند. واژه مرکب: دو یا چند بخش مستقل و معنادار. «درختان» ساده است — «ان» فقط نشانه جمع است. «آرزومند» مشتق است؛ «هواپیما» مرکب است؛ «اعتراض» در فارسی ساده است (هرچند در عربی مشتق است).



درس هفدهم — فارسی نهم

«شازده کوچولو»


۱. معرفی کلی درس

عنوان جزئیات
نوع متن داستان کوتاه (اقتباس از رمان)
نویسنده آنتوان دو سنت‌اگزوپری (فرانسوی)
لحن روایی، نرم و ملایم؛ در گفتگوها تغییر لحن به گفتگویی
مفهوم دستوری «های بیان حرکت» + «ی» نکره
پیام اصلی مسئولیت، دوستی واقعی، ارزش عشق و وفاداری

نکته: متن درس با تلخیص (خلاصه‌شده) از رمان اصلی گرفته شده است.


۲. درباره نویسنده

آنتوان دو سنت‌اگزوپری (۱۹۰۰–۱۹۴۴) خلبان و نویسنده فرانسوی بود. رمان «شازده کوچولو» را در ۱۹۴۳ نوشت — یک سال پیش از مرگش در یک پرواز نظامی. راوی داستان یک خلبان است — درست مثل خود نویسنده؛ به این نوع روایت «راوی اول‌شخص» می‌گویند.


۳. شخصیت‌های داستان

شخصیت معرفی
خلبان (راوی) هواپیمایش در صحرای آفریقا خراب می‌شود؛ شازده کوچولو را ملاقات می‌کند
شازده کوچولو پسربچه‌ای از سیاره‌ای دیگر؛ ساده، کنجکاو و پاک‌دل
روباه شخصیتی که مفهوم «اهلی شدن» را توضیح می‌دهد
کارفرما مردی که ستاره‌ها را می‌شمارد تا مالکشان شود

۴. خلاصه داستان

بخش اول: خلبانِ کودک. راوی در شش‌سالگی تصویر ماری بوآ را می‌بیند که جانوری را بلعیده؛ نقاشی می‌کشد اما بزرگ‌ترها آن را «کلاه» می‌بینند و ناچار خلبانی یاد می‌گیرد. پیام: بزرگ‌ترها اغلب ظاهر را می‌بینند، نه باطن را.

بخش دوم: آشنایی با شازده کوچولو. هواپیمای خلبان در صحرای آفریقا خراب می‌شود؛ سحرگاه با صدایی عجیب بیدار می‌شود — شازده کوچولو، که از سیاره‌ای دیگر آمده و می‌خواهد گوسفندی برایش بکشد.

بخش سوم: کارفرما و ستاره‌ها. شازده در سفرش به سیاره‌ای می‌رسد که مردی مشغول شمارش ستاره‌هاست. گفتگوی کلیدی: کارفرما: «پانصد میلیون ستاره دارم — مالک آنهایم.» شازده: «مالک بودن برای تو چه فایده‌ای دارد؟» کارفرما: «ثروتمند می‌شوم.» شازده: «من گلی دارم که آبش می‌دهم — مالک بودنم برای گلم مفید است. ولی تو برای ستاره‌هایت فایده‌ای نداری.» پیام: مالکیت بدون محبت و مسئولیت بی‌معناست.

بخش چهارم: روباه و اهلی شدن. روباه می‌خواهد اهلی شود. مفهوم کلیدی: «اهلی شدن یعنی علاقه‌مند شدن.» قبل از اهلی شدن، شازده برای روباه فقط یک پسر است مثل هزار پسر دیگر؛ بعد از اهلی شدن، هر دو به هم نیازمند می‌شوند. نکته مهم: روباه می‌گوید: «هر چه را اهلی کنی، مسئول آن می‌شوی.»

بخش پنجم: بازگشت و پایان. خلبان هواپیمایش را تعمیر می‌کند. شازده می‌گوید به سیاره خود باز می‌گردد و وعده می‌دهد ستاره‌ها شب‌ها مثل زنگوله می‌خندند. شش سال از آن ماجرا می‌گذرد و خلبان هنوز به ستاره‌ها نگاه می‌کند.


۵. واژگان سخت

واژه معنی
مار بوآ نوعی مار بزرگ که شکار را کامل می‌بلعد
بلعیدن قورت دادن، فرو بردن
اهلی شدن علاقه‌مند شدن، پیوند عاطفی برقرار کردن
عزیمت حرکت کردن، رفتن
وداع خداحافظی
کارفرما کسی که کار می‌دهد؛ اینجا کسی که ستاره‌ها را می‌شمارد
فاش شدن آشکار شدن، معلوم شدن
شاهکار بهترین و برجسته‌ترین اثر
بی‌درنگ فوری، بدون تأخیر

۶. نکته دستوری: «های بیان حرکت» + «ی» نکره

«ه» در پایان برخی واژه‌ها نشانه‌ای است که تلفظ می‌شود اما به صورت «ـه» نوشته می‌شود — مثل «خانه»، «چشمه».

الف) واژه‌هایی که به «ـه» (های بیان حرکت) ختم می‌شوند:

واژه + ی نکره نتیجه
خانه + ی خانه‌ای
سیاره + ی سیاره‌ای

ب) واژه‌هایی که به «و» ختم می‌شوند:

واژه + ی نکره نتیجه
دانشجو + ی دانشجویی
رادیو + ی رادیویی

نکته امتحانی: «ی» در اینجا «یِ نکره» است — نشانه ناشناخته بودن اسم؛ «خانه‌ای» یعنی «یک خانه». اضافه کردن «ی نکره» ساخت واژه را تغییر نمی‌دهد.


۷. فراتر از کتاب

«شازده کوچولو» یکی از پرخواننده‌ترین کتاب‌های جهان است — بیش از ۲۰۰ میلیون نسخه فروش و ترجمه به ۳۰۰ زبان. ظاهراً کتابی برای کودکان است، اما عمیق‌ترین مفاهیم فلسفی درباره دوستی، مسئولیت و معنای زندگی را در بر دارد.

«اهلی شدن» به‌عنوان مفهوم فلسفی: «آدم‌ها این حقیقت را فراموش کرده‌اند... هر چه را اهلی کنی، مسئول آن می‌شوی» — این ایده در فلسفه به «تعهد اخلاقی» معروف است: دوستی واقعی با مسئولیت همراه است. ارتباط با شعر سعدی: «دوست آن باشد که گیرد دست دوست...»

نقد مادی‌گرایی: کارفرما نماد انسان مادی‌گراست که همه چیز را با «مالکیت» می‌سنجد؛ شازده نماد نگاه کودکانه و پاک است. ارتباط با حافظ: «فقر و غنا به دیده حقیقت‌بین یکی است.»

نمادشناسی کامل رمان: کتاب درسی فقط بخش کوتاهی از رمان کامل (ملاقات با کارفرما) را آورده؛ در رمان اصلی، شازده پیش از رسیدن به زمین از شش سیاره‌ی دیگر هم بازدید می‌کند که هرکدام نماد یک ضعف اخلاقی‌اند:

سیاره ساکن چه چیزی را نقد می‌کند
اول پادشاه قدرت‌طلبی بدون فرمانبرداری واقعی
دوم لوس (خودخواه) نیاز وسواس‌گونه به تحسین دیگران
چهارم کارفرما (تاجر) مالکیت و ثروت‌اندوزی بی‌هدف (همان بخش کتاب درسی)
ششم جغرافی‌دان دانشی که هرگز از پشت میز بیرون نمی‌رود

سرنوشت واقعی سنت‌اگزوپری: در جولای ۱۹۴۴، در یک پرواز شناسایی نظامی بر فراز دریای مدیترانه ناپدید شد و دیگر هرگز پیدا نشد.

های ملفوظ و غیرملفوظ:

نوع «ه» تلفظ می‌شود؟ مثال
های بیان حرکت (غیرملفوظ) نه، فقط مصوت «ـِ» کوتاه قبل از آن خانه، سیاره
های ملفوظ (اصلی، جزء ریشه) بله راه، ماه، شاه

نکته امتحانی: تشخیص این دو نوع «ه» صرفاً با نوشتار ممکن نیست؛ باید واژه را با صدای بلند تلفظ کرد.


۸. اشتباهات رایج دانش‌آموزان

خیلی‌ها فکر می‌کنند «اهلی شدن» فقط درباره‌ی حیوانات و رام‌کردن آن‌هاست؛ ولی در متن، «اهلی شدن» یعنی ایجاد پیوند عاطفی و علاقه‌مندی بین دو موجود، نه رام کردن به‌زور.

خیلی‌ها فکر می‌کنند «ی» در «خانه‌ای» نشانه‌ی نسبت است (مثل «ی» در «تهرانی»)؛ ولی این «ی» نکره است و یعنی «یک ... نامشخص».

خیلی‌ها فکر می‌کنند کارفرمای داستان یک آدم بد است که باید از او بدمان بیاید؛ ولی پیام اصلی داستان نقدِ یک طرز فکر (مالکیت بدون مسئولیت) است، نه قضاوت اخلاقی درباره‌ی یک شخص خاص.

خیلی‌ها فکر می‌کنند هر «ه»ی آخر کلمه، بیان حرکت است؛ ولی در واژه‌هایی مثل «راه»، «ماه» و «شاه»، «ه» جزء اصلی ریشه و ملفوظ است — این دو را باید با تلفظ، نه با شکل نوشتاری، از هم تشخیص داد.


۹. نمونه سؤال

سؤال ۱ (عادی): چرا روباه در داستان «شازده کوچولو» دوست دارد اهلی شود؟

پاسخ: چون اهلی شدن یعنی ایجاد پیوند عاطفی. روباه می‌خواهد برای شازده کوچولو منحصربه‌فرد باشد، نه یک روباه شبیه هزاران روباه دیگر؛ با اهلی شدن، زندگی روباه معنا پیدا می‌کند.

سؤال ۲ (تیزهوشانی): کدام یک از واژه‌های زیر، مانند «دانشجو»، برای گرفتن «ی نکره» به همان قاعده نیاز دارد؟

الف) خانه ب) رادیو ج) بنده د) چشمه

پاسخ: گزینه‌ی (ب) رادیو. «دانشجو» و «رادیو» هر دو به «و» ختم می‌شوند، پس «ی نکره» مستقیم می‌چسبد: دانشجویی، رادیویی. گزینه‌های دیگر به های بیان حرکت ختم می‌شوند و قاعده‌ی متفاوتی دارند.

سؤال ۳ (تیزهوشانی، سخت، ترکیبی): در واژه‌های «راه» و «خانه»، هر دو به نظر می‌رسد با «ه» تمام می‌شوند، اما از نظر دستوری یکسان نیستند. تفاوتشان را توضیح دهید.

پاسخ: در «راه»، صدای «ه» به‌وضوح شنیده می‌شود — این «ه» ملفوظ و جزء اصلی ریشه است. در «خانه»، صدای «ه» در تلفظِ معمولی شنیده نمی‌شود، فقط مصوت کوتاه «ـِ» باقی می‌ماند — این «ه» غیرملفوظ (های بیان حرکت) است. برای «ی نکره»: «راه» به‌سادگی «ی» می‌گیرد (راهی)، اما «خانه» باید همزه رعایت کند (خانه‌ای).


۱۰. جمع‌بندی نکات امتحانی

نویسنده «شازده کوچولو»: آنتوان دو سنت‌اگزوپری (فرانسوی). راوی داستان: یک خلبان (اول‌شخص). «اهلی شدن» یعنی علاقه‌مند شدن، پیوند عاطفی برقرار کردن. پیام گفتگو با کارفرما: مالکیت بدون مسئولیت و محبت بی‌ارزش است. مهم‌ترین جمله روباه: «هر چه را اهلی کنی، مسئول آن می‌شوی.» های بیان حرکت + ی نکره: خانه‌ای، سیاره‌ای؛ واژه ختم به «و» + ی نکره: آهویی، رادیویی، دانشجویی. شازده کوچولو پیش از زمین از شش سیاره‌ی دیگر هم دیدن کرده بود. سنت‌اگزوپری در یک پرواز نظامی روی دریای مدیترانه ناپدید شد (۱۹۴۴).

این فقط خلاصه‌ی درسنامه است — برای مطالعه‌ی متن کامل با تمام نکات و مثال‌ها، ثبت‌نام کن.

نمونه تست

این خلاصه‌ی درسنامه و نمونه تست‌ها برای تجربه‌ی بهتر تو آماده شده — بانک کامل سؤال و درسنامه‌ی کامل بعد از ثبت‌نام در دسترسته.

1. کدام واژه از نظر ساخت با سه واژه دیگر تفاوت دارد؟

  • پرنده
  • آرزومند
  • تعمیرگاه
  • خدمتگزار

«خدمتگزار» با سه واژهٔ دیگر فرق دارد چون *مرکب* است: از اسمِ «خدمت» و بنِ مضارعِ «گزار» (از مصدرِ «گزاردن») ساخته شده و هر دو جزء معنای مستقل دارند. «پرنده» نادرست است چون مشتق است (بن + پسوندِ «-نده»)؛ «آرزومند» نادرست است چون مشتق است («آرزو» + پسوندِ «-مند»)؛ «تعمیرگاه» نادرست است چون مشتق است («تعمیر» + پسوندِ مکانِ «-گاه»). پس تنها «خدمتگزار» مرکب و بقیه مشتق‌اند. ⚠️ تلهٔ تستی: دیدنِ جزءِ «گزار» را با پسوندهایی مثل «-گاه/-مند/-نده» یکی نگیرید؛ «گزار» بنِ فعل است، برای همین واژه را مرکب می‌کند، نه مشتق.

2. در داستان «شازده کوچولو»، روباه مفهوم «اهلی شدن» را چگونه تعریف می‌کند؟

  • ایجاد پیوند عاطفی و پذیرش مسئولیت نسبت به طرف مقابل
  • رام کردن حیوان برای استفاده از او
  • تسلط یافتن بر دیگری برای مالکیت
  • تغییر دادن عادت‌های یک موجود وحشی

«ایجاد پیوند عاطفی و پذیرش مسئولیت نسبت به طرف مقابل» درست است، چون روباه در «شازده کوچولو» اهلی‌شدن را «ایجادِ پیوند/رشته‌های محبت» می‌داند که مسئولیت می‌آورد («تو مسئولِ چیزی می‌شوی که اهلی کرده‌ای»). «رام کردن حیوان برای استفاده از او» نادرست است چون اهلی‌شدنِ روباه بهره‌کشی نیست، پیوندِ دوسویه است؛ «تسلط یافتن بر دیگری برای مالکیت» نادرست است چون هدف مالکیت و چیرگی نیست؛ «تغییر دادن عادت‌های یک موجود وحشی» نادرست است چون تأکیدِ روباه بر عاطفه و مسئولیت است، نه تغییرِ رفتار. ⚠️ تلهٔ تستی: معنیِ لغویِ «اهلی‌کردن» (رام‌کردن) با معنیِ نمادینِ آن در داستان فرق دارد؛ منظورِ روباه پیوندِ قلبی است، نه دست‌آموزکردن.

3. جملهٔ «پول ارباب بدی است، اما خدمتگزار خوبی است» بیانگر کدام مفهوم است؟

  • پول تنها برای ثروتمندان مفید است
  • پول اگر وسیله باشد، خدمتگزار خوبی است و اگر هدف شود، ارباب بدی خواهد بود
  • پول همواره باید در اختیار دیگران باشد
  • پول ارزش ذاتی ندارد

«پول اگر وسیله باشد، خدمتگزار خوبی است و اگر هدف شود، ارباب بدی خواهد بود» درست است، چون جملهٔ اصلی همین دوگانگیِ نقشِ پول (ابزار در برابر هدف) را بیان می‌کند. «پول تنها برای ثروتمندان مفید است» نادرست است چون جمله دربارهٔ طبقهٔ اجتماعی حرف نمی‌زند؛ «پول همواره باید در اختیار دیگران باشد» نادرست است چون سخن از بخشیدن نیست، از جایگاهِ پول در زندگی است؛ «پول ارزش ذاتی ندارد» نادرست است چون جمله پول را یک‌سره بی‌ارزش نمی‌داند، بلکه خوب‌بودن یا بدبودنش را به نقشِ آن گره می‌زند. ⚠️ تلهٔ تستی: «ارباب/خدمتگزار» استعاره از هدف/وسیله است؛ گزینه‌ای را بگیرید که همین تقابلِ نقش را برساند، نه قضاوتِ مطلق دربارهٔ خوب یا بدبودنِ پول.

4. واژهٔ «خانه‌ای» از نظر ساخت کدام نوع است؟

  • ساده
  • مشتق
  • مرکب
  • مشتق مرکب

«ساده» درست است، چون «خانه» یک واژهٔ بسیط است و «ی» در «خانه‌ای» فقط نشانهٔ نکره است و نشانهٔ نکره ساختِ واژه را عوض نمی‌کند. «مشتق» نادرست است چون هیچ پسوندِ اشتقاقی‌ای به «خانه» نچسبیده؛ «مرکب» نادرست است چون واژه از دو جزءِ معنادارِ مستقل ساخته نشده؛ «مشتق مرکب» نادرست است چون نه پسوندِ اشتقاقی دارد نه ترکیبِ دو اسم. ⚠️ تلهٔ تستی: «ی» نکره (و نشانه‌های جمعِ «ان/ها») هیچ‌گاه ساختِ واژه را از ساده به مشتق نمی‌برند؛ پس «خانه‌ای» همان «خانه»‌ی ساده است.

5. از دیدگاه شازده کوچولو، چرا مالکیت کارفرما بر ستاره‌ها بی‌فایده است؟

  • چون ستاره‌ها قابل مالکیت نیستند
  • چون کارفرما نسبت به ستاره‌ها احساس مسئولیت نمی‌کند و از آنها مراقبت نمی‌نماید
  • چون مالکیت بدون محبت بی‌ارزش است
  • چون ستاره‌ها به دیگران تعلق دارند

«چون کارفرما نسبت به ستاره‌ها احساس مسئولیت نمی‌کند و از آنها مراقبت نمی‌نماید» درست است، چون در داستان، معیارِ مالکیتِ حقیقی از نگاهِ شازده «مراقبت و سودرسانی» است و کارفرما هیچ‌کدام را ندارد. «چون ستاره‌ها قابل مالکیت نیستند» نادرست است چون ایرادِ شازده حقوقی/امکانی نیست، اخلاقی‌ست؛ «چون مالکیت بدون محبت بی‌ارزش است» گرچه نزدیک است، عبارتی کلی‌ست و پاسخِ دقیقِ چراییِ *بی‌فایده‌بودن* را (نبودِ مسئولیت/مراقبت) صریح نمی‌گوید؛ «چون ستاره‌ها به دیگران تعلق دارند» نادرست است چون شازده تعلقِ ستاره‌ها به کسِ دیگر را مطرح نمی‌کند. ⚠️ تلهٔ تستی: میانِ گزینهٔ درست و «مالکیت بدون محبت بی‌ارزش است» دقت کنید؛ سؤال دلیلِ مشخصِ متن (نبودِ مسئولیت و مراقبت) را می‌خواهد، نه یک شعارِ کلی.

6. در درس «آرزو»، کدام یک از موارد زیر از فواید داشتن دشمن شمرده شده است؟

  • دشمن باعث افزایش ثروت می‌شود
  • دشمن سبب شناخت بهتر دوستان می‌گردد
  • دشمن با اعتراض و پرسش، مانع از غرور انسان می‌شود
  • دشمن زندگی را پرماجرا می‌کند

«دشمن با اعتراض و پرسش، مانع از غرور انسان می‌شود» درست است، چون در درسِ «آرزو» فایدهٔ داشتنِ دشمن این است که انتقادِ او آدمی را از خودبزرگ‌بینی بازمی‌دارد. «دشمن باعث افزایش ثروت می‌شود» نادرست است چون هیچ ربطی به مال و ثروت مطرح نشده؛ «دشمن سبب شناخت بهتر دوستان می‌گردد» نادرست است چون فایدهٔ ذکرشده در متن شناختِ دوست نیست؛ «دشمن زندگی را پرماجرا می‌کند» نادرست است چون هیجان و ماجراجویی هدفِ نویسنده نبوده. ⚠️ تلهٔ تستی: فایدهٔ دشمن در این درس فقط «فروریختنِ غرور از راهِ اعتراضِ بجا»ست؛ گزینه‌های به‌ظاهر مثبتِ دیگر (ثروت، شناختِ دوست، هیجان) در متن نیامده‌اند.

7. در درس «آرزو»، صبر در برابر کدام اشتباه‌ها ارزشمندتر معرفی شده است؟

  • اشتباه‌های کوچک
  • اشتباه‌های دشمنان
  • اشتباه‌های بزرگ
  • اشتباه‌های دوستان

«اشتباه‌های بزرگ» درست است، چون در درسِ «آرزو» صبرِ ارزشمند صبری‌ست که در برابرِ خطاهای بزرگ و چشمگیر نشان داده شود، نه خطاهای جزئی. «اشتباه‌های کوچک» نادرست است چون شکیبایی در برابرِ خطای کوچک کاری آسان و کم‌ارزش است؛ «اشتباه‌های دشمنان» نادرست است چون سخن بر سرِ بزرگی یا کوچکیِ خطاست، نه اینکه خطا از دوست باشد یا دشمن؛ «اشتباه‌های دوستان» نیز به همین دلیل نادرست است. ⚠️ تلهٔ تستی: معیارِ ارزشِ صبر «اندازهٔ خطا»ست (بزرگ در برابرِ کوچک)، نه «صاحبِ خطا» (دوست یا دشمن).

8. در کدام گزینه همه واژه‌ها از نظر ساخت یکسان هستند؟

  • دشمن، فکر، تعمیرگاه
  • پرنده، آرزومند، خدمتگزار
  • آبی، نیزار، گل
  • راه‌آهن، سردبیر، هواپیما

«راه‌آهن، سردبیر، هواپیما» درست است، چون هر سه *مرکب*‌اند (راه+آهن، سر+دبیر، هوا+بنِ «پیما»). «دشمن، فکر، تعمیرگاه» نادرست است چون «دشمن» و «فکر» ساده‌اند و «تعمیرگاه» مشتق؛ «پرنده، آرزومند، خدمتگزار» نادرست است چون «پرنده» و «آرزومند» مشتق‌اند و «خدمتگزار» مرکب؛ «آبی، نیزار، گل» نادرست است چون «گل» ساده، «آبی» و «نیزار» مشتق‌اند. ⚠️ تلهٔ تستی: فقط گزینه‌ای درست است که *هر سه* واژه‌اش هم‌ساخت باشند؛ کافی‌ست یک واژهٔ ناهم‌ساخت در گزینه باشد تا رد شود.

9. کدام گزینه از نظر ساخت واژه با سه گزینه دیگر تفاوت دارد؟

  • خدمتگزار
  • پرنده
  • تعمیرگاه
  • نی‌زار

«خدمتگزار» درست است چون تنها واژهٔ *مرکب* است (خدمت + بنِ مضارعِ «گزار»)، حال آنکه بقیه مشتق‌اند. «پرنده» نادرست است چون مشتق است (بن + «-نده»)؛ «تعمیرگاه» نادرست است چون مشتق است («تعمیر» + پسوندِ «-گاه»)؛ «نی‌زار» نادرست است چون مشتق است («نی» + پسوندِ مکانِ «-زار»). ⚠️ تلهٔ تستی: «زار/گاه» پسوندند و واژه را مشتق می‌کنند، اما «گزار» بنِ فعل است و «خدمتگزار» را مرکب می‌کند؛ همین تفاوت پاسخ را می‌سازد.

10. به نظر کسی که می‌گوید «دشمن نیز داشته باشی، نه کم و نه زیاد»، وجود دشمن برای انسان چه فایده‌ای دارد؟

  • قدرت جسمانی را افزایش می‌دهد
  • از غرور و خودبینی انسان می‌کاهد
  • ثروت مادی را زیاد می‌کند
  • انسان را از دوستانش جدا می‌کند

«از غرور و خودبینی انسان می‌کاهد» درست است، چون در درسِ «آرزو» داشتنِ دشمنِ به‌اندازه، آدمی را با اعتراضش فروتن نگه می‌دارد. «قدرت جسمانی را افزایش می‌دهد» نادرست است چون فایدهٔ دشمن جسمانی نیست؛ «ثروت مادی را زیاد می‌کند» نادرست است چون سخنی از مال در میان نیست؛ «انسان را از دوستانش جدا می‌کند» نادرست است چون این پیامدی منفی است، حال آنکه متن از فایدهٔ دشمن سخن می‌گوید. ⚠️ تلهٔ تستی: فایدهٔ دشمن در این درس معنوی/اخلاقی است (کاستنِ غرور)، نه مادی یا جسمانی؛ گزینه‌های مادی را کنار بگذارید.

11. جملهٔ «پول ارباب بدی است، اما خدمتگزار خوبی است» کدام مفهوم را به درستی بیان می‌کند؟

  • پول هدف نهایی زندگی است
  • پول همواره مایهٔ فساد است
  • پول باید در خدمت اهداف والا باشد
  • پول را باید به دیگران بخشید

«پول باید در خدمت اهداف والا باشد» درست است، چون مفهومِ «پول خدمتگزارِ خوب است» یعنی وقتی پول ابزارِ رسیدن به هدف‌های ارزشمند باشد سودمند است. «پول هدف نهایی زندگی است» نادرست است چون این دقیقاً همان «اربابِ بد» شدنِ پول است که جمله نکوهش می‌کند؛ «پول همواره مایهٔ فساد است» نادرست است چون جمله پول را یک‌سره بد نمی‌داند؛ «پول را باید به دیگران بخشید» نادرست است چون بحث بر سرِ بخشش نیست، بر سرِ نقشِ پول است. ⚠️ تلهٔ تستی: جمله دو نقش برای پول قائل است؛ گزینهٔ درست نقشِ مثبت (وسیله برای هدفِ والا) را می‌گوید، نه محکومیتِ مطلقِ پول.

12. به نظر کسی که می‌گوید «صبور باشی با کسانی که اشتباه‌های بزرگ می‌کنند»، صبر واقعی در برابر کدام خطاها معنا پیدا می‌کند؟

  • خطاهای کوچک و پیش‌پا افتاده
  • خطاهای بزرگ و چشمگیر
  • خطاهای مالی
  • خطاهای سهوی و ناخواسته

«خطاهای بزرگ و چشمگیر» درست است، چون در درسِ «آرزو» صبرِ راستین آن است که در برابرِ اشتباهاتِ بزرگ خویشتن‌داری کنیم. «خطاهای کوچک و پیش‌پا افتاده» نادرست است چون تحملِ خطای کوچک آسان و کم‌ارزش است؛ «خطاهای مالی» نادرست است چون معیار نوعِ مالی/غیرمالیِ خطا نیست؛ «خطاهای سهوی و ناخواسته» نادرست است چون ملاک اندازهٔ خطاست، نه عمدی یا سهوی‌بودنِ آن. ⚠️ تلهٔ تستی: ملاکِ ارزشِ صبر «بزرگیِ خطا»ست؛ فریبِ گزینه‌هایی که خطا را بر اساسِ نوع (مالی/سهوی) دسته‌بندی می‌کنند نخورید.

13. در داستان شازده کوچولو، روباه می‌گوید «هر چه را اهلی کنی مسئول آن می‌شوی». اهلی شدن چه نتیجه‌ای برای فرد به دنبال دارد؟

  • افزایش مالکیت و ثروت
  • کاهش آزادی شخصی
  • قطع ارتباط با دیگران
  • ایجاد مسئولیت در برابر طرف مقابل

«ایجاد مسئولیت در برابر طرف مقابل» درست است، چون جملهٔ روباه («مسئولِ چیزی می‌شوی که اهلی کرده‌ای») مستقیماً اهلی‌شدن را با مسئولیت پیوند می‌زند. «افزایش مالکیت و ثروت» نادرست است چون اهلی‌شدن دارایی نمی‌آورد، پیوند و تعهد می‌آورد؛ «کاهش آزادی شخصی» نادرست است چون داستان اهلی‌شدن را محدودیت نمی‌بیند، بلکه ارزش می‌داند؛ «قطع ارتباط با دیگران» نادرست است چون اهلی‌شدن ارتباط را ژرف‌تر می‌کند، نه قطع. ⚠️ تلهٔ تستی: نتیجهٔ اهلی‌شدن «مسئولیت» است؛ گزینه‌هایی که آن را به سود یا زیانِ مادی/اجتماعی تقلیل می‌دهند نادرست‌اند.

14. در داستان شازده کوچولو، شخصی ستاره‌ها را می‌شمارد و خود را مالک آنها می‌داند. به نظر شازده کوچولو، این مالکیت بی‌فایده است، زیرا...

  • ستاره‌ها قابل شمارش نیستند
  • ستاره‌ها فقط برای رؤیت هستند
  • کارفرما هیچ مسئولیتی در قبال آنها ندارد
  • مالکیت ستاره‌ها ممکن نیست

«کارفرما هیچ مسئولیتی در قبال آنها ندارد» درست است، چون از نگاهِ شازده مالکیتی معنا دارد که با مراقبت و مسئولیت همراه باشد و کارفرما فقط ستاره‌ها را می‌شمارد. «ستاره‌ها قابل شمارش نیستند» نادرست است چون در داستان کارفرما آنها را می‌شمارد؛ «ستاره‌ها فقط برای رؤیت هستند» نادرست است چون این استدلالِ شازده نیست؛ «مالکیت ستاره‌ها ممکن نیست» نادرست است چون ایرادِ شازده امکان‌ناپذیریِ مالکیت نیست، بی‌مسئولیتیِ مالک است. ⚠️ تلهٔ تستی: تفاوتِ ظریفِ «مالکیت ممکن نیست» با «مالکیتِ بی‌مسئولیت بی‌فایده است»؛ نقدِ شازده دومی است، نه اولی.

15. کدام یک از واژه‌های زیر از نظر املایی نادرست است؟

  • علاقمند
  • وداع
  • حدس
  • عزیمت

«علاقمند» درست است (یعنی نادرست‌نوشته‌شده)، چون املای درستِ آن «علاقه‌مند» است (با «ه» و نیم‌فاصله). «وداع» نادرست است چون درست‌نوشته شده؛ «حدس» نیز املای درست دارد؛ «عزیمت» هم درست‌نوشته شده است. پس تنها واژهٔ غلط «علاقمند» است. ⚠️ تلهٔ تستی: در پسوندِ «-مند» اگر ریشه به «ه» ختم شود آن «ه» حذف نمی‌شود؛ پس «علاقه‌مند» درست است، نه «علاقمند».

16. کدام گزینه در کاربرد «گان» برای جمع بستن نادرست است؟

  • پرندگان
  • دانشجویان
  • آهوان
  • ستاره‌گان

«ستاره‌گان» درست است (یعنی نادرست‌جمع‌بسته‌شده)، چون جمعِ درستِ «ستاره» می‌شود «ستارگان» و «ه»ی پایانی پیش از «-گان» می‌افتد. «پرندگان» نادرست است چون درست جمع بسته شده؛ «دانشجویان» نیز جمعِ درست است؛ «آهوان» هم درست است. پس تنها موردِ غلط «ستاره‌گان» است. ⚠️ تلهٔ تستی: در واژه‌های پایان‌یافته به «ه»ی بیانِ حرکت، هنگامِ افزودنِ «-گان» آن «ه» حذف می‌شود (ستاره ← ستارگان)، پس نوشتنِ «ستاره‌گان» غلط است.

17. در دیدگاه نویسندهٔ درس «آرزو» دربارهٔ دشمن، کدام یک از عبارت‌های زیر با پیام اصلی درس همخوانی دارد؟

  • دشمن همواره مایهٔ آزار و رنج است و باید از او دوری کرد.
  • دشمن با اعتراض‌های بجای خود، انسان را از غرور بازمی‌دارد.
  • دشمن هرگز نمی‌تواند نکته‌ای مثبت برای زندگی انسان داشته باشد.
  • دشمنانی که بسیار زیاد باشند، موجب تقویت شخصیت می‌شوند.

«دشمن با اعتراض‌های بجای خود، انسان را از غرور بازمی‌دارد.» درست است، چون همین پیامِ محوریِ درسِ «آرزو» دربارهٔ فایدهٔ دشمن است. «دشمن همواره مایهٔ آزار و رنج است و باید از او دوری کرد.» نادرست است چون برخلافِ دیدِ مثبتِ درس به دشمنِ به‌اندازه است؛ «دشمن هرگز نمی‌تواند نکته‌ای مثبت برای زندگی انسان داشته باشد.» نادرست است چون درس دقیقاً نکتهٔ مثبتِ دشمن را می‌ستاید؛ «دشمنانی که بسیار زیاد باشند، موجب تقویت شخصیت می‌شوند.» نادرست است چون نویسنده دشمنِ «نه کم و نه زیاد، به‌اندازه» را می‌خواهد، نه بسیار. ⚠️ تلهٔ تستی: نویسنده نه دشمنی‌ستیزِ مطلق است و نه طرفدارِ دشمنِ فراوان؛ او فقط فایدهٔ *اعتراضِ بجای* یک دشمنِ به‌اندازه را می‌گوید.

18. کدام گزینه دربارهٔ ساختار واژهٔ «آرزومند» درست است؟

  • این واژه مرکب است و از دو بخش مستقل معنادار «آرزو» و «مند» ساخته شده.
  • این واژه مشتق است و «مند» در آن پسوندی معناساز است.
  • این واژه ساده است؛ زیرا «آرزو» ریشه و «مند» بخشی از آن به شمار می‌رود.
  • این واژه از پیشوند «آر» و پسوند «زومند» تشکیل شده است.

«این واژه مشتق است و «مند» در آن پسوندی معناساز است.» درست است، چون «آرزومند» از اسمِ «آرزو» و پسوندِ اشتقاقیِ «-مند» ساخته شده و «-مند» به‌تنهایی واژهٔ مستقلی نیست. «این واژه مرکب است و از دو بخش مستقل معنادار «آرزو» و «مند» ساخته شده.» نادرست است چون «مند» واژهٔ مستقلِ معنادار نیست؛ «این واژه ساده است؛ زیرا «آرزو» ریشه و «مند» بخشی از آن به شمار می‌رود.» نادرست است چون «-مند» وندی افزوده است، نه بخشی از ریشه؛ «این واژه از پیشوند «آر» و پسوند «زومند» تشکیل شده است.» نادرست است چون چنین تجزیه‌ای بی‌پایه است. ⚠️ تلهٔ تستی: «-مند» پسوند است نه واژهٔ مستقل؛ پس «آرزومند» مشتق است، نه مرکب.

19. در داستان «شازده کوچولو»، مفهوم «اهلی شدن» از زبان روباه به چه معناست؟

  • یعنی رام کردن و تحت فرمان درآوردن موجودی دیگر.
  • یعنی علاقه‌مند شدن و ایجاد پیوند عاطفی میان دو موجود.
  • یعنی تنها وابسته شدن یک طرفه به کسی یا چیزی.
  • یعنی آموزش دادن به یک حیوان برای انجام کارهای مشخص.

«یعنی علاقه‌مند شدن و ایجاد پیوند عاطفی میان دو موجود.» درست است، چون روباه اهلی‌شدن را «بستنِ رشته‌های محبت» و پیوندِ دل تعریف می‌کند. «یعنی رام کردن و تحت فرمان درآوردن موجودی دیگر.» نادرست است چون اهلی‌شدنِ روباه سلطه نیست؛ «یعنی تنها وابسته شدن یک طرفه به کسی یا چیزی.» نادرست است چون پیوند دوسویه است نه یک‌طرفه؛ «یعنی آموزش دادن به یک حیوان برای انجام کارهای مشخص.» نادرست است چون سخن از تربیت و کارآموزی نیست. ⚠️ تلهٔ تستی: معنیِ لغویِ «اهلی‌کردن» (رام‌کردن/دست‌آموزکردن) با معنیِ نمادینِ آن (پیوندِ عاطفیِ دوسویه) اشتباه نشود.

20. کدام یک از گزینه‌های زیر دربارهٔ تأثیر «یِ نکره» بر ساخت واژه درست است؟

  • اضافه شدن «ی نکره» به واژهٔ «خانه»، آن را به واژه‌ای مشتق تبدیل می‌کند.
  • اضافه شدن «ی نکره» به واژهٔ «سیاره»، ساخت آن را به مرکب تغییر می‌دهد.
  • اضافه شدن «ی نکره» ساخت واژه را تغییر نمی‌دهد و «خانه‌ای» همچنان ساده است.
  • اضافه شدن «ی نکره» به واژهٔ «دانشجو»، آن را به واژه‌ای مشتق تبدیل می‌کند.

«اضافه شدن «ی نکره» ساخت واژه را تغییر نمی‌دهد و «خانه‌ای» همچنان ساده است.» درست است، چون نشانهٔ نکره از عناصرِ دستوری است و ساختِ صرفیِ واژه را عوض نمی‌کند. «اضافه شدن «ی نکره» به واژهٔ «خانه»، آن را به واژه‌ای مشتق تبدیل می‌کند.» نادرست است چون نکره پسوندِ اشتقاقی نیست؛ «اضافه شدن «ی نکره» به واژهٔ «سیاره»، ساخت آن را به مرکب تغییر می‌دهد.» نادرست است چون هیچ جزءِ معنادارِ دومی افزوده نمی‌شود؛ «اضافه شدن «ی نکره» به واژهٔ «دانشجو»، آن را به واژه‌ای مشتق تبدیل می‌کند.» نادرست است چون «دانشجو» با «یی»ِ نکره همچنان از نظرِ ساختِ پایه تغییرِ اشتقاقی نمی‌کند. ⚠️ تلهٔ تستی: نشانه‌های نکره و جمع، «عنصرِ دستوری»‌اند نه «وندِ اشتقاقی»؛ پس ساختِ واژه (ساده/مشتق/مرکب) را دگرگون نمی‌کنند.

مباحث مرتبط

ادامه‌ی این مبحث رو ببین

با ثبت‌نام رایگان، به بانک کامل سؤال، شبیه‌ساز کنکور و تحلیل پیشرفت دسترسی داری

ثبت‌نام رایگان