پرش به محتوای اصلی

04_درس چهارم (عربی 3)

بخشی از بانک سؤال طبقه‌بندی‌شده‌ی این مبحث در کوئیز سنتر — رایگان و بدون نیاز به ثبت‌نام

خلاصه‌ی درسنامه

این خلاصه‌ی 30 درصدی درسنامه اصلی است. متن کامل با همه‌ی نکته‌ها، مثال‌های حل‌شده و جمع‌بندی، با ثبت‌نام رایگان در دسترست قرار می‌گیرد.

درس چهارم عربی ۳ انسانی، با عنوان «نِظامُ الطَّبیعَة» (نظام طبیعت)، دو محور دارد: متنی دربارهٔ تعادل اکولوژیک و پیامدهای دخالت نسنجیدهٔ انسان در طبیعت، و قاعدهٔ مفعول مطلق که در ادامه با مثال‌های فراوان از همین متن آموزش داده می‌شود.

بخش اول: تعادل طبیعت و تهدیدهای آن

تَوازُنُ الطَّبیعَةِ جَمیلٌ. خَلَقَ اللّٰهُ لِلطَّبیعَةِ نِظاماً یَحْکُمُ جَمیعَ الْمَوْجوداتِ\text{تَوازُنُ الطَّبیعَةِ جَمیلٌ. خَلَقَ اللّٰهُ لِلطَّبیعَةِ نِظاماً یَحْکُمُ جَمیعَ الْمَوْجوداتِ}

ترجمه: تعادل طبیعت زیباست. خداوند برای طبیعت نظامی آفرید که بر همهٔ موجودات حکومت می‌کند.

متن توضیح می‌دهد که گیاه، جانور و دیگر موجودات در پیوندی متقابل با یکدیگر زندگی می‌کنند و همین پیوند، تعادل و آرامش را در طبیعت تحقق می‌بخشد؛ اما هر اختلالی در این نظام، به ویرانی و مرگ آنچه در آن است می‌انجامد. سپس درس به سراغ تهدیدهای اصلی این تعادل می‌رود: آلودگی هوا که باران‌های اسیدی ایجاد می‌کند، زیاده‌روی در استفاده از سموم کشاورزی و کودهای شیمیایی، و تولید زباله‌های صنعتی و خانگی. نکتهٔ محوری این بخش، این جمله است:

وَلٰکِنْ ظَلَمَ الإِنْسانُ الطَّبیعَةَ فی نَشاطاتِهِ الَّتی تُؤَدّی إِلیٰ اخْتِلالِ هٰذَا التَّوازُنِ ظُلْماً واسِعاً\text{وَلٰکِنْ ظَلَمَ الإِنْسانُ الطَّبیعَةَ فی نَشاطاتِهِ الَّتی تُؤَدّی إِلیٰ اخْتِلالِ هٰذَا التَّوازُنِ ظُلْماً واسِعاً}

ترجمه: اما انسان در فعالیت‌هایش به طبیعت ستمی گسترده کرد که به اختلال این تعادل منجر می‌شود.

بخش دوم: داستان کشاورز و بوم‌ها

متن دوم درس، روایتی است که برای نشان دادن پیامد دخالت نادرست انسان در طبیعت آورده شده. کشاورزی مزرعهٔ بزرگی با سبزیجات، درختان و انواع پرندگان داشت. او متوجه شد جوجه‌های پرندگانش هرروز کمتر می‌شوند؛ با کمی مراقبت دید که بوم‌ها به جوجه‌ها حمله می‌کنند، پس تصمیم گرفت بوم‌ها را از بین ببرد. چند ماه بعد، مشکل تازه‌ای پیدا شد: موش‌های مزرعه به شدت زیاد شدند و سبزیجات را نابود کردند. کشاورز سردرگم نزد کارشناس کشاورزی رفت و ماجرا را گفت. پاسخ کارشناس، پیام اصلی درس است:

إِنَّکَ تَعَدَّیْتَ عَلیٰ نِظامِ الطَّبیعَةِ تَعَدِّیَ الظّالِمینَ\text{إِنَّکَ تَعَدَّیْتَ عَلیٰ نِظامِ الطَّبیعَةِ تَعَدِّیَ الظّالِمینَ}

ترجمه: همانا تو مانند ستمگران به نظام طبیعت تجاوز کردی.

کارشناس توضیح داد که بوم‌ها، هم از موش‌های مزرعه و هم از جوجه‌ها تغذیه می‌کردند و با نابودی بوم‌ها، زنجیرهٔ کنترل‌کنندهٔ موش‌ها هم از بین رفت. راه‌حل درست، حفظ پرندگان بود، نه کشتن بوم‌ها. کشاورز پند گرفت، به بوم‌ها اجازهٔ بازگشت داد و طبیعت دوباره به حالت اولیه‌اش بازگشت. پیام پایانی درس این‌گونه جمع‌بندی می‌شود: هر موجود نقش خاصی در طبیعت دارد؛ حذف یک حلقه از زنجیره، کل نظام را برهم می‌زند؛ و حل مشکل بدون شناخت کافی، مشکلات بزرگ‌تری می‌سازد.

درس در بخش «مطالب فراتر از کتاب»، این پیام را به مفهوم علمی زنجیرهٔ غذایی (سِلْسِلَةُ الطَّعامِ\text{سِلْسِلَةُ الطَّعامِ}) و تعادل اکولوژیک (عِلْمُ الْبیئَةِ\text{عِلْمُ الْبیئَةِ}) پیوند می‌زند و دربارهٔ منابع و اثرات آلودگی هوا، آب و خاک، و نیز حقایقی علمی دربارهٔ بوم (شکارچی شبانه با بینایی و شنوایی فوق‌العاده که نقشش کنترل جمعیت جوندگان است) توضیح می‌دهد.


واژگان کلیدی درس

واژه عربی ترجمه فارسی
تَوازُن\text{تَوازُن} تعادل (مصدر باب تفاعل)
اِسْتِقْرار\text{اِسْتِقْرار} آرامش، ثبات
خَلَل\text{خَلَل} اختلال، نقص
تَلَوُّث\text{تَلَوُّث} آلودگی (مصدر باب تفعّل)
مُبیدات\text{مُبیدات} سموم (جمع مُبید\text{مُبید})
أَسْمِدَة\text{أَسْمِدَة} کودها (جمع سَماد\text{سَماد})
نُفایات\text{نُفایات} زباله‌ها
مُزارِع\text{مُزارِع} کشاورز
أَفْراخ\text{أَفْراخ} جوجه‌ها (جمع فَرْخ\text{فَرْخ})
بومات\text{بومات} بوم‌ها (جمع بومَة\text{بومَة})
فِئْران\text{فِئْران} موش‌ها (جمع فَأْر\text{فَأْر})
خَبیر\text{خَبیر} کارشناس
تَخَلُّص\text{تَخَلُّص} خلاص شدن
تَعَدّیٰ\text{تَعَدّیٰ} دستدرازی/تجاوز کرد

چند جمع کثرت غیرقیاسی که در متن آمده و باید حفظ شوند:

مفرد جمع ترجمه
حَیَوان\text{حَیَوان} حَیَواناتٌ\text{حَیَواناتٌ} جانوران
طائِر\text{طائِر} طُیورٌ\text{طُیورٌ} پرندگان
فَأْر\text{فَأْر} فِئْرانٌ\text{فِئْرانٌ} موش‌ها
شَجَرَة\text{شَجَرَة} أَشْجارٌ\text{أَشْجارٌ} درختان

قاعدهٔ دستوری: مفعول مطلق (اَلْمَفْعولُ الْمُطْلَق)

مفعول مطلق مصدری است هم‌ریشه با فعل جمله که برای تأکید یا بیان نوع انجام فعل می‌آید و همیشه منصوب است. دو نوع اصلی دارد:

۱. مفعول مطلق تأکیدی — فقط مصدر خالی، بدون صفت یا مضاف‌الیه؛ در ترجمه با کلماتی مثل «بی‌گمان، قطعاً، حتماً» می‌آید:
اِسْتَغْفَرْتُ اللّٰهَ اسْتِغْفاراً\text{اِسْتَغْفَرْتُ اللّٰهَ اسْتِغْفاراً} (بی‌گمان از خدا آمرزش خواستم).

۲. مفعول مطلق نوعی — نوع و چگونگی انجام فعل را نشان می‌دهد و به دو شکل می‌آید:

  • با صفت، که در ترجمه به‌صورت قید می‌آید و خود مصدر ترجمه نمی‌شود: اِسْتَغْفَرْتُ اللّٰهَ اسْتِغْفاراً صادِقاً\text{اِسْتَغْفَرْتُ اللّٰهَ اسْتِغْفاراً صادِقاً} (از خدا صادقانه آمرزش خواستم).
  • با مضاف‌الیه، که با کلمهٔ «مانند» ترجمه می‌شود: اِسْتَغْفَرْتُ اللّٰهَ اسْتِغْفارَ الصّالِحینَ\text{اِسْتَغْفَرْتُ اللّٰهَ اسْتِغْفارَ الصّالِحینَ} (از خدا مانند نیکوکاران آمرزش خواستم).

نمونه از خودِ متن درس

تَهْجُمُ عَلَی الأَفْراخِ هُجوماً کَبیراً\text{تَهْجُمُ عَلَی الأَفْراخِ هُجوماً کَبیراً}

مفعول مطلق نوعی با صفت — ترجمه: به جوجه‌ها شدیداً حمله می‌کنند.

فَنَدِمَ الْمُزارِعُ نَدامَةً شَدیدَةً\text{فَنَدِمَ الْمُزارِعُ نَدامَةً شَدیدَةً}

مفعول مطلق نوعی با صفت — ترجمه: کشاورز سخت پشیمان شد.

مثال‌های قرآنی

مفعول مطلق در قرآن هم پرکاربرد است؛ برای نمونه ﴿فَاصْبِرْ صَبْراً جَمیلاً﴾ (پس به‌زیبایی صبر کن) نوعی با صفت است، و ﴿کَلَّمَ اللّٰهُ موسیٰ تَکْلیماً﴾ (خدا قطعاً با موسی سخن گفت) نمونهٔ تأکیدی است.


اعراب یک جملهٔ نمونه

برای تمرین تحلیل دستوری، جملهٔ آغازین درس این‌طور اعراب‌گذاری می‌شود:

خَلَقَ اللّٰهُ لِلطَّبیعَةِ نِظاماً یَحْکُمُ جَمیعَ الْمَوْجوداتِ\text{خَلَقَ اللّٰهُ لِلطَّبیعَةِ نِظاماً یَحْکُمُ جَمیعَ الْمَوْجوداتِ}
کلمه نقش علامت
خَلَقَ\text{خَلَقَ} فعل ماضی
اللّٰهُ\text{اللّٰهُ} فاعل مرفوع (ضمه)
نِظاماً\text{نِظاماً} مفعول‌به منصوب (فتحه)
یَحْکُمُ\text{یَحْکُمُ} فعل مضارع (صلهٔ موصول) مرفوع (ضمه)
الْمَوْجوداتِ\text{الْمَوْجوداتِ} مضاف‌الیه مجرور (کسره)

نکته‌ای دربارهٔ مصادر و قواعد نحوی همراه

درس، در کنار مفعول مطلق، مصادر ثلاثی مزید قیاسی (مثل اِفْتِعال\text{اِفْتِعال}، اِسْتِفْعال\text{اِسْتِفْعال}، اِنْفِعال\text{اِنْفِعال}، تَفَعُّل\text{تَفَعُّل}) و چند مصدر سماعی بی‌قاعده را هم مرور می‌کند. همچنین دو نکتهٔ نحوی تکمیلی دارد: کاربرد الَّذی\text{الَّذی} و الَّتی\text{الَّتی} برای وصل جمله‌ها (با توجه به جنس موصوف — نکته‌ای که در یکی از تمرین‌های درس، اشتباه رایج بوماتُ الَّذی\text{بوماتُ الَّذی} به‌جای بوماتُ الَّتی\text{بوماتُ الَّتی} را گوشزد می‌کند، چون بومات\text{بومات} جمع مؤنث است)، و تفاوت إِنَّ\text{إِنَّ} (ابتدای جمله، برای تأکید) و أَنَّ\text{أَنَّ} (وسط جمله، بعد از افعال دانستن/دیدن/شنیدن).

درس همچنین یادآوری کوتاهی از اسم فاعل و اسم مفعول دارد: از ثلاثی مجرد، اسم فاعل بر وزن فاعِل\text{فاعِل} می‌آید (مثل خَلَقَخالِق\text{خَلَقَ} \leftarrow \text{خالِق}) و اسم مفعول بر وزن مَفْعول\text{مَفْعول} (خَلَقَمَخْلوق\text{خَلَقَ} \leftarrow \text{مَخْلوق})؛ از ثلاثی مزید، تفاوت این دو تنها در حرکت حرف پیش از آخر است: اسم فاعل کسره می‌گیرد (هَدَّدَمُهَدِّد\text{هَدَّدَ} \leftarrow \text{مُهَدِّد} = تهدیدکننده) و اسم مفعول فتحه (هَدَّدَمُهَدَّد\text{هَدَّدَ} \leftarrow \text{مُهَدَّد} = تهدیدشده).

صرف کامل مصادر ثلاثی مجرد سماعی، جدول‌های تشخیص مفعول مطلق در متون قرآنی و حدیثی بیشتر، و تمرین‌های ساخت جمله با هر سه نوع مفعول مطلق، بخشی از محتوای کامل این درسنامه در QuizCenter است. پیام محوری درس — که دخالت در طبیعت بدون شناخت کافی از پیوندهای پنهانش، به فاجعه می‌انجامد — از دل همین قواعد دستوری هم قابل ردیابی است: همان‌طور که مفعول مطلق نوعی، چگونگی انجام فعل را دقیق مشخص می‌کند، شناخت دقیق نظام طبیعت هم پیش‌شرط هر تصمیمی دربارهٔ آن است.

نمونه تست

پاسخنامه‌ی تحلیلی سه‌بخشی برای هر سؤال

  • چرا گزینه‌ی درست، درست است
  • چرا هر گزینه‌ی دیگر غلط است
  • تله‌ی تستی‌ای که باید بشناسی

1. «إِنَّ خَلَلاً بَسیطاً فی نِظامِ الطَّبیعَةِ قَدْ یُؤَدّی إِلیٰ تَخْریبِ الْمَوْجوداتِ الَّتی تَعیشُ فیها»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • همانا اختلال بزرگی در نظام طبیعت باعث می‌شود موجوداتی که در آن زندگی می‌کنند نابود شوند.
  • همانا اختلال ساده‌ای در نظام طبیعت، موجودی را که در آن زندگی می‌کند، حتماً نابود خواهد کرد.
  • همانا اختلال ساده‌ای در نظام طبیعت ممکن است به تخریب موجوداتی که در آن زندگی می‌کنند بینجامد.
  • اختلالی که در نظام طبیعت ساده به نظر می‌رسد، موجودات زنده در آن را از بین برده است.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «همانا اختلال ساده‌ای در نظام طبیعت ممکن است به تخریب موجوداتی که در آن زندگی می‌کنند بینجامد.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «همانا اختلال ساده‌ای در نظام طبیعت، موجودی را که در آن زندگی می‌کند، حتماً نابود خواهد کرد.» نادرست است، چون به‌جای «طبیعت ممکن است به تخریب موجوداتی» عبارتِ «طبیعت، موجودی را» آمده؛ و به‌جای «می‌کنند بینجامد.» عبارتِ «می‌کند، حتماً نابود خواهد کرد.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «اختلالی که در نظام طبیعت ساده به نظر می‌رسد، موجودات زنده در آن را از بین برده است.» نادرست است، چون به‌جای «همانا اختلال ساده‌ای» عبارتِ «اختلالی که» آمده؛ و به‌جای «ممکن است» عبارتِ «ساده» آمده؛ و به‌جای «تخریب موجوداتی که» عبارتِ «نظر می‌رسد، موجودات زنده» آمده؛ و به‌جای «زندگی می‌کنند بینجامد.» عبارتِ «را از بین برده است.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «همانا اختلال بزرگی در نظام طبیعت باعث می‌شود موجوداتی که در آن زندگی می‌کنند نابود شوند.» نادرست است، چون به‌جای «ساده‌ای» عبارتِ «بزرگی» آمده؛ و به‌جای «ممکن است به تخریب» عبارتِ «باعث می‌شود» آمده؛ و به‌جای «بینجامد.» عبارتِ «نابود شوند.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: قَدْ+مضارع=احتمال/امکان (نه قطعیت آینده)، بَسیطاً=ساده نه بزرگ، الَّتی به موجودات جمع برمی‌گردد نه مفرد.

2. «لَمّا راقَبَ الْمُزارِعُ مَزْرَعَتَهُ لَیْلاً وَ نَهاراً، اِکْتَشَفَ أَنَّ بَوْماتٍ کَثیرَةً تَهْجُمُ عَلَی الأَفْراخِ»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • هنگامی که کشاورز مزرعه‌اش را شب و روز زیر نظر گرفت، کشف کرد که بوم‌های زیادی به جوجه‌ها حمله می‌کنند.
  • کشاورز باید مزرعه‌اش را شب و روز زیر نظر می‌گرفت تا کشف کند که بوم‌های زیادی به جوجه‌ها حمله می‌کنند.
  • هنگامی که کشاورز مزرعه‌اش را شب زیر نظر گرفت، کشف کرد که بومی به جوجه‌ها حمله می‌کند.
  • هنگامی که کشاورز مزرعه‌اش را شب و روز زیر نظر گرفت، حدس زد که بوم‌های زیادی به جوجه‌ها حمله می‌کنند.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «هنگامی که کشاورز مزرعه‌اش را شب و روز زیر نظر گرفت، کشف کرد که بوم‌های زیادی به جوجه‌ها حمله می‌کنند.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «کشاورز باید مزرعه‌اش را شب و روز زیر نظر می‌گرفت تا کشف کند که بوم‌های زیادی به جوجه‌ها حمله می‌کنند.» نادرست است، چون بخشِ «هنگامی که» از متن حذف شده؛ و عبارتِ اضافیِ «باید» به‌متن افزوده شده؛ و به‌جای «گرفت،» عبارتِ «می‌گرفت تا» آمده؛ و به‌جای «کرد» عبارتِ «کند» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «هنگامی که کشاورز مزرعه‌اش را شب زیر نظر گرفت، کشف کرد که بومی به جوجه‌ها حمله می‌کند.» نادرست است، چون بخشِ «و روز» از متن حذف شده؛ و به‌جای «بوم‌های زیادی» عبارتِ «بومی» آمده؛ و به‌جای «می‌کنند.» عبارتِ «می‌کند.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «هنگامی که کشاورز مزرعه‌اش را شب و روز زیر نظر گرفت، حدس زد که بوم‌های زیادی به جوجه‌ها حمله می‌کنند.» نادرست است، چون به‌جای «کشف کرد» عبارتِ «حدس زد» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: لَمّا=هنگامی‌که(ماضی)، اِکْتَشَفَ=کشف کرد (نه حدس زد)، بَوْماتٍ کَثیرَةً جمع نکره منصوب نه مفرد، لَیْلاً وَ نَهاراً هردو.

3. «قالَ الْخَبیرُ لِلْمُزارِعِ: إِنَّکَ تَعَدَّیْتَ عَلیٰ نِظامِ الطَّبیعَةِ تَعَدِّیَ الظّالِمینَ، وَ کانَ الْواجِبُ عَلَیْکَ تَصْحیحُ هٰذَا الْخَطَإِ»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • کارشناس به کشاورز گفت: تو مانند ستمگران به نظام طبیعت تجاوز خواهی کرد، و وظیفه تو اصلاح این خطاست.
  • کشاورز به کارشناس گفت: من مانند ستمگران به نظام طبیعت تجاوز کردم، و وظیفه من اصلاح این خطا بود.
  • کارشناس به کشاورز گفت: تو مانند ستمگران به نظام طبیعت تجاوز کردی، و وظیفه تو اصلاح این خطا بود.
  • کارشناس به کشاورز گفت: تو کمی به نظام طبیعت تجاوز کردی، و بهتر بود این خطا را اصلاح کنی.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «کارشناس به کشاورز گفت: تو مانند ستمگران به نظام طبیعت تجاوز کردی، و وظیفه تو اصلاح این خطا بود.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «کارشناس به کشاورز گفت: تو کمی به نظام طبیعت تجاوز کردی، و بهتر بود این خطا را اصلاح کنی.» نادرست است، چون به‌جای «مانند ستمگران» عبارتِ «کمی» آمده؛ و به‌جای «وظیفه تو اصلاح» عبارتِ «بهتر بود» آمده؛ و به‌جای «بود.» عبارتِ «را اصلاح کنی.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «کارشناس به کشاورز گفت: تو مانند ستمگران به نظام طبیعت تجاوز خواهی کرد، و وظیفه تو اصلاح این خطاست.» نادرست است، چون به‌جای «کردی،» عبارتِ «خواهی کرد،» آمده؛ و به‌جای «خطا بود.» عبارتِ «خطاست.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «کشاورز به کارشناس گفت: من مانند ستمگران به نظام طبیعت تجاوز کردم، و وظیفه من اصلاح این خطا بود.» نادرست است، چون عبارتِ اضافیِ «کشاورز به» به‌متن افزوده شده؛ و بخشِ «به کشاورز» از متن حذف شده؛ و به‌جای «تو» عبارتِ «من» آمده؛ و به‌جای «کردی،» عبارتِ «کردم،» آمده؛ و به‌جای «تو» عبارتِ «من» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: تَعَدِّیَ الظّالِمینَ مفعول مطلق نوعی با مضاف‌الیه=مانند ستمگران (نه کمی)، فاعل گوینده=خبیر نه مزارع، تَعَدَّیْتَ ماضی است نه آینده، کانَ الواجبُ=وظیفه بود(ماضی) نه بهتر بود.

4. «إِنَّ الأَعْمالَ الَّتی یَقومُ بِها الإِنْسانُ دونَ مَعْرِفَةٍ کافِیَةٍ، قَدْ تُسَبِّبُ مَشاکِلَ أَکْبَرَ مِنَ الْمُشْکِلَةِ الأولیٰ»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • همانا کاری که انسان بدون آگاهی کافی انجام می‌دهد، مشکلی بزرگ‌تر از مشکل نخست ایجاد کرده است.
  • همانا کارهایی که انسان بدون آگاهی انجام داده، مشکلاتی کوچک‌تر از مشکل نخست ایجاد کرده است.
  • همانا کارهایی که انسان بدون آگاهی کافی انجام می‌دهد، ممکن است مشکلاتی بزرگ‌تر از مشکل نخست ایجاد کند.
  • همانا کارهایی که انسان با آگاهی کافی انجام می‌دهد، حتماً مشکلاتی بزرگ‌تر از مشکل نخست ایجاد می‌کند.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «همانا کارهایی که انسان بدون آگاهی کافی انجام می‌دهد، ممکن است مشکلاتی بزرگ‌تر از مشکل نخست ایجاد کند.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «همانا کارهایی که انسان با آگاهی کافی انجام می‌دهد، حتماً مشکلاتی بزرگ‌تر از مشکل نخست ایجاد می‌کند.» نادرست است، چون به‌جای «بدون» عبارتِ «با» آمده؛ و به‌جای «ممکن است» عبارتِ «حتماً» آمده؛ و به‌جای «کند.» عبارتِ «می‌کند.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «همانا کاری که انسان بدون آگاهی کافی انجام می‌دهد، مشکلی بزرگ‌تر از مشکل نخست ایجاد کرده است.» نادرست است، چون به‌جای «کارهایی» عبارتِ «کاری» آمده؛ و به‌جای «ممکن است مشکلاتی» عبارتِ «مشکلی» آمده؛ و به‌جای «کند.» عبارتِ «کرده است.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «همانا کارهایی که انسان بدون آگاهی انجام داده، مشکلاتی کوچک‌تر از مشکل نخست ایجاد کرده است.» نادرست است، چون بخشِ «کافی» از متن حذف شده؛ و به‌جای «می‌دهد، ممکن است» عبارتِ «داده،» آمده؛ و به‌جای «بزرگ‌تر» عبارتِ «کوچک‌تر» آمده؛ و به‌جای «کند.» عبارتِ «کرده است.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: دونَ مَعْرِفَةٍ=بدون آگاهی نه با آگاهی، قَدْ+مضارع=احتمال نه قطعیت، الأَعمال جمع نه مفرد، أَکْبَرَ=بزرگ‌تر نه کوچک‌تر.

5. «یَنْبَغی أَنْ نَقْرَأَ قِصَّةَ الْمُزارِعِ قِراءَةً دَقیقَةً لِکَیْ نَطَّلِعَ عَلیٰ خُطورَةِ التَّدَخُّلِ غَیْرِ الْمَدْروسِ فِی الطَّبیعَةِ»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • باید داستان کشاورز را با دقت بخوانیم زیرا از خطر دخالت ناسنجیده در طبیعت آگاه شده‌ایم.
  • می‌توانیم داستان کشاورز را با دقت بخوانیم تا از خطر دخالت سنجیده در طبیعت آگاه شویم.
  • باید داستان کشاورز را سریع بخوانیم تا از خطر دخالت ناسنجیده در طبیعت آگاه شویم.
  • باید داستان کشاورز را با دقت بخوانیم تا از خطر دخالت ناسنجیده در طبیعت آگاه شویم.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «باید داستان کشاورز را با دقت بخوانیم تا از خطر دخالت ناسنجیده در طبیعت آگاه شویم.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «باید داستان کشاورز را با دقت بخوانیم زیرا از خطر دخالت ناسنجیده در طبیعت آگاه شده‌ایم.» نادرست است، چون به‌جای «تا» عبارتِ «زیرا» آمده؛ و به‌جای «شویم.» عبارتِ «شده‌ایم.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «می‌توانیم داستان کشاورز را با دقت بخوانیم تا از خطر دخالت سنجیده در طبیعت آگاه شویم.» نادرست است، چون به‌جای «باید» عبارتِ «می‌توانیم» آمده؛ و به‌جای «ناسنجیده» عبارتِ «سنجیده» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «باید داستان کشاورز را سریع بخوانیم تا از خطر دخالت ناسنجیده در طبیعت آگاه شویم.» نادرست است، چون به‌جای «با دقت» عبارتِ «سریع» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: لِکَیْ=تا/برای اینکه (هدف، نه علت=زیرا)، غَیْرِ الْمَدْروسِ=ناسنجیده نه سنجیده، قِراءَةً دَقیقَةً=با دقت نه سریع، یَنْبَغی=باید نه می‌توانیم.

6. «شاهَدَ الْخَبیرُ أَنَّ الْمُزارِعَ أَزالَ مُعْظَمَ الْبوماتِ، فَقالَ لَهُ: إِنَّ هٰذَا التَّصَرُّفَ سَیَزیدُ مُشْکِلَتَکَ سوءاً»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • کارشناس دید که کشاورز بیشتر بوم‌ها را از بین برده، پس از او پرسید: آیا این رفتار مشکل تو را بدتر می‌کند؟
  • کارشناس دید که کشاورز بیشتر بوم‌ها را از بین برده، پس به او گفت: همانا این رفتار مشکل تو را بدتر خواهد کرد.
  • کارشناس دید که کشاورز همه بوم‌ها را از بین برده، پس به او گفت: همانا این رفتار مشکل تو را بدتر کرده است.
  • کارشناس شنید که کشاورز بیشتر بوم‌ها را از بین برده، پس به او گفت: شاید این رفتار مشکل تو را بدتر کند.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «کارشناس دید که کشاورز بیشتر بوم‌ها را از بین برده، پس به او گفت: همانا این رفتار مشکل تو را بدتر خواهد کرد.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «کارشناس دید که کشاورز همه بوم‌ها را از بین برده، پس به او گفت: همانا این رفتار مشکل تو را بدتر کرده است.» نادرست است، چون به‌جای «بیشتر» عبارتِ «همه» آمده؛ و به‌جای «خواهد کرد.» عبارتِ «کرده است.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «کارشناس شنید که کشاورز بیشتر بوم‌ها را از بین برده، پس به او گفت: شاید این رفتار مشکل تو را بدتر کند.» نادرست است، چون به‌جای «دید» عبارتِ «شنید» آمده؛ و به‌جای «همانا» عبارتِ «شاید» آمده؛ و به‌جای «خواهد کرد.» عبارتِ «کند.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «کارشناس دید که کشاورز بیشتر بوم‌ها را از بین برده، پس از او پرسید: آیا این رفتار مشکل تو را بدتر می‌کند؟» نادرست است، چون به‌جای «به» عبارتِ «از» آمده؛ و به‌جای «گفت: همانا» عبارتِ «پرسید: آیا» آمده؛ و به‌جای «خواهد کرد.» عبارتِ «می‌کند؟» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: شاهَدَ=دید(فعل قلبی بصری) نه شنید، مُعْظَمَ=بیشتر نه همه، سَیَزیدُ=آینده(خواهد کرد) نه ماضی، جمله خبری قاطع با إنَّ نه پرسشی.

7. «عادَ الْمُزارِعُ إِلیٰ مَزْرَعَتِهِ نادِماً بَعْدَ أَنْ فَهِمَ خَطَأَهُ، وَ سَمَحَ لِلْبوماتِ بِالْعَوْدَةِ إِلَیْها مِنْ جَدیدٍ»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • کشاورز پس از آنکه اشتباهش را فهمید، پشیمانی خود را به مزرعه‌اش برد و به بوم‌ها اجازه بازگشت نداد.
  • کشاورز پیش از آنکه اشتباهش را بفهمد، پشیمان به مزرعه‌اش بازگشت و اجازه داد بوم‌ها دوباره به آن بازگردند.
  • کشاورز پس از آنکه اشتباهش را فهمید، خوشحال به مزرعه‌اش بازگشت و اجازه داد بوم‌ها دوباره به آن بازگردند.
  • کشاورز پس از آنکه اشتباهش را فهمید، پشیمان به مزرعه‌اش بازگشت و اجازه داد بوم‌ها دوباره به آن بازگردند.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «کشاورز پس از آنکه اشتباهش را فهمید، پشیمان به مزرعه‌اش بازگشت و اجازه داد بوم‌ها دوباره به آن بازگردند.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «کشاورز پس از آنکه اشتباهش را فهمید، پشیمانی خود را به مزرعه‌اش برد و به بوم‌ها اجازه بازگشت نداد.» نادرست است، چون به‌جای «پشیمان» عبارتِ «پشیمانی خود را» آمده؛ و عبارتِ اضافیِ «برد و به بوم‌ها اجازه» به‌متن افزوده شده؛ و به‌جای «و اجازه داد بوم‌ها دوباره به آن بازگردند.» عبارتِ «نداد.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «کشاورز پیش از آنکه اشتباهش را بفهمد، پشیمان به مزرعه‌اش بازگشت و اجازه داد بوم‌ها دوباره به آن بازگردند.» نادرست است، چون به‌جای «پس» عبارتِ «پیش» آمده؛ و به‌جای «فهمید،» عبارتِ «بفهمد،» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «کشاورز پس از آنکه اشتباهش را فهمید، خوشحال به مزرعه‌اش بازگشت و اجازه داد بوم‌ها دوباره به آن بازگردند.» نادرست است، چون به‌جای «پشیمان» عبارتِ «خوشحال» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: نادِماً حال منصوب=پشیمان(صفت حالت فاعل هنگام بازگشتن) نه اسم مستقل، بَعْدَ أَنْ=پس از آنکه نه پیش از آنکه، سَمَحَ=اجازه داد نه اجازه نداد، نادِماً نه فرِحاً(خوشحال).

8. «مِنْ أَخْطَرِ ما یُهَدِّدُ نِظامَ الطَّبیعَةِ، الإِکْثارُ فی اسْتِخْدامِ الْمُبیداتِ الزِّراعِیَّةِ الَّتی تُلَوِّثُ التُّرْبَةَ وَ الْماءَ مَعاً»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • از خطرناک‌ترین چیزهایی که نظام طبیعت را تهدید می‌کند، زیاده‌روی در استفاده از سموم کشاورزی است که هم خاک و هم آب را آلوده می‌کند.
  • از خطرناک‌ترین چیزهایی که نظام طبیعت را تهدید می‌کند، کمبود استفاده از سموم کشاورزی است که خاک را آلوده می‌کند.
  • از جمله چیزهایی که نظام طبیعت را کمی تهدید می‌کند، زیاده‌روی در استفاده از سموم کشاورزی است که آب را آلوده می‌کند.
  • از خطرناک‌ترین چیزهایی که نظام طبیعت را تهدید کرده، زیاده‌روی در استفاده از کودهای شیمیایی بوده که خاک را آلوده کرده است.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «از خطرناک‌ترین چیزهایی که نظام طبیعت را تهدید می‌کند، زیاده‌روی در استفاده از سموم کشاورزی است که هم خاک و هم آب را آلوده می‌کند.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «از خطرناک‌ترین چیزهایی که نظام طبیعت را تهدید می‌کند، کمبود استفاده از سموم کشاورزی است که خاک را آلوده می‌کند.» نادرست است، چون به‌جای «زیاده‌روی در» عبارتِ «کمبود» آمده؛ و بخشِ «هم» از متن حذف شده؛ و بخشِ «و هم آب» از متن حذف شده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «از جمله چیزهایی که نظام طبیعت را کمی تهدید می‌کند، زیاده‌روی در استفاده از سموم کشاورزی است که آب را آلوده می‌کند.» نادرست است، چون به‌جای «خطرناک‌ترین» عبارتِ «جمله» آمده؛ و عبارتِ اضافیِ «کمی» به‌متن افزوده شده؛ و بخشِ «هم خاک و هم» از متن حذف شده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «از خطرناک‌ترین چیزهایی که نظام طبیعت را تهدید کرده، زیاده‌روی در استفاده از کودهای شیمیایی بوده که خاک را آلوده کرده است.» نادرست است، چون به‌جای «می‌کند،» عبارتِ «کرده،» آمده؛ و به‌جای «سموم کشاورزی است» عبارتِ «کودهای شیمیایی بوده» آمده؛ و بخشِ «هم» از متن حذف شده؛ و بخشِ «و هم آب» از متن حذف شده؛ و به‌جای «می‌کند.» عبارتِ «کرده است.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: أَخْطَرِ=خطرناک‌ترین نه کمبود، الإِکْثارُ=زیاده‌روی نه کمبود، مَعاً=هردو باهم(خاک و آب) نه فقط یکی، الْمُبیداتِ=سموم نه کودها، فعل مضارع تُلَوِّثُ نه ماضی.

9. «إِنَّ الإِنْسانَ بِنَشاطاتِهِ الصِّناعِیَّةِ الَّتی لا تُراعی حِمایَةَ الْبیئَةِ، یَظْلِمُ الطَّبیعَةَ ظُلْماً واضِحاً»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • همانا انسان با فعالیت‌های صنعتی‌اش که حفاظت از محیط زیست را رعایت می‌کند، آشکارا به طبیعت ستم می‌کند.
  • همانا انسان با فعالیت‌های کشاورزی‌اش که حفاظت از محیط زیست را رعایت نمی‌کند، آشکارا به طبیعت ستم می‌کند.
  • همانا انسان با فعالیت‌های صنعتی‌اش که حفاظت از محیط زیست را رعایت نمی‌کند، اندکی به طبیعت ستم می‌کند.
  • همانا انسان با فعالیت‌های صنعتی‌اش که حفاظت از محیط زیست را رعایت نمی‌کند، آشکارا به طبیعت ستم می‌کند.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «همانا انسان با فعالیت‌های صنعتی‌اش که حفاظت از محیط زیست را رعایت نمی‌کند، آشکارا به طبیعت ستم می‌کند.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «همانا انسان با فعالیت‌های صنعتی‌اش که حفاظت از محیط زیست را رعایت می‌کند، آشکارا به طبیعت ستم می‌کند.» نادرست است، چون به‌جای «نمی‌کند،» عبارتِ «می‌کند،» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «همانا انسان با فعالیت‌های کشاورزی‌اش که حفاظت از محیط زیست را رعایت نمی‌کند، آشکارا به طبیعت ستم می‌کند.» نادرست است، چون به‌جای «صنعتی‌اش» عبارتِ «کشاورزی‌اش» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «همانا انسان با فعالیت‌های صنعتی‌اش که حفاظت از محیط زیست را رعایت نمی‌کند، اندکی به طبیعت ستم می‌کند.» نادرست است، چون به‌جای «آشکارا» عبارتِ «اندکی» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: لا تُراعی=رعایت نمی‌کند(نفی) نه رعایت می‌کند، الصِّناعِیَّة=صنعتی نه کشاورزی، ظُلْماً واضِحاً=آشکارا(مفعول مطلق نوعی) نه اندکی.

10. «وَ بَعْدَ أَنْ عادَتِ الْبوماتُ إِلَی الْمَزْرَعَةِ، أَخَذَتْ تَأْکُلُ الْفِئْرانَ یَوْماً بَعْدَ یَوْمٍ حَتّیٰ عادَتِ الْخَضْرَواتُ إِلیٰ سالِفِ عَهْدِها»: ترجمه صحیح کدام است؟

  • و بعد از آنکه بوم‌ها به مزرعه بازگشتند، روز به روز شروع به خوردن موش‌ها کردند اما سبزیجات هرگز به حالت پیشین بازنگشتند.
  • و بعد از آنکه بوم‌ها به مزرعه بازگشتند، روز به روز شروع به خوردن موش‌ها کردند تا سبزیجات به حالت پیشین خود بازگشتند.
  • و پیش از آنکه بوم‌ها به مزرعه بازگردند، روز به روز شروع به خوردن موش‌ها کردند تا سبزیجات به حالت پیشین خود بازگشتند.
  • و بعد از آنکه بوم‌ها به مزرعه بازگشتند، گاهی موش‌ها را می‌خوردند تا سبزیجات به حالت پیشین خود بازگشتند.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

ترجمه/گزارهٔ صحیح «و بعد از آنکه بوم‌ها به مزرعه بازگشتند، روز به روز شروع به خوردن موش‌ها کردند تا سبزیجات به حالت پیشین خود بازگشتند.» است، زیرا دقیقاً معادلِ متن اصلی را از نظر فعل، فاعل/مفعول، نفی یا اثبات، و قیدهای تعیین‌کننده (زمان، مقدار، شدت) بدون کم‌وکاست منتقل می‌کند. گزینهٔ «و پیش از آنکه بوم‌ها به مزرعه بازگردند، روز به روز شروع به خوردن موش‌ها کردند تا سبزیجات به حالت پیشین خود بازگشتند.» نادرست است، چون به‌جای «بعد» عبارتِ «پیش» آمده؛ و به‌جای «بازگشتند،» عبارتِ «بازگردند،» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «و بعد از آنکه بوم‌ها به مزرعه بازگشتند، گاهی موش‌ها را می‌خوردند تا سبزیجات به حالت پیشین خود بازگشتند.» نادرست است، چون به‌جای «روز به روز شروع به خوردن» عبارتِ «گاهی» آمده؛ و به‌جای «کردند» عبارتِ «را می‌خوردند» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. گزینهٔ «و بعد از آنکه بوم‌ها به مزرعه بازگشتند، روز به روز شروع به خوردن موش‌ها کردند اما سبزیجات هرگز به حالت پیشین بازنگشتند.» نادرست است، چون به‌جای «تا» عبارتِ «اما» آمده؛ و عبارتِ اضافیِ «هرگز» به‌متن افزوده شده؛ و به‌جای «خود بازگشتند.» عبارتِ «بازنگشتند.» آمده، که معنا را نسبت به متن اصلی تغییر می‌دهد. تلهٔ تستی: باید به این نکات دقت کرد تا با گزینه‌های مشابه اشتباه گرفته نشود: بَعْدَ أَنْ=بعد از آنکه نه پیش از، یَوْماً بَعْدَ یَوْمٍ=روز به روز(مداوم) نه گاهی، حَتّیٰ عادَتْ=تا بازگشتند(نتیجه تحقق‌یافته) نه هرگز بازنگشتند.

مباحث مرتبط

ادامه‌ی این مبحث رو ببین

با ثبت‌نام رایگان، به بانک کامل سؤال، شبیه‌ساز کنکور و تحلیل پیشرفت دسترسی داری

ثبت‌نام رایگان