زندگی مشاهیر و گذشتهٔ استمراری (زبان ۱)

۱. واژگان کلیدی (Vocabulary)

نکات واژگانی مهم

quit vs give up:

• هر دو به معنی «رها کردن» هستند ولی:
• quit معمولاً برای عادت یا شغل: He quit smoking.
• give up برای تلاش/هدف: Never give up your dreams.
• در کنکور اغلب به‌جای هم می‌آیند ← هر دو صحیح‌اند

belief (اسم) vs believe (فعل):

• I believe in hard work. (فعل)
• My belief in hard work helped me. (اسم)
• کنکوری: جای خالی بعد از حرف اضافه ← اسم ← belief

thousands of:

• همیشه جمع + بدون عدد مشخص: thousands of experiments
• مقایسه: two thousand (بدون s و بدون of) vs thousands of (با s و با of)

develop:

• فعل دو کاربرده: ۱) رشد کردن (خودبه‌خود) ۲) توسعه دادن (متعدی)
• Children develop rapidly. / This develops your skill.

۲. مکالمه (Conversation) — Roya & Mahsa in the Library

ترجمه و تحلیل

Roya: وقتی وارد شدم، داشتی کتاب می‌خواندی. چه کتابی بود؟
Mahsa: داشتم کتابی درباره‌ی دانشمندان معروف ایرانی می‌خواندم.

نکات کنکوری مکالمه:

دو Past Progressive مهم در مکالمه:

• When I came in, you were reading a book.
• Razi taught medicine while he was working in Ray Hospital.
• Toosi built Maragheh Observatory when he was studying the planets.

الگوی کلیدی کنکور: while/when + Past Progressive برای بیان دو عمل همزمان در گذشته

۳. متن اصلی (Reading) — No Pain, No Gain

خلاصه محتوا

• دانش انسانی با تلاش دانشمندان رشد می‌کند.
• دانشمندان بزرگ زندگی آسانی نداشتند اما هرگز تسلیم نشدند.

Thomas Edison — نکات مهم

Tahereh Saffarzadeh

• نویسنده، مترجم و متفکر ایرانی
• قرآن را در ۶ سالگی یاد گرفت
• اولین کتاب را در دوران دانشجویی منتشر کرد
• ترجمه‌ی قرآن: سال ۱۳۸۰
• درگذشت: ۱۳۸۷

Alexander Fleming

• محقق بزرگ — زمستان ۱۹۲۸ در آزمایشگاهش
• داشت روی آنتی‌بیوتیک‌ها کار می‌کرد
• پنی‌سیلین را کشف کرد
• اولین بیمار با پنی‌سیلین درمان شد: ۱۹۴۲

نکته کنکوری: هر سه شخص در متن نمونه‌ی Past Progressive هستند.

۴. گرامر اصلی — Past Progressive (گذشته‌ی استمراری)

ساختار

جدول کامل

کاربردها

۱) عملی که در لحظه‌ای در گذشته در حال انجام بود:

• The scientist was doing research in his laboratory during 1370.

۲) دو عمل همزمان در گذشته (با while):

• Razi taught medicine while he was working in Ray Hospital.
• She published her book while she was studying at university.

۳) عمل پس‌زمینه + عمل ناگهانی (with when):

• Newton was sitting under a tree when an apple hit his head.
• Fleming was working on antibiotics when he found penicillin.

نکته‌ی طلایی کنکور: در جمله با when:

• عملی که در جریان بود ← Past Progressive
• عملی که ناگهان اتفاق افتاد ← Simple Past

مقایسه Simple Past vs Past Progressive

۵. گرامر — Self Pronouns (ضمایر انعکاسی)

جدول کامل

دو کاربرد اصلی

کاربرد ۱ — تأکید (Emphatic): برای تأکید روی اینکه «خودِ» آن شخص کاری کرد

• Alexander Graham Bell invented the telephone himself.
• Marie Curie herself found uranium.
• جایگاه: بعد از فاعل یا در انتهای جمله — هر دو صحیح

کاربرد ۲ — انعکاسی (Reflexive): وقتی فاعل و مفعول یکی هستند

• He hurt himself.
• She taught herself English. (خودآموز یاد گرفت)

نکته‌ی کنکوری: Edison learned science by reading books himself (= by himself = خودآموز)

۶. Action Verbs vs State Verbs

تعریف

قانون مهم

• Action verbs ← هم Simple هم Continuous ✓
  • I clean my room. / I am cleaning my room now.
• State verbs ← معمولاً فقط Simple ✗ Continuous
  • ✓ I know the answer.
  • ✗ I am knowing the answer.- ✓ Kids love chocolate.
  • ✗ Kids are loving chocolate.

State Verbs رایج برای کنکور

نکته‌ی کنکوری: feel می‌تواند هم state هم action باشد:

• She feels happy. (حالت) ✓
• She is feeling better today. (فرایند تغییر) ✓

۷. Emphatic Stress (تکیه‌ی تأکیدی)

توضیح

وقتی می‌خواهیم یک کلمه‌ی خاص را تأکید کنیم، آن را با صدای بلندتر/قوی‌تر ادا می‌کنیم.

مثال مهم کتاب

جمله: "Mina's dress is white."

در کنکور ممکن است از شما بخواهند معنای جمله با تأکیدهای متفاوت را مقایسه کنید.

۸. Speaking Strategy — Narrating a Story

الگوی داستان‌گویی

برای روایت داستان از Past Progressive + Simple Past با هم استفاده می‌کنیم:

• Past Progressive = پس‌زمینه (چه اتفاقی در جریان بود)
• Simple Past = رویداد اصلی (چه اتفاقی ناگهان افتاد)

ساختارهای کاربردی

Last night at 8 o'clock, I was sitting...
Suddenly, I heard...
When my father was walking..., we went...

الگوهای سؤال برای داستان

• What were you doing yesterday at 8?
• What was happening when you called?

۹. دانشمندان ایرانی و جهانی — جمع‌بندی

۱۰. نکات فراتر از کتاب (کنکوری پیشرفته)

while vs when

ساختار مهم: used to

(در کتاب نیامده ولی کنکوری‌ست)

• Edison used to read books in the library.
• معنی: قبلاً این کار را می‌کرد (عادت گذشته)

تفاوت lose و miss

• Edison lost his hearing. = از دست داد (برای همیشه)
• I missed the bus. = جا ماندم از

فرق invent و discover

این تفاوت در کنکور به‌عنوان vocabulary سؤال می‌شود.

حروف اضافه‌ی مهم درس

• research on something → She was doing research on blood cells.
• interested in → Edison was interested in science.
• believe in → Her belief in Allah gave her hope.
• work on → He was working on antibiotics.

۱۱. تمرین‌های ساختاری

سؤال: کدام گزینه صحیح است؟

۱) When I _____ TV, my phone rang.

• a) watched b) was watching c) watch d) am watching

۲) She _____ the Quran since she was 6 years old.

• a) was knowing b) is knowing c) knew d) knows (در زمان مشخص گذشته)

۳) I _____ coffee every morning. (State: عادت)

• a) am drinking b) was drinking c) drink d) drank

۴) Edison invented the light bulb _____.

• a) himself b) herself c) himself d) itself ✓ (a=d هر دو صحیح)

۱۲. جمع‌بندی نهایی

گرامر

• Past Progressive = was/were + Verb-ing ← عمل در جریان در گذشته
• when + Simple Past (ناگهانی) + Past Progressive (در جریان)
• while همیشه با Past Progressive
• State Verbs ← فقط Simple (نه Continuous)
• Self Pronouns → myself/yourself/himself... برای تأکید یا انعکاس

واژگان کلیدی

• quit = give up (رها کردن)
• belief اسم ← believe فعل
• invent ≠ discover
• thousands of (جمع + بدون عدد)

دانشمندان

• رازی: پزشکی — بیمارستان ری
• طوسی: نجوم — رصدخانه مراغه
• ادیسون: ۱۰۰۰+ اختراع — خودآموز
• فلمینگ: پنی‌سیلین — ۱۹۲۸

Emphatic Stress

• تأکید روی کلمات مختلف ← معنی متفاوت

Speaking

• داستان = Past Progressive (پس‌زمینه) + Simple Past (رویداد)

"No Pain, No Gain" — نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود.

نمونه سؤال‌های تشریحی با پاسخ

۱. ساختار گذشتهٔ استمراری را بنویسید و توضیح دهید که در جمله‌های دارای «when» و «while» هر فعل چه زمانی می‌گیرد.

گذشتهٔ استمراری از was/were به همراه فعلِ ing‌دار ساخته می‌شود: was برای I, he, she, it و were برای we, you, they. این زمان کاری را نشان می‌دهد که در نقطه‌ای از گذشته در جریان بوده است.

در جمله‌ای که با while ساخته می‌شود، فعلِ پس از while تقریباً همیشه استمراری است، چون دو کار همزمان در جریان‌اند: Razi taught medicine while he was working in Ray Hospital. و Toosi built Maragheh Observatory when he was studying the planets.

در جمله‌ای که با when ساخته می‌شود و یک کار ناگهانی در میانهٔ کاری دیگر رخ می‌دهد، کارِ در جریان استمراری و کارِ ناگهانی گذشتهٔ ساده می‌گیرد: Fleming was working on antibiotics when he found penicillin. و Newton was sitting under a tree when an apple hit his head.

پس در جملهٔ «When I ... TV, my phone rang» پاسخ درست was watching است، زیرا تماشای تلویزیون پس‌زمینه بوده و زنگ تلفن رویداد ناگهانی است.

۲. تفاوت «action verb» و «state verb» را شرح دهید و بگویید چرا جملهٔ «I am knowing the answer» نادرست است.

فعل‌های کنشی (action verbs) کاری را نشان می‌دهند که انجام می‌شود، مانند write, go, eat, clean؛ این فعل‌ها هم در زمان‌های ساده و هم در زمان‌های استمراری به کار می‌روند: I clean my room every day. و I am cleaning my room now.

فعل‌های حالتی (state verbs) وضعیت ذهنی، احساس، ادراک یا مالکیت را نشان می‌دهند، مانند know, believe, love, want, need, understand, have, belong. چون این‌ها کنش نیستند و در طول زمان «انجام» نمی‌شوند، معمولاً شکل استمراری نمی‌گیرند. بنابراین I know the answer درست و «I am knowing the answer» نادرست است. به همین دلیل می‌گوییم Kids love chocolate نه «Kids are loving chocolate».

یک استثنای مهم فعل feel است که هر دو نقش را می‌پذیرد: She feels happy برای بیان حالت، و She is feeling better today برای بیان روندی که در حال تغییر است.

۳. ضمایر انعکاسی را نام ببرید و دو کاربرد اصلی آن‌ها را با مثال توضیح دهید.

این ضمایر عبارت‌اند از myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves. دقت کنید که در شکل جمع، پایانهٔ selves می‌آید نه selfs.

کاربرد نخست، تأکید است؛ یعنی می‌خواهیم بگوییم خودِ آن شخص کار را انجام داد: Alexander Graham Bell invented the telephone himself. در این حالت ضمیر را می‌توان پس از فاعل یا در پایان جمله آورد: Marie Curie herself found uranium.

کاربرد دوم، انعکاس است؛ یعنی فاعل و مفعول یک نفرند: He hurt himself. یا دربارهٔ آموختنِ خودآموز: She taught herself English. درس نیز ادیسون را همین‌گونه معرفی می‌کند؛ او دانش خود را با خواندنِ کتاب در کتابخانه و به‌تنهایی به دست آورد.

۴. بر پایهٔ متنِ «No Pain, No Gain» دربارهٔ ادیسون و فلمینگ توضیح دهید، و بگویید چرا برای ادیسون فعل «invent» و برای فلمینگ فعل «discover» به کار می‌رود.

متن نشان می‌دهد دانشمندان بزرگ زندگی آسانی نداشتند اما دست نکشیدند. ادیسون در دوازده‌سالگی شنوایی‌اش را از دست داد و در مدرسه نماند، اما با خواندن کتاب در کتابخانه آموخت و بیش از هزار اختراع ثبت کرد. جملهٔ مشهور او چنین است: I never quit until I get what I'm after. فلمینگ نیز در زمستان ۱۹۲۸ در آزمایشگاهش روی آنتی‌بیوتیک‌ها کار می‌کرد که پنی‌سیلین را یافت، و نخستین بیمار در سال ۱۹۴۲ با آن درمان شد.

تفاوت دو فعل در این است که invent یعنی ساختنِ چیزی که پیش از آن وجود نداشته است: Edison invented the light bulb. اما discover یعنی یافتنِ چیزی که از پیش وجود داشته و ناشناخته بوده است: Fleming discovered penicillin. قارچی که پنی‌سیلین از آن گرفته شد در طبیعت وجود داشت و فلمینگ آن را کشف کرد، نه اینکه بسازد.

دو نکتهٔ واژگانیِ همراه: belief اسم است و believe فعل، چنان‌که در درس آمده Her belief in Allah gave her hope. و فعل work با حرف اضافهٔ on می‌آید: He was working on antibiotics.

۵. منظور از «Emphatic Stress» چیست؟ با جملهٔ «Mina's dress is white.» نشان دهید که جابه‌جایی تکیه چگونه معنای ضمنی جمله را عوض می‌کند.

تکیهٔ تأکیدی یعنی یکی از واژه‌های جمله را بلندتر و کشیده‌تر ادا کنیم تا شنونده بفهمد تأکید ما روی کدام بخش از اطلاعات است. ساختار دستوریِ جمله تغییر نمی‌کند، اما پیامِ ضمنی دگرگون می‌شود.

• اگر بر MINA'S تکیه کنیم: Mina's dress is white. یعنی لباسِ مینا سفید است، نه لباسِ شخص دیگری.
• اگر بر DRESS تکیه کنیم: یعنی از میان چیزهای مینا، همان لباس سفید است، نه کیف یا کفشش.
• اگر بر WHITE تکیه کنیم: یعنی رنگِ آن سفید است، نه رنگی دیگر.

در گفت‌وگوی درس هم عبارت Believe me! با همین تکیهٔ تأکیدی ادا می‌شود تا گوینده بر درستیِ سخن خود پافشاری کند. پس هنگام شنیدن یک جمله، تنها به واژه‌ها توجه نکنید؛ جایِ تکیه بخشی از معناست.

راهنمای حل تشریحی کتاب‌کار

راهنمای حل کتاب‌کار: The Value of Knowledge

Reading Comprehension

• درست/نادرست: ۱ نادرست؛ فقط دانشمندان دنیا را مطالعه نمی‌کنند. ۲ درست؛ دانشمندان حوزه‌های متفاوتی دارند. ۳ نادرست؛ متن موفقیت را حل مسئله و یافتن پاسخ می‌داند، نه ثروتمندشدن.
• پاسخ‌های کوتاه: دانشمندان با مشاهده و آزمایش دربارهٔ جهان می‌آموزند؛ مخترع چیز یا وسیلهٔ تازه‌ای می‌سازد؛ علاقه‌داشتن به پژوهش پاسخ شخصی است و باید با یک دلیل همراه باشد.

Grammar

• مرتب‌سازی: Shirin was doing research when she found a new medicine.؛ They were trying hard to save the injured animal.؛ Hassan was studying English at university when he worked as a translator.؛ Was Reza studying his Arabic book when his mother called him? در هر مورد، عملِ در جریان گذشتهٔ استمراری و رخداد کوتاه‌تر گذشتهٔ ساده است.
• تصویر صفحهٔ ۴۷: پاسخ نمونه بر اساس تصویر: My mother was reading a book.؛ My sister was writing.؛ My brother was using a laptop.؛ My grandfather was using a tablet. پذیرشِ جمله‌هایِ دیگری که تصویر را درست توصیف کنند آزاد است.
• پاسخِ چهار زمانِ شخصی نمونه است: Yesterday afternoon, I was doing my homework.؛ Last week at this moment, I was travelling home.؛ This morning at five, I was sleeping.؛ When my mother was cooking dinner, I was setting the table. فعل و ضمیر را بر اساس زندگیِ واقعیِ خودتان عوض کنید.
• ضمیرهایِ بازتابی: myself / herself / yourself / myself / by yourself؛ متنِ کامل: I was doing everything myself. ... my mother cleaned the house herself ... did you do that yourself? ... I did it myself ... don't do that by yourself. سه پرسشِ پس از متن: خیر، برادرها کمک نکردند؛ خیر، بابک آشپزخانه را تمیز می‌کرد؛ خیر، مادر و بابک قرار است با هم کار کنند.

Vocabulary, pronunciation, writing

• تعریف‌ها: scientist, quit, belief, develop, solve.
• ناهمگون‌ها: attend, destroy, farmer, memory, weak؛ برای هر ردیف دستهٔ معناییِ سه واژهٔ دیگر را هم بیان کنید.
• جورکردن: become successful, build a laboratory, attend an interview, translate a poem.
• گروه‌بندیِ اشخاص: شاعر: Parvin Etesami, Shahriyar; مخترع: Wright Brothers, Alexander Graham Bell; مترجم: Mohammad Ghazi, Tahereh Saffarzadeh; نویسنده: Victor Hugo, Mahmoud Hakimi.
• جای‌خالی: inventions, successful, grow up, believe, bulb.
• اسم پس از فعل‌ها پاسخِ باز دارد؛ نمونه: do research, give up a bad habit, solve a problem, translate a text, change an idea.
• تکیهٔ تأکیدی: در جملهٔ اول رویِ I (نه Amir)، در دوم رویِ reading (نه writing)، و در سوم رویِ Arabic (نه English) تکیه کنید.
• املای کامل: remember, attend, build, invent, create, believe.
• خانوادهٔ واژه: invent — inventor; build — building; believe — belief; know — knowledge; translate — translation; think — thinker.
• دسته‌بندیِ متنِ زمستانی پاسخ‌هایِ متعددی دارد؛ نمونه‌ها: اسم‌ها snow, Maryam, room, house, friend, Mina, mother, books, games, evening, time; فعل‌ها was snowing, was playing, wanted, stayed, was, was thinking, went, was looking, called, lives, was coming, was bringing, were reading, were playing, had; صفت‌ها cold, fun, next, interesting, good. در نسخهٔ نهایی همهٔ واژه‌ها را از رویِ متنِ چاپی جدا کنید؛ قیدهایی مثلِ heavily صفت نیستند.