1. در ارتباط با خدمات متقابل اسلام و ایرانیان، کدام گزینه درست است؟

• زبان فارسی به عنوان ظرف و پل برای انتقال مفاهیم اسلامی عمل کرد.
• اسلام زبان فارسی را به ایرانیان تحمیل کرد.
• ایرانیان با پذیرش اسلام، زبان و فرهنگ خود را از دست دادند.
• خدمات ایرانیان به اسلام تنها در زمینه نظامی بود.

«زبان فارسی به عنوان ظرف و پل برای انتقال مفاهیم اسلامی عمل کرد.» درست است زیرا در تعامل ایران و اسلام، زبان فارسی به عنوان ظرفی برای بیان مفاهیم اسلامی و پلی برای انتقال آن به دیگر ملت‌ها عمل کرد، نه اینکه تحمیل شده باشد. «اسلام زبان فارسی را به ایرانیان تحمیل کرد.» رد می‌شود چون اسلام زبان خاصی را تحمیل نمی‌کند. «ایرانیان با پذیرش اسلام، زبان و فرهنگ خود را از دست دادند.» رد می‌شود چون ایرانیان زبان و فرهنگ خود را حفظ کردند و آن را در خدمت اسلام قرار دادند. «خدمات ایرانیان به اسلام تنها در زمینه نظامی بود.» رد می‌شود زیرا خدمات ایرانیان در زمینه‌های علمی، هنری، ادبی و معماری نیز بود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز تصور کند اسلام یک دین عربی است و زبان عربی را تحمیل می‌کند، در حالی که اسلام جهانی است و زبان خاصی را تحمیل نمی‌کند.

2. در سیره پیامبر اسلام (ص)، کدام یک از موارد زیر درست است؟

• ایشان هرگونه بدرفتاری حتی نسبت به قانون را می‌بخشیدند.
• بدرفتاری با خود را می‌بخشیدند ولی در برابر تجاوز به قانون گذشت نداشتند.
• تنها در خانه با مهربانی رفتار می‌کردند و در انظار عمومی سخت‌گیر بودند.
• هیچ‌گاه از کسی که به ایشان بدی کرده بود، شکایت نمی‌کردند.

«بدرفتاری با خود را می‌بخشیدند ولی در برابر تجاوز به قانون گذشت نداشتند.» درست است زیرا در سیره پیامبر، ایشان بدرفتاری شخصی را می‌بخشید اما تجاوز به حقوق دیگران و قانون را نمی‌بخشید. «ایشان هرگونه بدرفتاری حتی نسبت به قانون را می‌بخشیدند.» رد می‌شود چون پیامبر در برابر قانون گذشت نداشت. «تنها در خانه با مهربانی رفتار می‌کردند و در انظار عمومی سخت‌گیر بودند.» رد می‌شود زیرا رفتار ایشان در خانه و بیرون یکسان و مهربانانه بود. «هیچ‌گاه از کسی که به ایشان بدی کرده بود، شکایت نمی‌کردند.» رد می‌شود زیرا این ادعا مطلق نیست؛ پیامبر در مواردی که لازم بود برای اجرای عدالت، از بدی‌کنندگان شکایت می‌کرد (مانند شکایت از کسانی که به مسلمانان ستم می‌کردند). تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز فکر کند پیامبر همه چیز را می‌بخشید، در حالی که تفاوت بین حق شخصی و حقوق عمومی را نمی‌داند.

3. ترتیب صحیح تبعیدهای امام خمینی (ره) کدام است؟

• نجف → ترکیه → پاریس
• پاریس → ترکیه → نجف
• ترکیه → نجف → پاریس
• ترکیه → پاریس → نجف

«ترکیه → نجف → پاریس» درست است زیرا امام ابتدا به ترکیه، سپس به نجف و سرانجام به پاریس تبعید شدند. «نجف → ترکیه → پاریس» رد می‌شود چون ترتیب اول نجف نیست. «پاریس → ترکیه → نجف» رد می‌شود چون پاریس آخرین مرحله بود. «ترکیه → پاریس → نجف» رد می‌شود چون بعد از ترکیه به نجف رفتند نه پاریس. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است ترتیب را با نجف شروع کند یا پاریس را قبل از نجف بداند.

4. بن مضارع فعل «برمی‌خاست» چیست؟

• خاست
• برخاست
• بر
• خیز

«خیز» درست است زیرا بن مضارع فعل «برخاستن» از ریشه «خیز» است (برمی‌خیزم). «خاست» رد می‌شود زیرا بن ماضی است. «برخاست» رد می‌شود زیرا بن ماضی با پیشوند است. «بر» رد می‌شود زیرا تنها پیشوند است و ریشه فعل نیست. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز بن مضارع را با بن ماضی اشتباه بگیرد و «خاست» را انتخاب کند.

5. کدام ویژگی از امام خمینی (ره) نشان‌دهنده اُسوه بودن ایشان است؟

• خانه ساده و حفظ ویژگی‌های اخلاقی پس از رسیدن به قدرت
• تبعید به ترکیه و نجف
• شهادت فرزندشان حاج آقا مصطفی
• نوشتن کتاب‌های متعدد

«خانه ساده و حفظ ویژگی‌های اخلاقی پس از رسیدن به قدرت» درست است زیرا اسوه بودن یعنی الگوی عملی بودن و امام پس از رسیدن به قدرت نیز ساده‌زیست و اخلاق خود را حفظ کرد. «تبعید به ترکیه و نجف» رد می‌شود زیرا تبعید نشان‌دهنده اسوه بودن نیست بلکه بخشی از مبارزه است. «شهادت فرزندشان حاج آقا مصطفی» رد می‌شود زیرا صبر در مصیبت ویژگی اخلاقی است اما مستقیم‌ترین نشانه اسوه بودن نیست. «نوشتن کتاب‌های متعدد» رد می‌شود زیرا نوشتن کتاب نشانه علمی بودن است نه لزوماً اسوه بودن. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز تصور کند هر ویژگی برجسته‌ای نشانه اسوه بودن است، در حالی که اسوه بودن یعنی رفتار قابل تقلید.

6. در بیت سعدی «آدم و نوح و خلیل و موسی و عیسی / آمده جمع در ظِلالِ محمد»، کلمه «ظِلال» به چه معناست؟

• نورها
• سایه‌ها
• نشانه‌ها
• خیمه‌ها

«سایه‌ها» درست است زیرا «ظِلال» جمع «ظِل» به معنی سایه است. «نورها» رد می‌شود زیرا ظلال به نور معنی نمی‌دهد. «نشانه‌ها» رد می‌شود. «خیمه‌ها» رد می‌شود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ظلال را با ظلالت (گمراهی) یا ظلّ (سایه) با واژگان دیگر اشتباه بگیرد.

7. در حکایت چراغ از بهارستان جامی، نابینا چراغ را برای چه کسی روشن کرده بود؟

• برای خود تا راه را ببیند
• برای دیگران تا او را نبینند
• برای دیگران تا به او آسیب نزنند
• برای روشن کردن راه دیگر نابینایان

«برای دیگران تا به او آسیب نزنند» درست است زیرا نابینا گفت چراغ را برای کوردلان تاریک‌اندیش روشن کردم تا به من تنه نزنند و سبوی مرا نشکنند. «برای خود تا راه را ببیند» رد می‌شود زیرا نابینا راه را نمی‌بیند. «برای دیگران تا او را نبینند» رد می‌شود. «برای روشن کردن راه دیگر نابینایان» رد می‌شود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز فکر کند نابینا چراغ را برای خود روشن کرده است.

8. در جمله پایانی داستان «مرخصی» نوشته شده: «نقطه‌ای که تمام قلبم را گرفته بود». این جمله چه چیزی را نشان می‌دهد؟

• کوچکی والدین در برابر عظمت انقلاب
• فراموشی تدریجی تصویر والدین
• خستگی راوی از سفر طولانی
• عمق عشق و دلتنگی راوی نسبت به والدینش

«عمق عشق و دلتنگی راوی نسبت به والدینش» درست است زیرا جمله نشان‌دهنده تأثیر عمیق عاطفی والدین بر راوی است. «کوچکی والدین در برابر عظمت انقلاب» رد می‌شود زیرا مفهوم جمله عاطفی است نه سیاسی. «فراموشی تدریجی تصویر والدین» رد می‌شود زیرا جمله برعکس، نشان‌دهنده ماندگاری تصویر است. «خستگی راوی از سفر طولانی» رد می‌شود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز معنای ادبی «نقطه» را نادیده بگیرد و آن را صرفاً به کوچکی فیزیکی تعبیر کند.

9. حدیث «سلمانُ مِنّا اَهلَ البَیت» که پیامبر اسلام (ص) درباره سلمان فارسی فرمود، کدام تفسیر را به‌درستی بیان می‌کند؟

• سلمان از نسل و خاندان پیامبر اسلام بود و پیامبر با این جمله او را به خویشاوندی نسبی خود نسبت داد.
• سلمان در ایمان و اخلاص تا آنجا به ارزش‌های اسلامی نزدیک شد که گویی از خاندان پیامبر محسوب می‌شود.
• پیامبر این جمله را برای تثبیت جایگاه اجتماعی سلمان به‌عنوان اولین ایرانی مسلمان بیان فرمود.
• از آنجا که سلمان جزو اهل‌بیت نبود، پیامبر با این تعبیر خواست او را به‌طور نمادین به خانواده خود منسوب کند.

«سلمان در ایمان و اخلاص تا آنجا به ارزش‌های اسلامی نزدیک شد که گویی از خاندان پیامبر محسوب می‌شود.» درست است چون متن درس تأکید دارد این جمله تعبیری معنوی و اعتقادی است، نه نسبی. «سلمان از نسل و خاندان پیامبر اسلام بود و پیامبر با این جمله او را به خویشاوندی نسبی خود نسبت داد.» رد می‌شود چون درس صریحاً نسبی بودن را نفی می‌کند. «پیامبر این جمله را برای تثبیت جایگاه اجتماعی سلمان به‌عنوان اولین ایرانی مسلمان بیان فرمود.» رد می‌شود چون هدف اصلی نشان دادن تعلق اسلام به همه ملت‌هاست، نه فقط تثبیت جایگاه یک فرد. «از آنجا که سلمان جزو اهل‌بیت نبود، پیامبر با این تعبیر خواست او را به‌طور نمادین به خانواده خود منسوب کند.» رد می‌شود زیرا این جمله برای تأکید بر نزدیکی معنوی و اخلاص بود، نه برای جبران کمبود نسب. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است گمان کند «سلمان مِنّا اَهلَ البَیت» دلالت بر خویشاوندی نسبی دارد، درحالی‌که مراد نزدیکی اعتقادی و اخلاقی است.

10. کدام یک از آثار زیر نمونه‌ای از «نقش زبان فارسی به‌عنوان ظرف و پل مفاهیم اسلامی» در تمدن اسلامی محسوب نمی‌شود؟

• گلستان سعدی که با نثری زیبا آموزه‌های اخلاقی و اسلامی را بازگو می‌کند.
• مثنوی معنوی مولانا که سرشار از مفاهیم قرآنی و عرفان اسلامی است.
• دیوان حافظ شیرازی که مملو از مضامین توحیدی و عرفانی با زبان فارسی است.
• کتاب قانون ابن‌سینا که به زبان عربی در زمینه پزشکی نوشته شده است.

«کتاب قانون ابن‌سینا که به زبان عربی در زمینه پزشکی نوشته شده است.» درست است چون این اثر به عربی نوشته شده، بنابراین نمی‌تواند مصداق «زبان فارسی به‌عنوان ظرف مفاهیم اسلامی» باشد. «گلستان سعدی که با نثری زیبا آموزه‌های اخلاقی و اسلامی را بازگو می‌کند.» رد می‌شود زیرا گلستان به فارسی است و مملو از مفاهیم اسلامی است. «مثنوی معنوی مولانا که سرشار از مفاهیم قرآنی و عرفان اسلامی است.» رد می‌شود چون مثنوی به فارسی و سرشار از مفاهیم اسلامی است. «دیوان حافظ شیرازی که مملو از مضامین توحیدی و عرفانی با زبان فارسی است.» رد می‌شود زیرا دیوان حافظ نیز به فارسی و حامل مضامین اسلامی است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است تصور کند هر دانشمند ایرانی تمدن اسلامی (ازجمله ابن‌سینا) می‌تواند نمونه‌ای برای نقش زبان فارسی باشد، درحالی‌که محل تأکید درس بر آثاری است که به فارسی نوشته شده‌اند.

11. متن درس «اُسوه نیک» رفتار پیامبر (ص) را در دو موقعیت متفاوت توصیف می‌کند: برخورد با بدی نسبت به شخص خود و برخورد با تجاوز به حقوق دیگران. تفاوت این دو رفتار چیست؟

• در هر دو صورت گذشت و بخشش داشت، مگر در مواردی که قانون‌شکنی عمومی رخ داده بود.
• بدی به خود را می‌بخشید، ولی در برابر تجاوز به حقوق دیگران و قانون گذشت نمی‌کرد.
• اگر کسی به او شخصاً بدی می‌کرد مجازات می‌کرد، اما تجاوز به قانون را به دلیل مصلحت می‌بخشید.
• در هر دو صورت اگر شخص مظلوم دادخواهی می‌کرد، گذشت نمی‌کرد وگرنه می‌بخشید.

«بدی به خود را می‌بخشید، ولی در برابر تجاوز به حقوق دیگران و قانون گذشت نمی‌کرد.» درست است زیرا متن درس صریحاً می‌گوید: «بدرفتاری با خویش را می‌بخشید ولی ... درباره کسانی که به حریم قانون تجاوز می‌کردند، گذشت و مدارا نداشت». «در هر دو صورت گذشت و بخشش داشت، مگر در مواردی که قانون‌شکنی عمومی رخ داده بود.» رد می‌شود چون در جایی که به دیگری ظلم شده بود گذشت نمی‌کرد. «اگر کسی به او شخصاً بدی می‌کرد مجازات می‌کرد، اما تجاوز به قانون را به دلیل مصلحت می‌بخشید.» رد می‌شود زیرا عکس مطلب درست است. «در هر دو صورت اگر شخص مظلوم دادخواهی می‌کرد، گذشت نمی‌کرد وگرنه می‌بخشید.» رد می‌شود چون دادخواهی حق مظلوم است، ولی اصلِ بخششِ شخصی فقط مربوط به خود پیامبر بود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است فکر کند پیامبر مطلقاً همه بدی‌ها را می‌بخشید، درحالی‌که بخشش مربوط به حقوق شخصی بود و حقوق دیگران قابل گذشت نبود.

12. پیام اصلی حکایت «چراغ» از کتاب بهارستان جامی چیست؟

• نابینایان نیز می‌توانند با استفاده از چراغ راه خود را پیدا کنند و از دیگران پیشی بگیرند.
• هر انسان باید چراغ علم و آگاهی را برای دیگران روشن کند تا از آسیب رساندن دیگران در امان بماند.
• گاهی کسی که ظاهراً نابینا است عاقل‌تر و دوراندیش‌تر از بسیاری از بینایان عمل می‌کند.
• چراغ فقط برای کسانی مفید است که چشم دارند و می‌توانند از نور آن استفاده کنند.

«گاهی کسی که ظاهراً نابینا است عاقل‌تر و دوراندیش‌تر از بسیاری از بینایان عمل می‌کند.» درست است زیرا حکایت نشان می‌دهد نابینا با روشن کردن چراغ از برخورد دیگران جلوگیری کرد، درحالی‌که بینایان ممکن بود به دلیل غفلت به او آسیب بزنند. «نابینایان نیز می‌توانند با استفاده از چراغ راه خود را پیدا کنند و از دیگران پیشی بگیرند.» رد می‌شود چون نابینا چراغ را برای خودش روشن نکرده بود. «هر انسان باید چراغ علم و آگاهی را برای دیگران روشن کند تا از آسیب رساندن دیگران در امان بماند.» رد می‌شود هرچند نزدیک است، اما پیام اصلی تضاد بین نابینایی ظاهری و عقلانیت است. «چراغ فقط برای کسانی مفید است که چشم دارند و می‌توانند از نور آن استفاده کنند.» رد می‌شود زیرا این برعکس حکایت است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است پیام حکایت را صرفاً «خدمت به دیگران» یا «استفاده از ابزار» تفسیر کند، درحالی‌که نکته اصلی دوراندیشی نابینا و نابیناییِ دلِ بینایان است.

13. در کدام یک از گزینه‌های زیر، بخش‌های مشخص‌شده به‌ترتیب «شناسه» و «بُن مضارع» را به‌درستی نشان نداده است؟

• «می‌نویسـَم» : «ـَم» شناسه، «نویس» بُن مضارع
• «می‌گویـی» : «ـی» شناسه، «گو» بُن مضارع
• «می‌بخشـیم» : «ـیم» شناسه، «بخش» بُن مضارع
• «می‌رَوَند» : «ـَند» شناسه، «رفت» بُن مضارع

««می‌رَوَند» : «ـَند» شناسه، «رفت» بُن مضارع» نادرست است چون بُن مضارع فعل «رفتن» برابر «رو» است، نه «رفت». ««می‌نویسـَم» : «ـَم» شناسه، «نویس» بُن مضارع» رد می‌شود چون این بخش‌بندی درست است. ««می‌گویـی» : «ـی» شناسه، «گو» بُن مضارع» رد می‌شود زیرا درست است. ««می‌بخشـیم» : «ـیم» شناسه، «بخش» بُن مضارع» رد می‌شود چون درست است. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است بُن مضارع را با بُن ماضی اشتباه بگیرد (مثلاً «رفت» را به‌جای «رو» بنویسد) و فراموش کند که بُن مضارع از روی مصدر با قاعده‌ای ثابت به‌دست نمی‌آید.

14. کدام یک از گزینه‌ها رویدادهای زندگی امام خمینی (ره) را به ترتیب صحیح تاریخی (از قدیم به جدید) نشان می‌دهد؟

• تولد → تبعید به نجف → تبعید به ترکیه → پیروزی انقلاب اسلامی → رحلت
• تولد → دستگیری در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ → تبعید به ترکیه → شهادت حاج آقا مصطفی → بازگشت به ایران
• تولد → تبعید به پاریس → شهادت حاج آقا مصطفی → دستگیری → رحلت
• تولد → شهادت حاج آقا مصطفی → دستگیری در ۱۵ خرداد → تبعید به نجف → پیروزی انقلاب

«تولد → دستگیری در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ → تبعید به ترکیه → شهادت حاج آقا مصطفی → بازگشت به ایران» درست است. بر اساس متن درس، امام در ۱۲۸۱ متولد شد، در ۱۳۴۲ دستگیر شد، سپس به ترکیه و بعد به نجف تبعید شد، فرزندش حاج آقا مصطفی در ۱۳۵۶ به شهادت رسید و در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ به ایران بازگشت. «تولد → تبعید به نجف → تبعید به ترکیه → پیروزی انقلاب اسلامی → رحلت» رد می‌شود چون تبعید ابتدا به ترکیه بود سپس نجف. «تولد → تبعید به پاریس → شهادت حاج آقا مصطفی → دستگیری → رحلت» رد می‌شود زیرا تبعید به پاریس پس از شهادت و دستگیری رخ داد. «تولد → شهادت حاج آقا مصطفی → دستگیری در ۱۵ خرداد → تبعید به نجف → پیروزی انقلاب» رد می‌شود چون شهادت پس از دستگیری بود. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است ترتیب تبعیدها یا وقوع شهادت و دستگیری را جابه‌جا به خاطر بسپارد.

15. در داستان «مرخصی» نوشته محمدرضا کاتب، عبارت پایانی «دیگر آقایم و ننه‌ام به اندازه یک نقطه شده بودند. نقطه‌ای که تمام قلبم را گرفته بود» چه مفهومی را القا می‌کند؟

• دور شدن تدریجی والدین از میدان دید پسر بر اثر حرکت قطار، در حالی که جایگاه عاطفی آن‌ها در قلبش پررنگ است.
• کوچک‌شدن اندام والدین به دلیل کهولت سن و ضعف جسمانی در لحظه خداحافظی.
• این که پسر دیگر به خانواده‌اش اهمیت نمی‌دهد و آن‌ها در نظرش بی‌ارزش شده‌اند.
• تمثیلی از سختی‌های زندگی در جبهه که تمام وجود پسر را پر کرده است.

«دور شدن تدریجی والدین از میدان دید پسر بر اثر حرکت قطار، در حالی که جایگاه عاطفی آن‌ها در قلبش پررنگ است.» درست است زیرا «نقطه» نماد فاصله فیزیکی است، اما «تمام قلبم را گرفته بود» بر اهمیت عاطفی تأکید دارد. «کوچک‌شدن اندام والدین به دلیل کهولت سن و ضعف جسمانی در لحظه خداحافظی.» رد می‌شود چون علت کوچک‌دیده شدن، دوری ناشی از حرکت قطار است. «این که پسر دیگر به خانواده‌اش اهمیت نمی‌دهد و آن‌ها در نظرش بی‌ارزش شده‌اند.» رد می‌شود زیرا متن عکس این معنا را می‌رساند. «تمثیلی از سختی‌های زندگی در جبهه که تمام وجود پسر را پر کرده است.» رد می‌شود چون «نقطه» به والدین اشاره دارد. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است «نقطه» را فقط به معنای کوچکی و بی‌ارزشی برداشت کند، درحالی‌که تضاد بین کوچکی فیزیکی و بزرگی عاطفی مفهوم اصلی است.

16. کدام یک از فعل‌های زیر بین بُن ماضی و بُن مضارع خود «تغییر ریشه» ندارد (یعنی هر دو بُن از یک ریشه مشترک هستند)؟

• «نوشتن» (بُن ماضی: نوشت، بُن مضارع: نویس)
• «برخاستن» (بُن ماضی: برخاست، بُن مضارع: خیز)
• «رسیدن» (بُن ماضی: رسید، بُن مضارع: رس)
• «گرفتن» (بُن ماضی: گرفت، بُن مضارع: گیر)

«رسیدن» (بُن ماضی: رسید، بُن مضارع: رس) درست است زیرا ریشه هر دو «رس» است و تفاوت فقط در شناسه یا پسوند است. «نوشتن» (بُن ماضی: نوشت، بُن مضارع: نویس) رد می‌شود چون «نوشت» و «نویس» ریشه متفاوت دارند. «برخاستن» (بُن ماضی: برخاست، بُن مضارع: خیز) رد می‌شود چون «برخاست» و «خیز» کاملاً متفاوتند. «گرفتن» (بُن ماضی: گرفت، بُن مضارع: گیر) رد می‌شود زیرا «گرفت» و «گیر» نیز ریشه متفاوت دارند. تلهٔ تستی این سؤال این است که دانش‌آموز ممکن است تصور کند هر فعل فارسی بین بُن ماضی و مضارع تغییر ریشه دارد، درحالی‌که برخی افعال مانند «رسیدن» ریشه مشترک حفظ کرده‌اند.

17. واژهٔ «اُسوه» در مفاهیم دینی به چه معناست؟

• الگویی عملی و سرمشقی قابل پیروی در رفتار روزمره
• شخصیتی بزرگ و قابل احترام که کاریزمای تاریخی دارد
• دانشمندی که دارای مقام علمی و معنوی بالایی است
• انسانی معصوم و بدون هرگونه خطا و اشتباه

«الگویی عملی و سرمشقی قابل پیروی در رفتار روزمره» درست است چون «اُسوه» در قرآن (سوره احزاب) به معنای الگوی عملی است که می‌توان در زندگی روزمره از آن پیروی کرد، نه صرفاً یک شخصیت قابل احترام. «شخصیتی بزرگ و قابل احترام که کاریزمای تاریخی دارد» رد می‌شود زیرا اسوه بودن مستلزم پیروی عملی است، نه صرف احترام و کاریزما. «دانشمندی که دارای مقام علمی و معنوی بالایی است» رد می‌شود چرا که اسوه به الگوی رفتاری اطلاق می‌شود، نه صرف مقام علمی. «انسانی معصوم و بدون هرگونه خطا و اشتباه» رد می‌شود زیرا اسوه به معنای الگو بودن است، نه عصمت مطلق. تلهٔ تستی این سؤال در اشتباه گرفتن «اسوه» (الگوی عملی قابل تقلید) با «شخصیت محترم» (صرفاً قابل احترام) است.

18. بر اساس تعالیم اسلامی، واکنش پیامبر اسلام (ص) در برابر بدرفتاری دیگران چگونه بود؟

• ایشان هرگونه بدرفتاری، چه علیه خود و چه علیه دیگران، را می‌بخشیدند.
• بدرفتاری نسبت به شخص خود را می‌بخشیدند، اما تجاوز به حقوق دیگران را نمی‌بخشیدند.
• تنها در صورتی که فرد خطاکار توبه و عذرخواهی می‌کرد، او را می‌بخشیدند.
• در برابر همهٔ بدرفتاری‌ها، چه شخصی و چه قانونی، قاطعانه و بدون گذشت برخورد می‌کردند.

«بدرفتاری نسبت به شخص خود را می‌بخشیدند، اما تجاوز به حقوق دیگران را نمی‌بخشیدند» درست است زیرا پیامبر (ص) بدرفتاری با خود را می‌بخشید ولی در برابر تجاوز به قانون و حقوق دیگران گذشت نداشت. «ایشان هرگونه بدرفتاری، چه علیه خود و چه علیه دیگران، را می‌بخشیدند» رد می‌شود چون پیامبر در برابر تجاوز به حقوق دیگران گذشت نمی‌کرد. «تنها در صورتی که فرد خطاکار توبه و عذرخواهی می‌کرد، او را می‌بخشیدند» رد می‌شود زیرا شرط بخشش توبه نبود. «در برابر همهٔ بدرفتاری‌ها، چه شخصی و چه قانونی، قاطعانه و بدون گذشت برخورد می‌کردند» رد می‌شود چون بدرفتاری شخصی را می‌بخشیدند. تلهٔ تستی این سؤال در این است که دانش‌آموز گمان کند پیامبر همه چیز را می‌بخشید، در حالی که بخشش مربوط به حق شخصی بود، نه حقوق دیگران.

19. در زبان فارسی، کدام یک از گزاره‌های زیر دربارهٔ بن فعل (بن ماضی و بن مضارع) درست است؟

• بن ماضی و بن مضارع هر دو با حذف «ن» از مصدر ساخته می‌شوند.
• بن ماضی از مصدر به‌دست می‌آید، اما بن مضارع قاعدهٔ ثابتی ندارد و باید حفظ شود.
• بن مضارع با افزودن «می» به بن ماضی ساخته می‌شود.
• بن ماضی و بن مضارع در همهٔ افعال یکسان هستند.

«بن ماضی از مصدر به‌دست می‌آید، اما بن مضارع قاعدهٔ ثابتی ندارد و باید حفظ شود» درست است زیرا بن ماضی با حذف «ن» از مصدر ساخته می‌شود (مثلاً $\text{رفتن} \rightarrow \text{رفت}$) اما بن مضارع مانند «رو» از روی قاعده قابل پیش‌بینی نیست. «بن ماضی و بن مضارع هر دو با حذف «ن» از مصدر ساخته می‌شوند» رد می‌شود چون بن مضارع با حذف «ن» به‌دست نمی‌آید. «بن مضارع با افزودن «می» به بن ماضی ساخته می‌شود» رد می‌شود زیرا بن مضارع ریشهٔ فعل است که «می» و شناسه به آن اضافه می‌شود، نه اینکه از بن ماضی ساخته شود. «بن ماضی و بن مضارع در همهٔ افعال یکسان هستند» رد می‌شود چون در بسیاری از افعال متفاوت‌اند (مثل رفت/رو). تلهٔ تستی این سؤال در این است که دانش‌آموز تصور کند بن مضارع هم مثل بن ماضی قاعده‌مند است.

20. کدام یک از موارد زیر نمونهٔ «خدمت ایران به اسلام» در تمدن اسلامی محسوب می‌شود؟

• گسترش ارزش‌های اخلاقی اسلامی در میان ایرانیان
• ایجاد وحدت و هویت اسلامی در ایران
• گشودن دروازه‌های جهان اسلام بر روی ایرانیان
• سرودن مثنوی معنوی به زبان فارسی با مضامین قرآنی

«سرودن مثنوی معنوی به زبان فارسی با مضامین قرآنی» درست است زیرا زبان فارسی و ادبیات آن از سوی ایران به اسلام عرضه شده و مفاهیم اسلامی را منتقل کرده است. «گسترش ارزش‌های اخلاقی اسلامی در میان ایرانیان» رد می‌شود چون این خدمت اسلام به ایران است. «ایجاد وحدت و هویت اسلامی در ایران» رد می‌شود چون باز هم خدمت اسلام به ایران است. «گشودن دروازه‌های جهان اسلام بر روی ایرانیان» رد می‌شود زیرا این یک رویداد تاریخی است که بیشتر جنبهٔ خدمت اسلام به ایران دارد. تلهٔ تستی این سؤال در اشتباه گرفتن جهت خدمت (ایران به اسلام در مقابل اسلام به ایران) است.