04_درس چهارم (عربی 2)

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «تَأْثیرُ» یعنی «تأثیر» و مضاف است، «اللُّغَةِ الْفارِسیَّةِ» مضافٌ‌إلیه («زبانِ فارسی») و «عَلَی اللُّغَةِ الْعَرَبیَّةِ» یعنی «بر زبانِ عربی»؛ پس گزینه‌ی «تأثیر زبان فارسی بر زبان عربی» تنها ترجمه‌ی دقیق است. (ب) گزینه‌ی «تأثیر زبان عربی بر زبان فارسی» رد می‌شود، چون جهتِ تأثیر را برعکس کرده است. گزینه‌ی «تأثیر زبان فارسی در زبان عربی» رد می‌شود، چون حرفِ «عَلَی» (بر) را با «در» عوض کرده که دقتِ ترجمه را کم می‌کند. گزینه‌ی «تأثیر واژگان فارسی از زبان عربی» رد می‌شود، چون هم «اللُّغَةِ» (زبان) را با «واژگان» عوض کرده و هم حرفِ «عَلَی» را با «از» جابه‌جا کرده است. (ج) تلهٔ تستی: حرفِ «عَلَی» در این ترکیب معنای «بر» می‌دهد و جهتِ تأثیرگذار/تأثیرپذیر را مشخص می‌کند؛ نباید آن را با «فی» (در) یکسان گرفت.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «اَلْمُفْرَداتُ الْفارِسِیَّةُ» فاعل («واژگانِ فارسی»)، «دَخَلَتِ» فعل («وارد شدند») و «مُنْذُ الْعَصْرِ الْجاهِلِیِّ» یعنی «از دورانِ جاهلیت»؛ پس گزینه‌ی «واژگان فارسی از دوران جاهلیت وارد زبان عربی شدند» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «واژگان عربی از عصر جاهلیت وارد زبان فارسی شدند» رد می‌شود، چون فاعل (واژگانِ فارسی) و مقصدِ ورود (زبانِ عربی) هر دو را برعکس کرده است. گزینه‌ی «واژگان فارسی در دوران اسلامی به عربی منتقل شدند» رد می‌شود، چون «مُنْذُ الْعَصْرِ الْجاهِلِیِّ» (از دورانِ جاهلیت) را با «دورانِ اسلامی» عوض کرده است. گزینه‌ی «لغت‌های عربی در زمان جاهلیت از فارسی پدید آمدند» رد می‌شود، چون فاعل و مبدأ/مقصدِ ورود را کاملاً جابه‌جا کرده است. (ج) تلهٔ تستی: طبقِ متنِ درس، ورودِ واژگانِ فارسی به عربی از همان عصرِ جاهلی آغاز شده بود، نه پس از اسلام؛ این دو مرحله‌ی تاریخی را نباید با هم خلط کرد.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «اِشْتَدَّ» یعنی «شدت گرفت»، «النَّقْلُ» فاعل («انتقال») و «مِنَ الْفارِسِیَّةِ إلَی الْعَرَبِیَّةِ» یعنی «از فارسی به عربی»؛ پس گزینه‌ی «انتقال از فارسی به عربی شدت گرفت» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «انتقال از عربی به فارسی شدت گرفت» رد می‌شود، چون جهتِ انتقال («مِنَ...إلَی») را برعکس کرده است. گزینه‌ی «ترجمه فارسی از عربی پایان یافت» رد می‌شود، چون فعلِ «اِشْتَدَّ» (شدت گرفت) را با «پایان یافت» عوض کرده که معنایی متضاد دارد. گزینه‌ی «انتقال از فارسی به فارسی افزایش یافت» رد می‌شود، چون مقصدِ انتقال (عربی) به‌اشتباه «فارسی» آمده است. (ج) تلهٔ تستی: «مِنَ...إلَی» مبدأ و مقصدِ انتقال را مشخص می‌کند؛ این دو باید همیشه با ترتیبِ درستشان در ترجمه بیایند، نه معکوس.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «بَعْدَ» یعنی «پس از»، «انْضِمامِ» یعنی «پیوستنِ» و «إیرانَ إلَی الدَّوْلَةِ الْإسْلامِیَّةِ» یعنی «ایران به دولت اسلامی»؛ پس گزینه‌ی «پس از پیوستن ایران به دولت اسلامی» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «پیش از پیوستن ایران به دولت اسلامی» رد می‌شود، چون «بَعْدَ» (پس از) را با «پیش از» عوض کرده است. گزینه‌ی «هنگام جدایی ایران از دولت اسلامی» رد می‌شود، چون «انْضِمامِ» (پیوستن) را با «جدایی» اشتباه گرفته است. گزینه‌ی «به سبب حکومت ایران بر دولت اسلامی» رد می‌شود، چون رابطه‌ی زمانیِ «بَعْدَ» را با رابطه‌ی علّی («به سبب») عوض کرده و «انْضِمامِ» را به «حکومت» تغییر داده است. (ج) تلهٔ تستی: «انْضِمامِ» از ریشه‌ی «اِنْضَمَّ» (پیوست) است، نه از ریشه‌ای به‌معنای جدایی یا حکومت؛ باید ریشه‌ی دقیقِ فعل تشخیص داده شود.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «کانَ لِابْنِ الْمُقَفَّعِ دَوْرٌ عَظیمٌ» ساختارِ مالکیت است («ابن‌مقفع نقشِ بزرگی داشت») و «فی هٰذَا التَّأْثیرِ» یعنی «در این تأثیر»؛ پس گزینه‌ی «ابن‌مقفع در این تأثیر نقش بزرگی داشت» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «این تأثیر در ابن‌مقفع بسیار بزرگ بود» رد می‌شود، چون فاعل و ساختارِ مالکیت را برعکس کرده و «دَوْرٌ» (نقش) را نادیده گرفته است. گزینه‌ی «ابن‌مقفع تأثیر را از میان برداشت» رد می‌شود، چون فعلِ اصلیِ «داشتن نقش» را با «از میان بردن» جایگزین کرده که معنایی کاملاً متفاوت دارد. گزینه‌ی «نقش بزرگ ابن‌مقفع در زبان فارسی نبود» رد می‌شود، چون جمله‌ی مثبت را منفی کرده و «این تأثیر» را با «زبان فارسی» عوض کرده است. (ج) تلهٔ تستی: ساختارِ «کانَ لِفُلانٍ + اسمٌ» به‌معنای «فلانی داشت» است؛ نباید این ساختارِ مالکیت را با فعل‌های دیگر مانندِ «از میان برداشتن» اشتباه گرفت.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «لِلْفیروزآبادی مُعْجَمٌ» ساختارِ مالکیت است («فیروزآبادی معجمی دارد») و «مَشْهورٌ بِاسْمِ الْقاموسِ» یعنی «مشهور به نامِ قاموس»؛ پس گزینه‌ی «فیروزآبادی فرهنگ مشهوری به نام قاموس دارد» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «فیروزآبادی در قاموس مشهور شد» رد می‌شود، چون ساختارِ مالکیت («دارد») را با فعلِ «مشهور شدن» عوض کرده که فاعل و مفعول را جابه‌جا می‌کند. گزینه‌ی «برای فیروزآبادی کتابی به نام معجم بود» رد می‌شود، چون نامِ خاصِ «الْقاموسِ» را نادیده گرفته و به‌جای آن «معجم» را به‌عنوانِ نام آورده است. گزینه‌ی «قاموس نام شخصی از شاگردان فیروزآبادی است» رد می‌شود، چون «الْقاموسِ» را از نامِ کتاب به نامِ شخص تبدیل کرده که کاملاً بی‌ربط است. (ج) تلهٔ تستی: «بِاسْمِ» یعنی «به نامِ»؛ اسمی که پس از آن می‌آید (اینجا «الْقاموسِ») نامِ خودِ معجم است، نه نامِ شخصِ دیگری.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «یَضُمُّ» یعنی «در بر می‌گیرد» و «مُفْرَداتٍ کَثیرَةً بِاللُّغَةِ الْعَرَبِیَّةِ» یعنی «واژگانِ بسیاری به زبانِ عربی»؛ پس گزینه‌ی «واژگان بسیاری را به زبان عربی در بر می‌گیرد» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «واژگان اندکی را از زبان عربی بیرون می‌آورد» رد می‌شود، چون هم «کَثیرَةً» (بسیار) را با «اندک» و هم فعلِ «یَضُمُّ» (در بر می‌گیرد) را با «بیرون می‌آورد» عوض کرده است. گزینه‌ی «واژگان فارسی را به عربی ترجمه می‌کند» رد می‌شود، چون هیچ اشاره‌ای به «فارسی» یا «ترجمه» در متنِ عربی نیست. گزینه‌ی «زبان عربی را به واژگان بسیار تقسیم می‌کند» رد می‌شود، چون رابطه‌ی «جزء در کل» (واژگان در معجم) را با «تقسیم‌کردنِ زبان» جایگزین کرده که رابطه‌ای وارونه است. (ج) تلهٔ تستی: فعلِ «یَضُمُّ» یعنی «در بر می‌گیرد/شامل می‌شود»؛ فاعلِ آن (معجم) ظرف است و مفعولش (واژگان) محتوا؛ نباید این رابطه را برعکس کرد.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «مُعْجَمُ الْمُعَرَّباتِ الْفارِسِیَّةِ» یعنی «فرهنگِ معرّباتِ فارسی» و «فِی اللُّغَةِ الْعَرَبِیَّةِ» یعنی «در زبانِ عربی»؛ پس گزینه‌ی «فرهنگ معرّبات فارسی در زبان عربی» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «فرهنگ واژه‌های عربی در زبان فارسی» رد می‌شود، چون هم «الْمُعَرَّباتِ الْفارِسِیَّةِ» (معرّباتِ فارسی) را با «واژه‌های عربی» و هم «فِی اللُّغَةِ الْعَرَبِیَّةِ» را با «در زبانِ فارسی» عوض کرده است. گزینه‌ی «کتاب ترجمه‌های فارسی از زبان عربی» رد می‌شود، چون «مُعْجَمُ» (فرهنگِ لغت) را با «کتابِ ترجمه» و «الْمُعَرَّباتِ» را با «ترجمه‌ها» اشتباه گرفته است. گزینه‌ی «واژه‌نامه قواعد فارسی و عربی» رد می‌شود، چون موضوعِ کتاب (واژگانِ معرّب) را با «قواعد» عوض کرده است. (ج) تلهٔ تستی: «مُعَرَّب» یعنی «واژه‌ی عربی‌شده» و مشخصاً به واژگانی اشاره دارد که از زبانِ دیگری (اینجا فارسی) وارد عربی شده‌اند؛ نباید آن را با «ترجمه» یا «قواعد» اشتباه گرفت.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «لَنْ تَنالُوا» با حرفِ «لَنْ» (نفیِ آینده) یعنی «دست نخواهید یافت» و «الْبِرَّ» یعنی «به نیکی»؛ پس گزینه‌ی «به نیکی دست نخواهید یافت» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «به نیکی دست نمی‌یابید» رد می‌شود، چون «لَنْ» (نفیِ آینده) را با نفیِ مضارعِ اخباری (حال) عوض کرده است. گزینه‌ی «به نیکی دست یافته‌اید» رد می‌شود، چون فعلِ منفیِ آینده را به فعلِ مثبتِ ماضی تبدیل کرده است. گزینه‌ی «به نیکی باید دست یابید» رد می‌شود، چون معنای نفی را کاملاً حذف کرده و آن را به جمله‌ی امری/الزامی تبدیل کرده است. (ج) تلهٔ تستی: «لَنْ» همیشه با فعلِ مضارعِ منصوب می‌آید و معنای «هرگز نخواهد/نخواهید» (نفیِ قطعیِ آینده) می‌دهد؛ این را نباید با نفیِ زمانِ حال یا گذشته اشتباه گرفت.

پاسخنامه‌ی تحلیلی

(الف) «قَبْلَ أَنْ» یعنی «پیش از آنکه» و «یَأْتِیَ یَوْمٌ» با حرفِ ناصبه‌ی «أَنْ» به‌صورتِ مضارعِ التزامی («روزی بیاید») ترجمه می‌شود؛ پس گزینه‌ی «پیش از آنکه روزی بیاید» تنها ترجمه‌ی درست است. (ب) گزینه‌ی «پس از آنکه روزی می‌آید» رد می‌شود، چون هم «قَبْلَ» (پیش از) را با «پس از» عوض کرده و هم فعل را اخباری («می‌آید») به‌جای التزامی ترجمه کرده است. گزینه‌ی «تا روزی آمده باشد» رد می‌شود، چون معنای «قَبْلَ أَنْ» (پیش از آنکه) را با ساختارِ «تا» جایگزین کرده که رابطه‌ی زمانی را نادرست می‌سازد. گزینه‌ی «چون روزی می‌آید» رد می‌شود، چون رابطه‌ی زمانیِ «پیش از» را با رابطه‌ی علّیِ «چون» عوض کرده است. (ج) تلهٔ تستی: «قَبْلَ أَنْ + فعلِ مضارعِ منصوب» ساختارِ ثابتی برای «پیش از آنکه ... بکند» است؛ فعلِ پس از آن باید التزامی ترجمه شود، نه اخباری.