گفتار ۱: تنظیمکنندههای رشد در گیاهان
آزمایشهای داروین با گیاهچهٔ گندم نشان داد که کنوک ساقه مادهای (اکسین) به سمت سایه منتشر میکند؛ رشد بیشتر در سمت سایه باعث خم شدن ساقه بهسوی نور میشود. پنج گروه اصلی هورمون گیاهی وجود دارد. اکسین رشد طولی یاخته و ریشهزایی را تحریک میکند و در چیرگی رأسی، با تولید اتیلن در جوانههای جانبی، رشد آنها را مهار میکند؛ با قطع جوانهٔ رأسی، گیاه پرشاخهوبرگ میشود. سیتوکینین تقسیم یاخته را تحریک و پیری اندامهای هوایی را به تأخیر میاندازد؛ در کشت بافت، نسبت اکسین به سیتوکینین تعیین میکند ریشه، ساقه یا کال تشکیل شود. جیبرلین طول ساقه را افزایش میدهد و در رویش دانهٔ غلات، با تولید آنزیم آمیلاز، نشاستهٔ آندوسپرم را تجزیه میکند.
در برابر این محرکهای رشد، آبسیزیک اسید با بستن روزنهها در خشکی آب را حفظ میکند (با وجود نامش، نقش اصلی آن ریزش برگ نیست) و اتیلن، هورمونی گازی، رسیدن میوه و ریزش برگ را کنترل میکند؛ میوههای رسیده اتیلن تولید میکنند و رسیدن میوههای مجاور را هم تسریع میکنند.
گفتار ۲: پاسخ به محیط
ساقه با فتوتروپیسم مثبت به سمت نور و ریشه با فتوتروپیسم منفی دور از نور رشد میکند، به دلیل تجمع اکسین در سمت سایه. در فتوپریودیسم، گیاهان طول شب (نه روز) را میسنجند: گیاهان روز کوتاه با شب بلندتر و گیاهان روز بلند با شب کوتاهتر گل میدهند؛ شکستن شب با یک لحظه نور، این پاسخ را برعکس میکند. دما هم مهم است — برخی گیاهان مثل گندم زمستانه برای گلدهی نیاز به دورهٔ سرما دارند. در گراویتروپیسم، ریشه به سمت زمین و ساقه در خلاف جهت زمین رشد میکند؛ در تیگموتروپیسم، ساقهٔ گیاهانی مثل مو با کاهش رشد در محل تماس، به دور تکیهگاه میپیچد.
پاسخهای دفاعی گیاهان
گیاهان با سدهای فیزیکی مانند پوستک، دیوارهٔ سختشده با لیگنین، بافت چوبپنبه، کرک و خار از خود دفاع میکنند. دفاع شیمیایی شامل ترکیبات سیانیددار (مثل کاساوا که پیشمادهٔ غیرسمی ذخیره میکند)، آلکالوئیدهای سمی (نیکوتین)، ترکیبات فرار برای جلب دشمن طبیعی آفت، و رزین برای بهدامانداختن حشرات است. در برابر ویروس، یاختههای آلوده با مرگ برنامهریزیشده ارتباط خود را با بافت سالم قطع میکنند تا از گسترش ویروس جلوگیری شود. برخی گیاهان مانند آکاسیا با ترشح موادی، مورچهها را برای دفاع در برابر حشرات و گیاهخواران جلب میکنند؛ جالب اینکه هنگام گلدهی، همان مورچهها را موقتاً دور میکند تا زنبورهای گردهافشان بدون مزاحمت کار خود را انجام دهند.