فصل سوم: دفاع نظامی
منبع تطبیق: کتاب آمادگی دفاعی، دورۀ دوم متوسطه، کد ۱۱۰۲۱۵، چاپ دهم، ۱۴۰۵. فصل شامل درس‌های هفتم تا نهم است: نیروهای مسلح و خدمت وظیفه، نظام جمع و شیوه‌های رزم انفرادی، و جنگ‌افزارشناسی و اصول تیراندازی.
درس هفتم: آشنایی با نیروهای مسلح و خدمت وظیفه
ساختار کلی
کتاب ساختار کلان را با فرماندهی کل قوا، ستاد کل نیروهای مسلح و سازمانهایی چون ارتش، سپاه پاسداران، فرماندهی انتظامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح معرفی میکند.
طبق توضیح کتاب، فرماندهی کل نیروهای مسلح از وظایف و اختیارات رهبری در اصل ۱۱۰ قانون اساسی است. ستاد کل نیروهای مسلح زیر نظر فرمانده کل قوا فعالیت میکند و وظایف سیاستگذاری، هدایت و هماهنگی نیروها را بر عهده دارد. کتاب مأموریت ارتش را پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی، فرماندهی انتظامی را استقرار نظم و امنیت عمومی، و وزارت دفاع را پشتیبانی از نیروهای مسلح در چارچوب قوانین معرفی میکند. ساختار و مأموریتهای هر سازمان را مطابق نمودار و متن همان چاپ مطالعه کنید.
خدمت وظیفه و مهارت‌آموزی
کتاب خدمت وظیفه را تکلیف قانونی و تجربه‌ای برای مسئولیت‌پذیری می‌خواند. در متن این چاپ، برای تعیین وضعیت خدمت، درخواست اعزام، معافیت تحصیلی، معافیت کفالت یا موارد خاص و معافیت پزشکی نام برده شده است. جزئیات قوانین و شرایط ممکن است با مقررات روز تغییر کند؛ برای اقدام واقعی باید مرجع رسمی همان زمان بررسی شود.
کتاب در کنار دشواری‌های احتمالی، به فرصت‌هایی چون نظم، کار تیمی، استقلال، بیمۀ دوران خدمت و آشنایی با مهارت‌های تازه اشاره میکند. طرح مهارت‌آموزی با سه هدفِ افزایش جذابیت خدمت، تقویت نشاط و یادگیری مهارت همراه با تجربه معرفی شده است. مدارکی که متن کتاب پس از پایان طرح ذکر میکند عبارت‌اند از گواهینامۀ مهارتی و صلاحیت حرفه‌ای، گواهینامۀ سابقۀ کار و کارت پایان خدمت.
درس هشتم: نظام جمع و شیوه‌های رزم انفرادی
نظام جمع در کتاب، حرکات منظم برای هماهنگی گروهی تعریف شده است. اهداف کلی ذکرشده شامل نظم و هماهنگی، آمادگی جسمانی و اجرای منظم برنامه‌های گروهی است.
بخش جغرافیای درس، عوارض زمین را به پستی‌ها و بلندی‌ها تقسیم میکند و نمونه‌هایی از عوارض طبیعی مانند کوه، تپه، دره، دشت، جلگه و آب‌ها و عوارض مصنوعی مانند جاده، پل، کانال و سازه‌ها می‌آورد. برای دسته‌بندی آموزشی، زمین‌های هموار، پست‌وبلند و پوشیده از پوشش گیاهی از هم جدا شده‌اند. درس همچنین اصطلاحاتی برای شکل‌های ناهمواری و ساختار زمین معرفی میکند.
بخش پایانی کتاب به نگهبانی و واژگان و وظایف سازمانی آن می‌پردازد. برای مطالعۀ این موضوع، بر مسئولیت‌پذیری، رعایت مقررات، ارتباط با مسئول مربوط و پرهیز از اقدام خودسرانه تمرکز کنید؛ این خلاصه مراحل عملیاتی یا دستورالعمل برخورد مسلحانه را بازنویسی نمی‌کند.
درس نهم: جنگ‌افزارشناسی و اصول تیراندازی
کتاب تاریخ تحول ابزارهای دفاعی را از ابزارهای ابتدایی و سلاح‌های سرد تا پیدایش سلاح‌های گرم و نمونه‌های جدیدتر مرور میکند. مفاهیمی مانند سلاح سبک و سنگین، خودکار و غیرخودکار و تفاوت برد نهایی با برد مؤثر در سطح شناختی معرفی شده‌اند.
کتاب به معرفی نمونه‌ای از جنگ‌افزار، اجزای آن، مهمات، نگهداری و آموزش تیراندازی می‌پردازد. در این خلاصه، فقط شناخت تاریخی و دسته‌بندی‌های کلی مانند سرد و گرم، سبک و سنگین و غیرخودکار، نیمه‌خودکار و خودکار آورده میشود. بخش‌های اجراییِ بازوبست، هدف‌گیری، تیراندازی و قلق‌گیری بازنویسی نشده‌اند؛ فعالیت عملی فقط در آموزش رسمی، زیر نظر مربی واجد صلاحیت و با رعایت مقررات ایمنی انجام میشود.