پرش به محتوای اصلی

فصل 01 (علوم تجربی نهم)نمونه سؤال و درسنامه کنکور

بخشی از بانک سؤال طبقه‌بندی‌شده‌ی این مبحث در کوئیز سنتر — رایگان و بدون نیاز به ثبت‌نام

خلاصه‌ی درسنامه

فصل ۱: مواد و نقش آنها در زندگی


بخش ۱: فلزها و خواص آن‌ها

فلز عنصری است که معمولاً براق، رسانای گرما و الکتریسیته، و قابل انعطاف است. انسان از هزاران سال پیش فلزها را شناخته و از آن‌ها در ساخت ابزار، خانه، زیورآلات، وسایل حمل‌ونقل و پل استفاده کرده است.

مس (Cu): رنگ سرخ‌براق دارد؛ از ذوب سنگ معدن در دمای بالا به دست می‌آید؛ معدن مس سرچشمه در استان کرمان از معادن مهم ایران است. خواص کلیدی مس: رسانای الکتریکی بالا (سیم‌کشی ساختمان)، مقاومت در برابر خوردگی (ظروف و لوله‌کشی)، قابلیت مفتول شدن (سیم‌های نازک).

واکنش‌پذیری فلزها

همه فلزها به یک اندازه واکنش‌پذیر نیستند:

فلز واکنش با اکسیژن سرعت واکنش
منیزیم (Mg) می‌سوزد، نور خیره‌کننده تولید می‌کند خیلی زیاد
آهن (Fe) زنگ آهن تشکیل می‌دهد کند
مس (Cu) مس‌اکسید تشکیل می‌دهد کندتر از آهن
طلا (Au) واکنش نمی‌دهد

معادله واکنش مس با اکسیژن: فلز مس+گاز اکسیژنمس‌اکسید\text{فلز مس} + \text{گاز اکسیژن} \rightarrow \text{مس‌اکسید}

نکته امتحانی: ظروف آهنی زودتر از ظروف مسی زنگ می‌زنند چون آهن واکنش‌پذیری بیشتری نسبت به مس دارد.


بخش ۲: نافلزها و نقش آن‌ها

اکسیژن (O): در هوا به صورت مولکول دو اتمی (O2O_2) وجود دارد؛ شکل دیگر آن اوزون (O3O_3، مولکول سه‌اتمی) است. لایه اوزون در بالای جو زمین، از رسیدن پرتوهای فرابنفش خطرناک به زمین جلوگیری می‌کند.

سولفوریک اسید (H2SO4H_2SO_4): ترکیب مهمی از اکسیژن، هیدروژن و گوگرد؛ کاربردها: تهیه کود شیمیایی، تولید پلاستیک، چرم‌سازی، تولید شوینده‌ها، تهیه رنگ، خودروسازی.

گوگرد (S): جامد زردرنگ، در دهانه آتشفشان‌های خاموش یا نیمه‌فعال یافت می‌شود.

نیتروژن (N): در هوا به صورت مولکول دو اتمی (N2N_2)؛ ماده اولیه تولید آمونیاک (NH3NH_3). کاربردها: کود شیمیایی، مواد منفجره، یخ‌سازی.

فسفر (P) و کربن (C): فسفر در کبریت و کودهای شیمیایی، کربن در ساختار مواد آلی و پلاستیک نقش دارد.

فلوئور (F) و کلر (Cl): هر دو در مدار آخر اتم خود ۷ الکترون دارند ← خواص مشابه. فلوئور (به صورت یون فلوئورید) در خمیردندان برای جلوگیری از پوسیدگی دندان؛ کلر: ضدعفونی آب، میکروب‌کش، آفت‌کش، هیدروکلریک اسید.


بخش ۳: طبقه‌بندی عنصرها

دانشمندان عنصرها را بر اساس تعداد الکترون‌های مدار آخر طبقه‌بندی می‌کنند. عنصرهایی که تعداد الکترون مدار آخرشان برابر است، در یک ستون قرار می‌گیرند و خواص مشابهی دارند. عنصرها از عدد اتمی ۱ تا ۱۸ در ۸ ستون جدول‌بندی می‌شوند.

مثال: 11Na_{11}Na، 3Li_{3}Li، 19K_{19}K همه ۱ الکترون در مدار آخر دارند ← فلز بسیار واکنش‌پذیر.

نقش عنصرها در بدن انسان: آهن (Fe) در هموگلوبین خون؛ سدیم (Na) و پتاسیم (K) در فعالیت قلب؛ ید (I) در تنظیم فعالیت‌های بدن؛ کلسیم (Ca) در رشد استخوان‌ها.

نکته امتحانی: بیشترین عنصر موجود در بدن انسان اکسیژن (۶۵٪) و در پوسته زمین نیز اکسیژن (۴۶٪) است.


بخش ۴: بسپارها (پلیمرها)

مولکول‌های کوچک: تعداد اتم محدود دارند (مثل O2O_2، NH3NH_3). درشت‌مولکول: از تعداد بسیار زیادی اتم ساخته شده (مثل سلولز، چربی، هموگلوبین). بسپار (پلیمر): دسته‌ای از درشت‌مولکول‌ها که از اتصال تعداد زیادی مولکول کوچک به هم (زنجیر بلند) به وجود می‌آیند.

ویژگی بسپار طبیعی بسپار مصنوعی
منبع گیاهان و جانوران نفت
مثال‌ها سلولز، نشاسته، پشم، ابریشم، پنبه، گوشت پلاستیک
تجزیه در طبیعت راحت‌تر بسیار دشوار
هزینه تولید معمولاً بیشتر کمتر

پلاستیک‌ها در محیط زیست به‌راحتی تجزیه نمی‌شوند و سوزاندن آن‌ها بخارات سمی وارد هوا می‌کند؛ راه‌حل: بازگردانی (Recycling). کدهای مثلثی روی کالاهای پلاستیکی نوع پلاستیک را برای جداسازی مشخص می‌کنند.


نکات فراتر از کتاب

  • سری فعالیت فلزات: فلز فعال‌تر می‌تواند فلز کم‌فعال‌تر را از ترکیبش جابه‌جا کند. ترتیب فعالیتِ چهار فلز این فصل: منیزیم>آهن>مس>طلا\text{منیزیم} > \text{آهن} > \text{مس} > \text{طلا}. نکته‌ی کلیدی تیزهوشانی: فلز فعال‌تر، فلز کم‌فعال‌تر را از محلول نمکش بیرون می‌راند (واکنش جابه‌جایی).

  • آزمایش میخ آهنی در محلول کات‌کبود: چون آهن از مس فعال‌تر است، آهن وارد محلول می‌شود و مس به رنگ قرمز-براق روی میخ می‌نشیند؛ رنگ آبیِ محلول هم کم‌رنگ‌تر می‌شود چون یون‌های مس مصرف می‌شوند.

  • لایه اوزون در ارتفاع تقریباً ۱۵ تا ۳۵ کیلومتری جو قرار دارد؛ گازهای صنعتی مثل CFC آن را تخریب می‌کنند؛ به همین دلیل استفاده از این گازها طی پیمان‌نامه‌های بین‌المللی (مثل پروتکل مونترال) محدود شده است.

  • گازهای نجیب: عنصرهایی که مدار آخرشان کاملاً پر باشد (مثل نئون و آرگون، با ۸ الکترون در مدار آخر)، تقریباً هیچ واکنشی نمی‌دهند.

  • فراوانی عنصرها در محیط‌های مختلف (تقریبی):

محیط فراوان‌ترین عنصر نکته
هوای اطراف ما نیتروژن (تقریباً ۷۸٪ حجمی) نه اکسیژن؛ اشتباه رایج همین‌جاست
بدن انسان (بر اساس جرم) اکسیژن (تقریباً ۶۵٪) بیشتر به‌خاطر آب بدن
پوسته‌ی جامد زمین اکسیژن (تقریباً ۴۶٪) در ترکیب با سیلیس و کانی‌ها
خورشید و بیشتر ستاره‌ها هیدروژن (بیش از ۷۰٪ جرمی) هلیوم عنصر دوم است
  • بسپارهای زیست‌تخریب‌پذیر (Biodegradable) نوع جدیدی از بسپارهای مصنوعی‌اند که مانند بسپارهای طبیعی در طبیعت تجزیه می‌شوند.

  • DNA و پروتئین‌ها (مثل هموگلوبین) هم بسپار طبیعی‌اند.

  • برخی بی‌مهرگان (مثل صدف‌ها) به‌جای هموگلوبین از پروتئین «هموسیانین» استفاده می‌کنند که به‌جای آهن، مس دارد؛ خون این جانوران وقتی اکسیژن‌دار باشد، آبی‌رنگ دیده می‌شود.


اشتباهات رایج دانش‌آموزان

خیلی‌ها فکر می‌کنند فلزی که کندتر با اکسیژن واکنش می‌دهد، «فلز بی‌کیفیت‌تری» است؛ ولی سرعت واکنش‌پذیری فقط نشان می‌دهد آن فلز چقدر راحت الکترون از دست می‌دهد، نه کیفیت آن.

خیلی‌ها فکر می‌کنند اکسیژن (O2O_2) و اوزون (O3O_3) دو ماده‌ی کاملاً بی‌ربط‌اند؛ ولی هر دو فقط از عنصر اکسیژن ساخته شده‌اند و تفاوتشان فقط تعداد اتم در هر مولکول است («آلوتروپی»).

خیلی‌ها فکر می‌کنند عنصرهای هم‌ستون باید تعداد کل الکترون یکسانی داشته باشند؛ ولی فقط تعداد الکترون‌های مدار آخر آن‌ها یکسان است — سدیم و پتاسیم با عدد اتمی کاملاً متفاوت، هر دو در یک ستون‌اند.

خیلی‌ها فکر می‌کنند بسپار مصنوعی همیشه غیرقابل‌تجزیه و بسپار طبیعی همیشه سریع تجزیه می‌شود؛ ولی سرعت تجزیه به ساختار شیمیایی دقیق ماده بستگی دارد و امروزه بسپارهای مصنوعیِ زیست‌تخریب‌پذیر هم ساخته می‌شوند.


نمونه سؤال

سؤال عادی

کدام گزینه درباره‌ی واکنش‌پذیری فلزهای این فصل با اکسیژن هوا نادرست است؟

۱) منیزیم با شعله‌ای پرنور می‌سوزد. ۲) آهن به‌مرور زمان زنگ می‌زند. ۳) طلا هیچ واکنشی با اکسیژن نشان نمی‌دهد. ۴) مس سریع‌تر از آهن با اکسیژن واکنش می‌دهد.

پاسخ: گزینه ۴ نادرست است. طبق نکته‌ی امتحانیِ فصل، آهن واکنش‌پذیری بیشتری نسبت به مس دارد (به همین دلیل ظروف آهنی زودتر از ظروف مسی زنگ می‌زنند)؛ پس آهن است که سریع‌تر واکنش می‌دهد، نه مس.

سؤال تیزهوشانی ۱ (ترکیبی)

عنصر X عدد اتمی ۱۲ دارد. با دانستن اینکه آرایش الکترونی لایه‌ها به‌ترتیب از هسته با حداکثر ۲، سپس ۸، سپس ۸ الکترون پر می‌شود، عنصر X در طبقه‌بندی ستونیِ این فصل، هم‌ستون با کدام عنصر زیر قرار می‌گیرد؟

۱) سدیم (11Na_{11}Na) ۲) کلسیم (20Ca_{20}Ca) ۳) کلر (17Cl_{17}Cl) ۴) نئون (10Ne_{10}Ne)

پاسخ: X با عدد اتمی ۱۲: آرایش ۲,۸,۲۲,۸,۲ ← مدار آخر: ۲ الکترون. کلسیم (۲۰۲۰): آرایش ۲,۸,۸,۲۲,۸,۸,۲ ← مدار آخر: ۲ الکترون. چون معیار هم‌ستونی برابریِ تعداد الکترون مدار آخر است، X با کلسیم هم‌ستون است. گزینه ۲ درست است.

سؤال تیزهوشانی ۲ (ترکیبی، چندمرحله‌ای)

یک میخ آهنی را داخل محلول آبی کات‌کبود (مس سولفات) قرار می‌دهیم. پس از مدتی رنگ آبیِ محلول کم‌رنگ‌تر می‌شود و لایه‌ای قرمز-براق روی میخ می‌نشیند. علت این پدیده چیست؟

پاسخ: طبق سریِ فعالیتِ فلزهای این فصل (آهن>مس\text{آهن}>\text{مس})، آهن فعال‌تر از مس است. در این واکنشِ جابه‌جایی، آهن جای مس را در ترکیب می‌گیرد و وارد محلول می‌شود، درحالی‌که مس به شکل فلز جامد روی میخ می‌نشیند. کاهش رنگ آبیِ محلول هم به این دلیل است که یون‌های مس — که مسئول رنگ آبی‌اند — مصرف می‌شوند.


جمع‌بندی نهایی

مواد دنیای اطراف ما از عنصرها و ترکیب‌های آن‌ها ساخته شده‌اند. فلزها مانند مس، آهن و منیزیم واکنش‌پذیری متفاوتی دارند و این تفاوت در انتخاب کاربردشان نقش مستقیم دارد. نافلزها مانند اکسیژن، نیتروژن، گوگرد، کربن و کلر در ساختار ترکیب‌های مهم صنعتی و زیستی حضور دارند. طبقه‌بندی عنصرها بر اساس الکترون‌های مدار آخر، یافتن شباهت خواص عنصرها را ممکن می‌سازد. در نهایت بسپارها — چه طبیعی چه مصنوعی — بخش بزرگی از مواد زندگی روزمره را تشکیل می‌دهند؛ با این تفاوت که بسپارهای مصنوعی مثل پلاستیک، چالش جدی زیست‌محیطی ایجاد می‌کنند.

بخش مفهوم کلیدی مهم‌ترین نکته‌ی امتحانی
فلزها واکنش‌پذیری متفاوت فلزها با اکسیژن آهن فعال‌تر از مس، منیزیم فعال‌تر از هر دو، طلا واکنش نمی‌دهد
نافلزها نقش صنعتی و زیستی نافلزها عنصرهای هم‌ستون (مثل F و Cl) خواص مشابه دارند
طبقه‌بندی عنصرها معیار قرارگیری در یک ستون تعداد الکترون‌های مدار آخر، نه تعداد کل الکترون
بسپارها تفاوت بسپار طبیعی و مصنوعی بسپار طبیعی راحت‌تر تجزیه می‌شود ولی معمولاً گران‌تر است

این فقط خلاصه‌ی درسنامه است — برای مطالعه‌ی متن کامل با تمام نکات و مثال‌ها، ثبت‌نام کن.

نمونه تست

این خلاصه‌ی درسنامه و نمونه تست‌ها برای تجربه‌ی بهتر تو آماده شده — بانک کامل سؤال و درسنامه‌ی کامل بعد از ثبت‌نام در دسترسته.

1. کدام یک از فلزات زیر، در اثر حرارت دادن در مجاورت اکسیژن، سریع‌ترین واکنش را نشان می‌دهد؟

  • منیزیم
  • مس
  • آهن
  • طلا

«منیزیم» درست است زیرا منیزیم با شعله‌ای خیره‌کننده و سرعت بالا در اکسیژن می‌سوزد، در حالی که مس و آهن کندتر واکنش می‌دهند و طلا اصلاً واکنش نمی‌دهد.

2. کدام ویژگی مس، دلیل اصلی استفاده از آن در لوله‌کشی آب ساختمان‌ها به جای آهن است؟

  • رسانایی الکتریکی بالا
  • مقاومت در برابر خوردگی
  • قابلیت مفتول شدن
  • فراوانی بیشتر در طبیعت

«مقاومت در برابر خوردگی» درست است زیرا مس در مقایسه با آهن دیرتر خورده می‌شود و برای لوله‌کشی آب آشامیدنی مناسب‌تر است. سایر گزینه‌ها (رسانایی الکتریکی، مفتول‌شدن، فراوانی) ارتباط مستقیم با کاربرد لوله‌کشی ندارند.

3. عنصرهای با تعداد الکترون یکسان در لایه آخر، خواص مشابهی دارند. کدام یک از عنصرهای زیر خواص مشابهی با فلوئور (9F_{9}F) دارد؟

  • 8O_{8}O
  • 10Ne_{10}Ne
  • 17Cl_{17}Cl
  • 1H_{1}H

«17Cl_{17}Cl» درست است زیرا کلر نیز مانند فلوئور 77 الکترون در لایه آخر دارد و خواص مشابهی (مانند واکنش‌پذیری بالا) نشان می‌دهد. اکسیژن 66، نئون 88 و هیدروژن 11 الکترون آخر دارند.

4. در یک مولکول سولفوریک اسید (H2SO4H_2SO_4)، تعداد کل الکترون‌های لایه ظرفیت (لایه آخر) اتم‌ها، به غیر از هیدروژن، چند است؟ (عدد اتمی S=16S=16، O=8O=8، H=1H=1)

  • 2424
  • 2626
  • 3232
  • 3030

«3030» درست است: گوگرد 66 الکترون و هر اکسیژن 66 الکترون در لایه ظرفیت دارد (6+4×6=306 + 4 \times 6 = 30). گزینه 3232 با احتساب هیدروژن به دست می‌آید و 2424 و 2626 محاسبات ناقص هستند.

5. کدام یک از مواد زیر، یک بسپار مصنوعی است؟

  • پلاستیک
  • سلولز
  • نشاسته
  • ابریشم

«پلاستیک» درست است زیرا از نفت ساخته می‌شود و مصنوعی است. سلولز، نشاسته و ابریشم همه بسپارهای طبیعی هستند که منشأ گیاهی یا جانوری دارند.

6. بیشترین عنصر به کار رفته در ساختار بدن انسان و پوسته زمین، به ترتیب، کدام است؟

  • اکسیژن و کربن
  • اکسیژن و اکسیژن
  • کربن و اکسیژن
  • هیدروژن و اکسیژن

«اکسیژن و اکسیژن» درست است: حدود 65%65\% از بدن انسان و حدود 46%46\% از پوسته زمین از عنصر اکسیژن تشکیل شده است. کربن و هیدروژن به ترتیب عناصر دوم هستند.

7. برای کاهش آلودگی ناشی از پلاستیک‌ها در محیط زیست، مناسب‌ترین اقدام کدام است؟

  • دفن در خاک
  • سوزاندن
  • بازگردانی (Recycling)
  • تولید پلاستیک‌های زیست‌تخریب‌پذیر

«بازگردانی» درست است زیرا پلاستیک در طبیعت تجزیه نمی‌شود و سوزاندن آن بخارات سمی تولید می‌کند. دفن در خاک نیز مشکل تجزیه‌ناپذیری را حل نمی‌کند. تولید پلاستیک زیست‌تخریب‌پذیر یک راه‌حل مدرن است اما بازگردانی بهترین راهکار فعلی است.

8. با توجه به طبقه‌بندی عنصرها بر اساس تعداد الکترون مدار آخر (۸ ستون)، عنصری با عدد اتمی 1616 در کدام ستون قرار می‌گیرد؟

  • ستون 11
  • ستون 77
  • ستون 88
  • ستون 66

«ستون 66» درست است. آرایش الکترونی عنصر 1616 (گوگرد) 2,8,62,8,6 است؛ بنابراین 66 الکترون در لایه آخر دارد و در ستون ششم جدول طبقه‌بندی قرار می‌گیرد. ستون 77 متعلق به 1717Cl و ستون 88 متعلق به 1818Ar است.

9. لایه اوزون که از رسیدن پرتوهای فرابنفش به زمین جلوگیری می‌کند، در کدام محدوده ارتفاعی جو قرار دارد؟

  • 55 تا 1515 کیلومتری
  • 1515 تا 3535 کیلومتری
  • 3535 تا 5555 کیلومتری
  • 5555 تا 7575 کیلومتری

گزینه «15 تا 35 کیلومتری» درست است زیرا لایه اوزون در این ارتفاع جو قرار دارد. سایر گزینه‌ها محدوده‌های دیگر جو را نشان می‌دهند که اوزون در آن غلظت ندارد.

10. عنصرهای سدیم (11Na_{11}Na) و پتاسیم (19K_{19}K) دارای خواص شیمیایی مشابهی هستند. علت این شباهت کدام است؟

  • تعداد لایه‌های الکترونی یکسان
  • تعداد نوترون‌های یکسان
  • جرم اتمی نزدیک به هم
  • تعداد الکترون در مدار آخر یکسان

گزینه «تعداد الکترون در مدار آخر یکسان» درست است زیرا هر دو عنصر ۱ الکترون در لایه ظرفیت دارند که دلیل اصلی شباهت خواص شیمیایی است. سایر گزینه‌ها عامل تعیین‌کننده این شباهت نیستند.

11. کدام یک از عبارات زیر درباره فراوانی عنصر اکسیژن درست است؟

  • در پوسته زمین حدود 65%65\% و در بدن انسان حدود 46%46\% است.
  • در پوسته زمین حدود 46%46\% و در بدن انسان حدود 65%65\% است.
  • در پوسته زمین و بدن انسان هر دو حدود 50%50\% است.
  • در پوسته زمین حدود 30%30\% و در بدن انسان حدود 70%70\% است.

گزینه «در پوسته زمین حدود 46% و در بدن انسان حدود 65% است» درست است زیرا درصدهای ذکر‌شده منطبق با داده‌های علمی معتبر است. سایر گزینه‌ها درصدها را جابه‌جا یا نادرست بیان کرده‌اند.

12. کدام یک از مواد زیر جزء بسپارهای طبیعی محسوب نمی‌شود؟

  • سلولز
  • پشم
  • ابریشم
  • پلاستیک

گزینه «پلاستیک» درست است زیرا پلاستیک یک بسپار مصنوعی و مشتق از نفت است. سلولز، پشم و ابریشم همگی بسپارهای طبیعی با منشأ گیاهی یا جانوری هستند.

13. عنصرهای فلوئور (9F_{9}F) و کلر (17Cl_{17}Cl) در کدام ویژگی با یکدیگر مشترک هستند؟

  • رنگ در حالت عنصری
  • عدد اتمی
  • جرم اتمی
  • تعداد الکترون در مدار آخر

گزینه «تعداد الکترون در مدار آخر» درست است زیرا هر دو عنصر ۷ الکترون در لایه ظرفیت دارند (گروه ۱۷). رنگ، عدد اتمی و جرم اتمی آن‌ها متفاوت است.

14. اگر دو ظرف آهنی و مسی در شرایط یکسان در مجاورت هوا قرار گیرند، ظرف آهنی زودتر زنگ می‌زند. این مشاهده نشان‌دهنده چیست؟

  • آهن چگالی بیشتری از مس دارد.
  • مس رسانایی الکتریکی بیشتری از آهن دارد.
  • آهن واکنش‌پذیری بیشتری از مس دارد.
  • مس واکنش‌پذیری بیشتری از آهن دارد.

گزینه «آهن واکنش‌پذیری بیشتری از مس دارد» درست است زیرا زنگ زدن ناشی از واکنش با اکسیژن است و آهن فعال‌تر از مس است. سایر گزینه‌ها به خواص فیزیکی (چگالی، رسانایی) اشاره دارند که با سرعت خوردگی مرتبط نیستند.

15. عدد اتمی عنصر AA برابر 1616 است. این عنصر در جدول ۸ ستونی بر اساس تعداد الکترون مدار آخر در کدام ستون قرار می‌گیرد؟

  • ستون 22
  • ستون 88
  • ستون 44
  • ستون 66

«ستون 66» درست است زیرا آرایش الکترونی 1616 برابر 2,8,62,8,6 است و تعداد الکترون مدار آخر 66 می‌باشد، بنابراین در ستون ششم جای می‌گیرد. سایر گزینه‌ها با شمارش غلط تعداد الکترون لایه آخر به دست آمده‌اند.

16. کدام عبارت درباره واکنش نوار منیزیم با گاز اکسیژن نادرست است؟

  • محصول این واکنش یک اکسید فلزی است
  • این واکنش با آزاد شدن انرژی (گرماده) همراه است
  • منیزیم در این واکنش کاهش می‌یابد
  • این واکنش با تولید نور خیره‌کننده همراه است

«منیزیم در این واکنش کاهش می‌یابد» نادرست است زیرا منیزیم با اکسیژن ترکیب می‌شود و الکترون از دست می‌دهد، یعنی اکسید می‌شود نه کاهش. سایر گزینه‌ها درست‌اند: MgOMgO اکسید فلزی است، واکنش گرماده و نورانی است.

17. تخریب لایه ازون در جو زمین عمدتاً توسط کدام یک از گازهای زیر ایجاد می‌شود؟

  • گوگرد دی‌اکسید (SO2SO_2)
  • نیتروژن دی‌اکسید (NO2NO_2)
  • کربن دی‌اکسید (CO2CO_2)
  • کلروفلوئوروکربن‌ها (CFCCFC)

«کلروفلوئوروکربن‌ها (CFCCFC)» درست است زیرا این گازها (که در اسپری‌های قدیمی و برخی خنک‌کننده‌ها وجود دارند) عامل اصلی تخریب لایه ازون هستند. سایر گزینه‌ها هرچند آلاینده‌اند اما ارتباط مستقیم با تخریب ازون ندارند.

18. کدام یک از موارد زیر جزو کاربردهای سولفوریک اسید (H2SO4H_2SO_4) محسوب نمی‌شود؟

  • تهیه کود شیمیایی
  • تولید پلاستیک
  • چرم‌سازی
  • تولید سدیم هیدروکسید (NaOHNaOH)

«تولید سدیم هیدروکسید (NaOHNaOH)» درست نیست زیرا NaOHNaOH معمولاً از الکترولیز NaClNaCl به دست می‌آید و در متن به عنوان کاربرد H2SO4H_2SO_4 ذکر نشده است. سایر گزینه‌ها (کود، پلاستیک، چرم‌سازی) از کاربردهای H2SO4H_2SO_4 هستند.

19. کدام عبارت درباره بسپارهای مصنوعی نادرست است؟

  • از منابع نفتی تهیه می‌شوند
  • در طبیعت به‌راحتی تجزیه می‌شوند
  • هزینه تولید آنها معمولاً کمتر از بسپارهای طبیعی است
  • پلاستیک یکی از انواع بسپارهای مصنوعی است

«در طبیعت به‌راحتی تجزیه می‌شوند» نادرست است چون بسپارهای مصنوعی (مانند پلاستیک) در محیط زیست به سختی تجزیه می‌شوند. سایر گزینه‌ها درست‌اند: منبع نفت، هزینه کمتر، و نمونه‌هایی مثل پلاستیک.

20. عنصر ید (II) در بدن انسان بیشتر در کدام نقش شناخته شده است؟

  • ساخت هموگلوبین خون
  • رشد و استحکام استخوان‌ها
  • تنظیم فعالیت‌های بدن (مثلاً در غده تیروئید)
  • انتقال پیام‌های عصبی و فعالیت قلب

«تنظیم فعالیت‌های بدن» درست است زیرا مطابق متن، ید برای تنظیم فعالیت‌های بدن (به ویژه غده تیروئید) ضروری است. سایر گزینه‌ها به ترتیب مربوط به آهن، کلسیم، و سدیم/پتاسیم هستند.

مباحث مرتبط

ادامه‌ی این مبحث رو ببین

با ثبت‌نام رایگان، به بانک کامل سؤال، شبیه‌ساز کنکور و تحلیل پیشرفت دسترسی داری

ثبت‌نام رایگان