درسنامهٔ جامع کتاب ۵۰۴ واژه — درس ۱۹ تا ۲۱ (پیشنمایش)
این پیشنمایش، خلاصهای از درسنامهٔ جامعِ سه درسِ ۱۹، ۲۰، ۲۱ کتاب «۵۰۴ واژهٔ کاملاً ضروری» است: واژههای ۲۱۷ تا ۲۵۲ (۳۶ واژه). در ادامه، نمایِ کلیِ هر ۳۶ واژه را میبینید، بعد برایِ چند واژهٔ منتخب از هر درس یک بررسیِ عمیقتر (ریشهشناسی، مثال، نکتهٔ کاربردی یا تلهای) آمده، و در پایانِ هر بخش، جدولِ تغییراتِ واژگان، مترادف/متضاد، ترکیبهای رایج، واژههای تلهای و نکاتِ طلاییِ کنکوری را خواهید یافت. نسخهٔ کاملِ درسنامه — با واژهنامهٔ تحلیلیِ هر ۳۶ واژه، متنِ درکِ مطلب، تمرینِ جای خالی، تستهای سبکِ کنکور و فلشکارت — در دسترسِ اعضای کوییزسنتر است.
نمای کلی ۳۶ واژه
| # | درس | واژه | تلفظ | معنی کوتاه |
|---|---|---|---|---|
| 217 | 19 | harvest | ˈhɑːrvɪst | برداشت محصول، درو |
| 218 | 19 | abundant | əˈbʌndənt | فراوان، بسیار زیاد، سرشار |
| 219 | 19 | uneasy | ʌnˈiːzi | ناراحت، نگران، مضطرب، معذب |
| 220 | 19 | calculate | ˈkælkjuleɪt | محاسبه کردن، حساب کردن، برآورد کردن |
| 221 | 19 | absorb | əbˈzɔːrb / əbˈsɔːrb | جذب کردن (مایعات، گاز، نور، گرما) |
| 222 | 19 | estimate | ˈestɪmət / ˈestɪmeɪt | تخمین زدن، برآورد کردن، حدس زدن |
| 223 | 19 | morsel | ˈmɔːrsəl | لقمه کوچک، تکه کوچک (معمولاً غذا) |
| 224 | 19 | quota | ˈkwoʊtə | سهمیه، سهم، مقدار تعیینشده |
| 225 | 19 | threat | θret | تهدید، خطر، نشانه خطر |
| 226 | 19 | ban | bæn | ممنوع کردن، قدغن کردن |
| 227 | 19 | panic | ˈpænɪk | وحشتزدگی، ترس ناگهانی و بیمنطق |
| 228 | 19 | appropriate | əˈproʊpriət / əˈproʊprieɪt | مناسب، شایسته، درخور |
| 229 | 20 | emerge | iˈmɜːrdʒ | بیرون آمدن، ظاهر شدن، پدیدار شدن، سر برآوردن |
| 230 | 20 | jagged | ˈdʒæɡɪd | دندانهدار، ناهموار، لبهتیز و بریدهبریده |
| 231 | 20 | linger | ˈlɪŋɡər | ماندن (بیش از حد انتظار)، درنگ کردن، طول دادن، معطل کردن |
| 232 | 20 | ambush | ˈæmbʊʃ | کمین، شبیخون، حمله غافلگیرانه از مخفیگاه |
| 233 | 20 | crafty | ˈkræfti | حیلهگر، مکار، زیرک (در فریب دادن دیگران) |
| 234 | 20 | defiant | dɪˈfaɪənt | نافرمان، یاغی، مبارزهجو، آشکارا مقاومتکننده |
| 235 | 20 | vigor | ˈvɪɡər | قدرت و نشاط، قوت، سرزندگی، انرژی |
| 236 | 20 | perish | ˈperɪʃ | هلاک شدن، نابود شدن، از بین رفتن، مردن |
| 237 | 20 | fragile | ˈfrædʒəl | شکننده، شکستنی، ظریف و آسیبپذیر |
| 238 | 20 | captive | ˈkæptɪv | اسیر، زندانی |
| 239 | 20 | prosper | ˈprɑːspər | موفق شدن، کامیاب شدن، رونق یافتن (مالی و اقتصادی) |
| 240 | 20 | devour | dɪˈvaʊər | بلعیدن، با حرص و ولع خوردن |
| 241 | 21 | plea | pliː | درخواست (جدی و رسمی)، التماس، دادخواست |
| 242 | 21 | weary | ˈwɪri | خسته (از نظر جسمی یا روحی)، کوفته |
| 243 | 21 | collide | kəˈlaɪd | برخورد کردن، تصادف کردن، به هم خوردن (با شدت) |
| 244 | 21 | confirm | kənˈfɜːrm | تأیید کردن، تثبیت کردن، اثبات کردن |
| 245 | 21 | verify | ˈverɪfaɪ | صحت چیزی را بررسی و تأیید کردن، راستیآزمایی کردن |
| 246 | 21 | anticipate | ænˈtɪsɪpeɪt | پیشبینی کردن، انتظار داشتن، منتظر بودن |
| 247 | 21 | dilemma | dɪˈlemə / daɪˈlemə | دوراهی، وضعیت دشوار که باید بین دو گزینه انتخاب کرد |
| 248 | 21 | detour | ˈdiːtʊr | راه فرعی، راه انحرافی، مسیر جایگزین |
| 249 | 21 | merit | ˈmerɪt | شایستگی، ارزش، لیاقت |
| 250 | 21 | transmit | trænsˈmɪt / trænzˈmɪt | انتقال دادن، مخابره کردن، رساندن (پیام، بیماری، امواج) |
| 251 | 21 | relieve | rɪˈliːv | تسکین دادن ، کاستن ، آسوده کردن، معاف کردن، جایگزین کردن |
| 252 | 21 | baffle | ˈbæfəl | گیج کردن، سردرگم کردن، به معما انداختن |
بخش ۱ — درس ۱۹ (واژههای ۲۱۷ تا ۲۲۸)
۱-۱. چند واژه، بررسیِ عمیقتر
abundant (əˈbʌndənt) — فراوان، بسیار زیاد، سرشار
- ریشهشناسی: از لاتین
abundans، اسم فاعلیِabundare(سرریز شدن)، ترکیبِab-(دور) +unda(موج) — یعنی چیزی که مثلِ موج سرریز میکند. - مثال: It is urgent that the hospital have an abundant supply of blood. — فوریت دارد که بیمارستان ذخیرهٔ فراوانی از خون داشته باشد.
- نکتهٔ تلهای: با
redundantاشتباه نگیرید —abundantیعنی فراوانِ مفید (بارِ مثبت/خنثی)، اماredundantیعنی زیادیِ بیفایده و تکراری (بارِ منفی).
calculate (ˈkælkjuleɪt) — محاسبه کردن، حساب کردن، برآورد کردن
- ریشهشناسی: از لاتین
calculusیعنی «ریگ، سنگریزه» — رومیهای باستان با سنگریزه حساب میکردند، پسcalculateدر اصل یعنی «ریگچینی کردن»! - مثال: The engineers calculated the exact load the bridge could withstand. — مهندسان میزانِ دقیقِ باری را که پل میتوانست تحمل کند، محاسبه کردند.
- نکتهٔ کاربردی: ترکیبِ رایجِ
calculate the oddsیعنی «احتمالات را سنجیدن» — در متنهای تحلیلی و کنکوری خیلی بهکار میرود.
panic (ˈpænɪk) — وحشتزدگی، ترس ناگهانی و بیمنطق
- ریشهشناسی: از یونانیِ
panikos، منسوب به «پَن»، خدای جنگلها و چوپانان که باور داشتند باعثِ ترسهای ناگهانی و بیدلیلِ مسافران میشود. - مثال: Don't panic! I know where we are; I have a map. — دستپاچه نشو! میدونم کجاییم؛ نقشه دارم.
- نکتهٔ تلهای:
panicباfearفرق دارد —fearمیتواند ملایم و منطقی باشد، اماpanicترسی ناگهانی، مسری و فلجکننده است که کنترل را از دست میبرد.
appropriate (əˈproʊpriət / əˈproʊprieɪt) — مناسب، شایسته / تخصیص دادن
- ریشهشناسی: از لاتین
appropriare(از آنِ خود کردن)، ترکیبِad-(به) +proprius(شخصی، مالِ خود). - مثال: Congress appropriated funds for the new highway project. — کنگره بودجهای برای پروژهٔ بزرگراهِ جدید تخصیص داد.
- نکتهٔ تلهای: همین کلمه با دو تلفظِ متفاوت، دو نقشِ متفاوت دارد: صفت با تلفظِ
-ət(مناسب) و فعل با تلفظِ-eɪt(تخصیص دادن یا حتی «تصاحبِ بدونِ اجازه»). این تفاوتِ تلفظ در تستهای شنیداری کنکور محکِ خوبی است.
threat (θret) — تهدید، خطر، نشانهٔ خطر
- ریشهشناسی: از انگلیسیِ قدیم
þreat(ازدحام، فشار، تهدید). - مثال: The terrorist threat has forced the government to increase security. — تهدید تروریستی، دولت را مجبور به افزایشِ امنیت کرده است.
- نکتهٔ کاربردی: اصطلاحِ
empty threatیعنی تهدیدِ توخالی — کسی که میگوید انجام میدهد اما عملاً کاری نمیکند.
estimate (ˈestɪmət / ˈestɪmeɪt) — تخمین زدن، برآورد کردن
- ریشهشناسی: از لاتین
aestimare(ارزشگذاری کردن، برآورد کردن). - مثال: The official estimate for the cost of the repairs is $2 million. — برآوردِ رسمی برایِ هزینهٔ تعمیرات، ۲ میلیون دلار است.
- نکتهٔ تلهای: با
calculateقاطی نشود —calculateمحاسبهٔ دقیق است، اماestimateبرآوردِ تقریبی بر اساسِ شواهد است.
۱-۲. جدول تغییرات واژگان (Word Forms)
| کلمه اصلی | اسم (Noun) | فعل (Verb) | صفت (Adjective) | قید (Adverb) |
|---|---|---|---|---|
| harvest | harvest (برداشت) / harvester (دروگر) | harvest (درو کردن) | harvested (برداشتشده) | - |
| abundant | abundance (فراوانی) | abound (فراوان بودن) | abundant (فراوان) | abundantly |
| uneasy | uneasiness (نگرانی، تشویش) | - | uneasy (ناراحت، نگران) | uneasily (با نگرانی) |
| calculate | calculation (محاسبه) / calculator (ماشین حساب) | calculate (محاسبه کردن) | calculating (حسابگر) / calculable | - |
| absorb | absorption (جذب) / absorbent (جذبکننده) | absorb (جذب کردن) | absorbed (مجذوب، غرق) / absorbent | absorbedly |
| estimate | estimate (تخمین) / estimation (برآورد) | estimate (تخمین زدن) | estimated (تخمینی) | - |
| morsel | morsel (لقمه) | - | - | - |
| quota | quota (سهمیه) | - | - | - |
| threat | threat (تهدید) | threaten (تهدید کردن) | threatening (تهدیدآمیز) | threateningly |
| ban | ban (ممنوعیت) | ban (ممنوع کردن) | banned (ممنوعشده) | - |
| panic | panic (وحشتزدگی) | panic (وحشت کردن، ترساندن) | panicky (دستپاچه) | - |
| appropriate | appropriation (تخصیص، تصاحب) / appropriateness | appropriate (اختصاص دادن) | appropriate (مناسب) | appropriately (به طور مناسب) |
۱-۳. مترادف و متضاد (Synonyms & Antonyms)
| کلمه | معادلها (Synonyms) | متضادها (Antonyms) |
|---|---|---|
| harvest | crop, yield, reaping, gathering, produce | planting, seeding |
| abundant | plentiful, ample, bountiful, copious, profuse | scarce, rare, sparse, meager, insufficient |
| uneasy | anxious, nervous, worried, restless, uncomfortable | easy, calm, relaxed, comfortable, confident |
| calculate | compute, reckon, figure, estimate, tally | guess, estimate (when guessing) |
| absorb | soak up, take in, ingest, digest, assimilate, engross | emit, exude, repel, bore |
| estimate | approximate, judge, guess, assess, evaluate, reckon | measure, calculate (exactly), count |
| morsel | bit, crumb, piece, scrap, bite, mouthful | chunk, hunk, slab, whole |
| quota | share, portion, allotment, allowance, ration | total, whole |
| threat | danger, risk, hazard, menace, warning | safety, security, protection, reassurance |
| ban | prohibit, forbid, outlaw, bar, exclude | allow, permit, approve, authorize, sanction |
| panic | alarm, terror, fear, hysteria, fright, frenzy | calm, peace, tranquility, composure |
| appropriate | suitable, fitting, proper, right, relevant, apt | inappropriate, unsuitable, wrong, improper |
۱-۴. ترکیبهای رایج (Collocations)
- harvest: bumper harvest (محصول فوقالعاده), harvest time, harvest festival, to reap the harvest
- abundant: abundant supply, abundant evidence, abundant in (سرشار از)
- uneasy: feel uneasy, an uneasy truce/peace (آتشبس/صلح شکننده), uneasy sleep
- calculate: calculate the cost/risk, calculate the odds (احتمالات را سنجیدن)
- absorb: absorb information, absorb liquid, be absorbed in (غرق شدن در), shock absorber (ضربهگیر)
- estimate: rough estimate (تخمین حدودی), conservative estimate, at a rough estimate
- morsel: a tasty morsel, a tiny morsel, every last morsel
- quota: meet a quota, import quota, production quota, fill the quota
- threat: pose a threat, death threat, under threat, empty threat
- ban: impose a ban, lift a ban (ممنوعیت را لغو کردن), blanket ban (ممنوعیت کامل), ban from driving
- panic: panic attack, in a panic, panic button, widespread panic
- appropriate: appropriate behavior, appropriate for, as appropriate, appropriate funds
۱-۵. واژههای تلهای
- abundant vs. redundant —
abundantفراوانِ مثبت/خنثی است؛redundantتکراری و زائدِ بیفایده. - uneasy vs. difficult —
uneasyیک احساسِ ذهنی است؛difficultیک ویژگیِ عینیِ سختبودن. - ban vs. prohibit vs. forbid —
banتوسطِ قدرتِ رسمی و برایِ چیزی که قبلاً مجاز بوده؛prohibitرسمیترین و قانونی؛forbidغیررسمیتر و شخصیتر. - panic vs. fear —
fearمیتواند ملایم باشد؛panicترسِ ناگهانی و فلجکننده است. - appropriate (صفت) vs. appropriate (فعل) — صفت با تلفظِ
ətیعنی «مناسب»؛ فعل با تلفظِeɪtیعنی «تخصیص دادن» یا «تصاحب کردن».
۱-۶. نکات طلایی کنکوری
calculateاز «سنگریزه» میآید — ریشهٔ لاتینِcalculusیعنی «ریگ».panicاز خدای یونانیِ «پَن» میآید — ترسی که ریشه در هیچچیزِ منطقی ندارد.appropriateدو تلفظ، دو معنی دارد — صفتəˈproʊpriətدر برابرِ فعلəˈproʊprieɪt.absorbباengrossهممعنی میشود —be absorbed in a bookیعنی «غرق کتاب شدن».harvestمعنایِ استعاری هم دارد —reap the harvestیعنی «نتیجهٔ کارِ خود را دیدن»، مثبت یا منفی.threatهمیشه جدی نیست —empty threatیعنی تهدیدِ توخالی؛ کسی که تهدید میکند اما عمل نمیکند.
بخش ۲ — درس ۲۰ (واژههای ۲۲۹ تا ۲۴۰)
۲-۱. چند واژه، بررسیِ عمیقتر
emerge (iˈmɜːrdʒ) — بیرون آمدن، ظاهر شدن، پدیدار شدن
- ریشهشناسی: از لاتین
emergere، ترکیبِe-(بیرون) +mergere(غوطهور شدن) — یعنی از دلِ آب بیرون زدن؛ متضادِ آنsubmergeاست. - مثال: After the long recession, the economy is beginning to emerge from the crisis. — بعد از رکودِ طولانی، اقتصاد در حالِ بیرون آمدن از بحران است.
- نکتهٔ تلهای: با
immerseاشتباه نشود — ریشهٔ هر دو یکی است، اماim-(درون) کاملاً معنیِ آن را برعکس میکند: «غرق شدن/فرو رفتن».
ambush (ˈæmbʊʃ) — کمین، شبیخون، حملهٔ غافلگیرانه از مخفیگاه
- ریشهشناسی: از فرانسویِ قدیم
embuscher(در بوتهها پنهان شدن)، ازboscus(بوته، جنگلِ کوچک). - مثال: The convoy was attacked in a deadly ambush by rebel forces. — کاروان در یک کمینِ مرگبار توسطِ نیروهایِ شورشی مورد حمله قرار گرفت.
- نکتهٔ کاربردی: ترکیبِ رایجِ
lie in ambush(در کمین خوابیدن) وfall into an ambush(در کمین گیر افتادن) در متونِ روایی خیلی پرکاربردند.
fragile (ˈfrædʒəl) — شکننده، شکستنی، ظریف و آسیبپذیر
- ریشهشناسی: از لاتین
fragilis، ازfrangere(شکستن). - مثال: The ceasefire between the two nations is extremely fragile. — آتشبس بینِ دو ملت بهشدت شکننده/آسیبپذیر است.
- نکتهٔ تلهای:
fragileوfrailهر دو از همین ریشهاند، اماfragileبیشتر برایِ اشیاء وfrailبیشتر برایِ انسان (بهخاطرِ کهولتِ سن یا بیماری) بهکار میرود.
devour (dɪˈvaʊər) — بلعیدن، با حرص و ولع خوردن
- ریشهشناسی: از لاتین
devorare، ترکیبِde-(پایین) +vorare(بلعیدن). - مثال: My aunt devours four or five mystery books each week. — عمهام هر هفته چهار یا پنج کتابِ معمایی را میبلعد/با ولع میخواند.
- نکتهٔ کاربردی:
devourفقط برایِ غذا نیست —devour a bookیعنی کتاب را با اشتیاق خواندن، وflames devoured the buildingیعنی آتش ساختمان را بلعید.
vigor (ˈvɪɡər) — قدرت و نشاط، قوت، سرزندگی
- ریشهشناسی: از لاتین
vigor(نیرو، قدرت)، ازvigere(سرزنده بودن). - مثال: The new CEO has brought a fresh wave of vigor and innovation to the company. — مدیرعاملِ جدید موجِ تازهای از انرژی و نوآوری را به شرکت آورده است.
- نکتهٔ کاربردی: اصطلاحِ
vim and vigorیعنی «انرژی و شور و نشاط» — ترکیبی محبوب در متنهایِ انگیزشی و ورزشی.
captive (ˈkæptɪv) — اسیر، زندانی
- ریشهشناسی: از لاتین
captivus(گرفتار)، ازcapere(گرفتن). - مثال: The rebels are holding several journalists captive. — شورشیان چندین روزنامهنگار را اسیر نگه داشتهاند.
- نکتهٔ تلهای: با
captivated(مجذوبشده) اشتباه نشود — هر دو از یک ریشهاند، اما معنایشان کاملاً متفاوت است: یکی اسارتِ فیزیکی، دیگری شیفتگیِ ذهنی.
۲-۲. جدول تغییرات واژگان (Word Forms)
| کلمه اصلی | اسم (Noun) | فعل (Verb) | صفت (Adjective) | قید (Adverb) |
|---|---|---|---|---|
| emerge | emergence (ظهور، پیدایش) / emergency (اورژانس) | emerge | emergent (در حال ظهور) | - |
| jagged | jaggedness (دندانهدار بودن) | jag (دندانهدار کردن) | jagged (دندانهدار) | jaggedly |
| linger | lingerer (وقفهکننده) | linger (درنگ کردن، طول دادن) | lingering (طولانی، ماندگار) | lingeringly |
| ambush | ambush (کمین) / ambuscade | ambush (کمین کردن) | ambushed (کمینشده) | - |
| crafty | craft (مهارت، حیله) / craftiness (مکاری) | - | crafty (حیلهگر) | craftily |
| defiant | defiance (نافرمانی، یاغیگری) | defy (مقابله کردن، نافرمانی کردن) | defiant (نافرمان) | defiantly |
| vigor | vigor (نیرو، نشاط) | invigorate (نیرو بخشیدن، تقویت کردن) | vigorous (پر قدرت و نشاط) | vigorously |
| perish | perishing (نابودی) | perish (نابود شدن، هلاک شدن) | perishable (فاسدشدنی، نابودشدنی) | - |
| fragile | fragility (شکنندگی، ظرافت) | - | fragile (شکننده، ظریف) | fragilely |
| captive | captivity (اسارت) / captive (اسیر) | capture (اسیر کردن، گرفتن) | captive (اسیر، گرفتار) / captivating (فریبنده) | captivatingly |
| prosper | prosperity (رونق، موفقیت) | prosper (موفق شدن، رونق یافتن) | prosperous (مرفه، موفق) | prosperously |
| devour | devourer (بلعنده) | devour (بلعیدن، با ولع خوردن) | devouring (حریصانه، سیریناپذیر) | devouringly |
۲-۳. مترادف و متضاد (Synonyms & Antonyms)
| کلمه | معادلها (Synonyms) | متضادها (Antonyms) |
|---|---|---|
| emerge | appear, surface, rise, materialize, come out | disappear, vanish, sink, enter, go in |
| jagged | pointed, sharp, toothed, uneven, rough, craggy | smooth, even, straight, flat, level |
| linger | stay, remain, wait, delay, loiter, dawdle | leave, rush, hurry, depart, speed |
| ambush | trap, surprise attack, waylay, ensnare, bushwhack | release, free, open attack |
| crafty | cunning, sly, tricky, wily, devious, shrewd | honest, naive, simple, straight, foolish |
| defiant | resistant, rebellious, bold, unyielding, insubordinate | obedient, submissive, compliant, yielding |
| vigor | energy, strength, power, vitality, force, dynamism | weakness, lethargy, feebleness, exhaustion |
| perish | die, expire, vanish, disappear, decay, wither | live, survive, thrive, flourish, exist |
| fragile | breakable, delicate, brittle, frail, flimsy, weak | strong, sturdy, tough, solid, unbreakable |
| captive | prisoner, hostage, detainee, slave, inmate | free man, liberator, captor |
| prosper | succeed, thrive, flourish, boom, grow rich | fail, lose, struggle, decline, go bankrupt |
| devour | eat, swallow, consume, gulp down, engulf | nibble, pick at, abstain, save |
۲-۴. ترکیبهای رایج (Collocations)
- emerge: emerge victorious/unscathed, emerge from, emerge as a leader, an emerging economy
- jagged: jagged edge/rocks, jagged line, jagged cut
- linger: linger over a meal, linger in the mind, a lingering doubt/smell, linger on
- ambush: lie in ambush, set up an ambush, fall into an ambush, a deadly ambush
- crafty: crafty old fox, a crafty politician, crafty scheme/trick
- defiant: defiant attitude, defiant stare, defiant of authority
- vigor: renewed vigor (نشاط دوباره), with vigor, full of vigor, vim and vigor
- perish: perish the thought! (فکرش رو هم نکن!), perish in a fire, perishable goods
- fragile: fragile ecosystem, fragile health, handle with care, fragile peace
- captive: hold captive, take captive, captive audience (مخاطب اسیر/محو), captive market
- prosper: live long and prosper, prosper from, a prosperous nation
- devour: devour a book/meal, flames devour a building, devour with one's eyes
۲-۵. واژههای تلهای
- emerge vs. immerge/immerse —
emergeبیرون آمدن؛immerseفرو رفتن — پیشوندِ مخالف، ریشهٔ یکسان. - perish vs. parish —
perish(فعل، مردن) باparish(اسم، منطقهٔ کلیسایی) در تلفظ و املا خیلی نزدیکاند. - devour vs. eat —
eatخنثی و عمومی؛devourبا حرص و سرعت، حتی برایِ کتاب و اطلاعات هم بهکار میرود. - crafty vs. skillful —
craftyیعنی ماهر در فریبدادن (بارِ منفی)؛skillfulیعنی ماهر در انجامِ کار (بارِ مثبت). - captive vs. captivated —
captiveیعنی اسیر و زندانی؛captivatedیعنی مجذوب و شیفتهشده.
۲-۶. نکات طلایی کنکوری
emergeاز دلِ آب بیرون آمدن است — تصویرِ زیردریایی را به خاطر بسپار.ambushدر بوتهها قایم میشود — ریشهٔboscusیعنی بوته و جنگل.perish the thought!یک اصطلاحِ روزمرهٔ بسیار رایج بهمعنیِ «فکرش رو هم نکن!» است.fragileبرایِ اشیاء وfrailبرایِ انسان — هر دو ازfrangereمیآیند.devourاستعاری هم بهکار میرود — برایِ کتاب، اطلاعات، حتی آتش.captive audienceیعنی مخاطبی که «مجبور» به گوشدادن است و نمیتواند جایی برود.
بخش ۳ — درس ۲۱ (واژههای ۲۴۱ تا ۲۵۲)
۳-۱. چند واژه، بررسیِ عمیقتر
dilemma (dɪˈlemə / daɪˈlemə) — دوراهی، وضعیتِ دشوار
- ریشهشناسی: از یونانی
dilemma، ترکیبِdi-(دو) +lemma(فرض، مقدمه) — یعنی موقعیتی که فقط دو فرض/راه پیشِ رویت است. - مثال: The government faces the dilemma of either raising taxes or cutting public services. — دولت با این دوراهی روبروست که یا مالیاتها را افزایش دهد یا خدماتِ عمومی را کاهش دهد.
- نکتهٔ کاربردی: اصطلاحِ
on the horns of a dilemmaیعنی «بینِ دو شاخِ یک دوراهی گیر افتادن» — تصویرِ خیلی بهیادماندنی.
transmit (trænsˈmɪt / trænzˈmɪt) — انتقال دادن، مخابره کردن
- ریشهشناسی: از لاتین
transmittere، ترکیبِtrans-(از یک سو به سویِ دیگر) +mittere(فرستادن). - مثال: The virus is transmitted through direct physical contact. — ویروس از طریقِ تماسِ فیزیکیِ مستقیم منتقل میشود.
- نکتهٔ تلهای: با
transferاشتباه نگیرید —transmitبرایِ سیگنال، امواج، پیام و بیماری بهکار میرود؛transferبرایِ جابهجاییِ فیزیکیِ اشیاء یا پول.
relieve (rɪˈliːv) — تسکین دادن، کاستن، آسوده کردن
- ریشهشناسی: از لاتین
relevare(سبک کردن)، ترکیبِre-(دوباره) +levare(بلند کردن). - مثال: The new bypass will relieve traffic congestion in the city center. — جادهٔ کمربندیِ جدید، ترافیکِ سنگینِ مرکزِ شهر را کاهش خواهد داد.
- نکتهٔ کاربردی: ساختارِ رسمیِ
relieve someone of somethingیعنی کسی را از بارِ یک وظیفه خلاص کردن؛ مثلِHe was relieved of his command.
weary (ˈwɪri) — خسته (جسمی یا روحی)، کوفته
- ریشهشناسی: از انگلیسیِ قدیم
werig(خسته، فرسوده). - مثال: The negotiators grew weary after hours of fruitless discussion. — مذاکرهکنندگان بعد از ساعتها بحثِ بینتیجه خسته شدند.
- نکتهٔ تلهای:
wearyعمیقتر ازtiredاست — خستگیِ طولانی و اغلب روحی/روانی، مثلِweary of life؛ باwary(محتاط) وdreary(غمانگیز) هم قاطی نشود.
confirm (kənˈfɜːrm) — تأیید کردن، تثبیت کردن
- ریشهشناسی: از لاتین
confirmare(محکم کردن)، ترکیبِcom-(کاملاً) +firmare(محکم کردن). - مثال: The results of the experiment confirmed the scientist's hypothesis. — نتایجِ آزمایش، فرضیهٔ دانشمند را تأیید کرد.
- نکتهٔ کاربردی: اصطلاحِ طنزآمیزِ
confirmed bachelorیعنی «مجردِ قطعی» — کسی که تصمیمِ قطعی به مجردماندن گرفته است.
merit (ˈmerɪt) — شایستگی، ارزش، لیاقت
- ریشهشناسی: از لاتین
meritum(سزاواری)، ازmerere(سزاوار بودن). - مثال: My brother was promoted because of merit, not because of friendship. — برادرم بهخاطرِ شایستگی/لیاقت ترفیع گرفت، نه بهخاطرِ دوستی.
- نکتهٔ کاربردی: عبارتِ
on its own meritیعنی «بر اساسِ شایستگیِ خودش» — در متونِ رسمی و ارزیابی خیلی بهکار میرود.
۳-۲. جدول تغییرات واژگان (Word Forms)
| کلمه اصلی | اسم (Noun) | فعل (Verb) | صفت (Adjective) | قید (Adverb) |
|---|---|---|---|---|
| plea | plea (درخواست، دادخواست) | plead (التماس کردن، اعلام جرم کردن) | pleading (التماسآمیز) | pleadingly |
| weary | weariness (خستگی) | weary (خسته کردن/شدن) | weary (خسته) / wearisome (خستهکننده) | wearily |
| collide | collision (برخورد، تصادف) | collide (برخورد کردن) | colliding (در حال برخورد) | - |
| confirm | confirmation (تأیید) | confirm (تأیید کردن) | confirmed (قطعی، تأییدشده) | - |
| verify | verification (راستیآزمایی) | verify (تأیید و اثبات کردن) | verifiable (قابل اثبات) | - |
| anticipate | anticipation (انتظار، پیشبینی) | anticipate (منتظر بودن) | anticipatory / anticipated | - |
| dilemma | dilemma (دوراهی) | - | dilemmatic (دوراهی) | - |
| detour | detour (راه فرعی) | detour (مسیر را کج کردن) | - | - |
| merit | merit (شایستگی، ارزش) | merit (سزاوار بودن) | meritorious (شایسته، قابل تقدیر) | - |
| transmit | transmission (انتقال) / transmitter (فرستنده) | transmit (انتقال دادن) | transmittable (قابل انتقال) | - |
| relieve | relief (تسکین، آسودگی، معافیت) | relieve (تسکین دادن، کم کردن، معاف کردن) | relieved (آسودهخاطر، راحت) | relievedly |
| baffle | bafflement (سردرگمی، گیجی) | baffle (گیج کردن) | baffling (گیجکننده، مرموز) | bafflingly |
۳-۳. مترادف و متضاد (Synonyms & Antonyms)
| کلمه | معادلها (Synonyms) | متضادها (Antonyms) |
|---|---|---|
| plea | request, appeal, petition, entreaty, prayer | demand, command, order |
| weary | tired, exhausted, fatigued, drained, worn out | energetic, fresh, lively, vigorous |
| collide | crash, hit, bump, smash, clash | miss, avoid, separate, diverge |
| confirm | verify, prove, validate, authenticate, ratify | deny, refute, contradict, disprove |
| verify | check, confirm, validate, prove, substantiate | disprove, falsify, invalidate |
| anticipate | expect, await, foresee, predict, look forward to | dread, fear, be surprised by |
| dilemma | quandary, predicament, difficulty, double bind, impasse | solution, easy choice, certainty |
| detour | diversion, bypass, deviation, roundabout way | direct route, main road, shortcut |
| merit | worth, value, excellence, virtue, credit | fault, defect, flaw, worthlessness |
| transmit | send, transfer, convey, broadcast, relay, communicate | receive, get, retain, hold |
| relieve | ease, soothe, alleviate, reduce, lessen, free | intensify, aggravate, worsen, burden, oppress |
| baffle | confuse, puzzle, mystify, perplex, bewilder | enlighten, clarify, explain, illuminate |
۳-۴. ترکیبهای رایج (Collocations)
- plea: a desperate plea, make a plea, enter a plea, plea for help/mercy, guilty/not guilty plea
- weary: weary traveler, grow weary of, a weary sigh, rest one's weary head
- collide: collide with, head-on collision, collide over an issue
- confirm: confirm a reservation, confirm a suspicion, confirmed bachelor
- verify: verify information, verify your account, need to verify
- anticipate: eagerly anticipate, anticipate a problem, widely anticipated
- dilemma: face a dilemma, moral/ethical dilemma, be in a dilemma, the horns of a dilemma
- detour: take a detour, make a detour, a short/long detour
- merit: on its own merit, a work of merit, merit attention
- transmit: transmit a signal/disease/message, sexually transmitted, transmit live
- relieve: relieve pain/stress, relieve congestion, relieve someone of duty, feel relieved
- baffle: completely baffle, baffle scientists, a baffling mystery
۳-۵. واژههای تلهای
- verify vs. confirm —
verifyیعنی بررسی و اثباتِ صحت از طریقِ تحقیق؛confirmیعنی تأییدِ نهاییِ چیزی که قبلاً حدس زده شده. - plea vs. plead —
pleaاسم است؛pleadفعل («التماس کردن») با گذشتهٔpled. - weary vs. wary vs. dreary — سهقلوهایِ شبیهبههم: خسته، محتاط، غمانگیز.
- collide vs. crash —
crashعمومیتر است (حتی با جسمِ ثابت)؛collideبرخوردِ دو جسمِ متحرک. - dilemma vs. problem —
dilemmaنوعِ خاصی ازproblemاست: انتخاب بینِ دو گزینهٔ معمولاً بد.
۳-۶. نکات طلایی کنکوری
dilemmaاز یونانیِ «دو فرض» میآید —di-+lemma.transmitباtransferفرق دارد — سیگنال/بیماری در برابرِ جابهجاییِ فیزیکی.relieve someone of somethingیک ساختارِ رسمی و پرکاربرد است.anticipateباparticipateدر املا اشتباه گرفته میشود — دقت کن!wearyخستگیِ عمیقتر و روحیتر ازtiredاست.baffleمترادفِ قویِbewilderاست و بیشتر برایِ معماها و مسائلِ علمیِ پیچیده بهکار میرود.
برایِ دیدنِ واژهنامهٔ تحلیلیِ کاملِ هر ۳۶ واژه (با مثالهای بیشتر، متنِ درکِ مطلب، تمرینِ جای خالی، تستهای سبکِ کنکور و فلشکارتها)، نسخهٔ کاملِ این درسنامه در کوییزسنتر در دسترس است.